Μήπως δεν είμαι τόσο ικανός όσο νομίζουν; Μήπως κάποια στιγμή καταλάβουν ότι δεν αξίζω πραγματικά τη θέση, την επιτυχία ή την εμπιστοσύνη τους; Κάπως έτσι μπορεί να ακούγεται εσωτερικά το σύνδρομο...
Μήπως δεν είμαι τόσο ικανός όσο νομίζουν; Μήπως κάποια στιγμή καταλάβουν ότι δεν αξίζω πραγματικά τη θέση, την επιτυχία ή την εμπιστοσύνη τους; Κάπως έτσι μπορεί να ακούγεται εσωτερικά το σύνδρομο του απατεώνα: μια επίμονη αμφιβολία για τον εαυτό, ακόμη κι όταν υπάρχουν αδιαμφισβήτητα στοιχεία ικανότητας, προσπάθειας και επιτυχίας.
Δεν πρόκειται απλώς για ανασφάλεια ή χαμηλή αυτοπεποίθηση.
Είναι ένας βαθύτερος φόβος ότι η εικόνα που έχουν οι άλλοι για εμάς δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που πιστεύουμε εμείς για τον εαυτό μας.
Ο φόβος ότι, αργά ή γρήγορα, θα αποκαλυφθεί μια υποτιθέμενη ανεπάρκεια που μόνο εμείς φαίνεται να βλέπουμε.
Οι άνθρωποι που βιώνουν αυτή την εμπειρία συχνά δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τις επιτυχίες τους ως αποτέλεσμα των γνώσεων, των δεξιοτήτων και της προσωπικής τους προσπάθειας.
Αντί να επιτρέψουν στον εαυτό τους να νιώσει υπερηφάνεια ή ικανοποίηση, αποδίδουν όσα έχουν καταφέρει στην τύχη, στις συγκυρίες ή στην επιείκεια των άλλων.
Κάθε επίτευγμα μοιάζει προσωρινό.
Κάθε αναγνώριση αμφισβητείται.
Και κάθε νέα πρόκληση συνοδεύεται από το άγχος ότι αυτή τη φορά δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες.
Πίσω από αυτή τη διαρκή αυτοαμφισβήτηση συχνά κρύβεται μια βαθύτερη ιστορία.
Μια ιστορία που δεν ξεκινά στην επαγγελματική ζωή ή στις ακαδημαϊκές επιδόσεις, αλλά πολύ νωρίτερα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα όπου η αξία τους συνδέθηκε με την επίδοση, την τελειότητα ή τη διαρκή προσπάθεια.
Η αναγνώριση ίσως δινόταν υπό όρους, ενώ τα λάθη αντιμετωπίζονταν με αυστηρότητα ή απογοήτευση.
Σε άλλες περιπτώσεις, η κριτική, οι συγκρίσεις ή η συναισθηματική παραμέληση μπορεί να άφησαν πίσω τους ένα επίμονο εσωτερικό ερώτημα: «Είμαι πραγματικά αρκετός;» Με τα χρόνια, αυτό το ερώτημα μπορεί να μετατραπεί σε μια εσωτερική φωνή που αμφισβητεί ακόμη και τα πιο εμφανή επιτεύγματα.
Όσο περισσότερο προσπαθεί κανείς να αποδείξει την αξία του, τόσο περισσότερο φαίνεται να απομακρύνεται από την αίσθηση ότι την κατέχει ήδη.
Έτσι δημιουργείται ένας εξαντλητικός κύκλος: περισσότερη προσπάθεια, περισσότερη τελειομανία, περισσότερος φόβος αποτυχίας και, τελικά, ακόμη λιγότερη εσωτερική ασφάλεια.
Ίσως το πιο επώδυνο στοιχείο του συνδρόμου του απατεώνα είναι ότι μετατρέπει μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη -την ανάγκη να μας βλέπουν και να μας αναγνωρίζουν οι άλλοι- σε πηγή άγχους.
Εκεί που η αναγνώριση θα μπορούσε να λειτουργήσει καθησυχαστικά, συχνά βιώνεται ως απειλή.
Γιατί όσο περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν σε εμάς, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο φόβος ότι κάποια στιγμή θα τους απογοητεύσουμε.
Κι όμως, η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που νιώθουν απατεώνες δεν είναι εκείνοι που στερούνται ικανότητας.
Συχνά είναι άνθρωποι ευσυνείδητοι, απαιτητικοί με τον εαυτό τους, με υψηλό αίσθημα ευθύνης και βαθιά επιθυμία να κάνουν τα πράγματα σωστά.
Αυτό που αμφισβητείται δεν είναι η πραγματική τους αξία, αλλά η δυνατότητά τους να τη δουν και να την πιστέψουν.
Η κατανόηση αυτής της εμπειρίας δεν σημαίνει να πείσουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε τέλειοι.
Σημαίνει να αρχίσουμε να αναγνωρίζουμε ότι η ανθρώπινη αξία δεν εξαρτάται από τη διαρκή απόδειξη της επάρκειας.
Ότι η αβεβαιότητα δεν είναι ένδειξη ανικανότητας.
Ότι τα λάθη δεν ακυρώνουν τα επιτεύγματα.
Και ότι μπορούμε να είμαστε ταυτόχρονα επαρκείς και ατελείς, ικανοί και αβέβαιοι, επιτυχημένοι και ανθρώπινοι.
Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση για όσους βιώνουν το σύνδρομο του απατεώνα να μην είναι να αποδείξουν ποιοι είναι.
Ίσως να είναι να επιτρέψουν στον εαυτό τους να πιστέψει ότι δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα για να αξίζει. Αγγελική Μπολουδάκη
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους