Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θα σε λέω Μαρία, Συγγραφέας: Γιάννης Παλαβός, Σκηνοθεσία: Γιάννης Σκουρλέτης, Πρωταγωνιστεί: Χρήστος Κραγιόπουλος.

Καθώς περιμένουμε να αρχίσει η παράσταση, η τελευταία παράσταση που ανεβαίνει σε αυτό το διαμέρισμα της οδού Πολυκλείτου 21 στο Μοναστηράκι, συζητάμε με την Μαριάννα πώς γίνεται σε αυτά, τα λίγα τετραγωνικά να έχουν χωρέσει ολόκληροι κόσμοι, να έχουμε δει να γεννιούνται αδιανόητα ψυχικά τοπία.

Ο θεός του θεάτρου έχει βάλει ασφαλώς το χέρι του, αλλά ο Γιάννης Σκουρλέτης βοήθησε όσο δεν παίρνει αυτό το χέρι.

Για δέκα χρόνια απέδειξε ότι η αληθινή σκηνή δεν μετριέται σε τετραγωνικά αλλά με το βάθος της συγκίνησης που μπορεί να φιλοξενήσει. Ο Γιάννης Σκουρλέτης έχει μια δυσεύρετη ικανότητα: να μιλάει στον θεατή συναισθηματικά.

Κι αυτό δεν είναι κάτι απλό σήμερα.

Είμαστε στην εποχή που το συναίσθημα τοποθετείται ως κονκάρδα στο πέτο, δηλαδή επιδεικνύεται.

Δεν νιώθουμε τα αισθήματα, τα σκεφτόμαστε.

Ναι, μιλάμε για τραύμα, ευαλωτότητα, αγωνίες, για τις ταυτότητές μας.

Όμως η γλώσσα του συναισθήματος δεν είναι το ίδιο πράγμα με την εμπειρία του συναισθήματος.

Παρατήρησα για πρώτη φορά χθες, σε αυτή την παράσταση, κάτι ενδιαφέρον: στα πρώτα λεπτά της παράστασης ένιωσα αδιαθεσία, ανησυχία, κάτι στο στήθος και το στομάχι.

Κατάλαβα ότι αυτό συμβαίνει γιατί ο λόγος, το κείμενο, ο ηθοποιός που ερμηνεύει και η σκηνοθεσία σε σπρώχνουν να κατέβεις από το κεφάλι στο σώμα.

Να αισθανθείς.

Ο ηθοποιός- αφηγητής Χρήστος Κραγιόπουλος μιλάει και το σώμα του ακολουθεί- περπατάει, σκύβει, κάθεται στην καρέκλα, αμφιβάλλει, βαραίνει, κουράζεται, πέφτει στο πάτωμα σε εμβρυική θέση, αναπνέει, γονατίζει, στέκεται στις φτέρνες, κινεί τα χέρια, τους ώμους, τα δάκτυλα.

Οι λέξεις βγαίνουν από το στόμα του, αλλά η ιστορία διαπερνάει ολόκληρο το σώμα του. Ο Χρήστος Κραγιόπουλος, με κοστούμι και μουστάκι όπως οι νεαροί άντρες του Τσαρούχη που ποζάρουν μελαγχολικοί, κοιτάζοντας κάτι που βρίσκεται πίσω από αυτόν που τους ζωγραφίζει, είναι συνεχώς παρόν, συναισθηματικά ζωντανός στη σκηνή.

Το σώμα του σκηνικό, αφήγηση και συναίσθημα ταυτόχρονα.

Σπάνιο γεγονός για το θέατρο.

Όταν έχουμε συνηθίσει να επεξεργαζόμαστε τα πάντα νοητικά, η επιστροφή στο συναίσθημα δεν είναι αρχικά ευχάριστη.

Δεν μοιάζει με λύτρωση, περισσότερο αναστατώνει.

Σαν να ξυπνάει κάτι που είναι μουδιασμένο.

Το σώμα αντιδράει πριν το μυαλό καταλάβει τι συμβαίνει.

Ύστερα συντονίζεται και το συναίσθημα αρχίζει να ρέει.

Αυτό είναι ίσως από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της τέχνης. Ο Γιάννης Σκουρλέτης μαζί με τον Χρήστο Κραγιόπουλο δεν σου λένε τι να αισθανθείς, αλλά δημιουργούν τις συνθήκες για να καταλάβεις.

Το «Θα σε λέω Μαρία» βασίζεται στα διηγήματα του Γιάννη Παλαβού από τις συλλογές Το Παιδί και Το Αστείο με φόντο την ελληνική επαρχία, τη μοναξιά, την επιθυμία, τη βία, την εύθραυστη ισορροπία φύσης και ανθρώπου, την τρυφερότητα που ματώνει, για τον τρόμο και το θαύμα που συνυπάρχουν.

Ακούς έναν Άνθρωπο να αφηγείται οράματα και θάματα δίπλα, μπροστά και μέσα σου.

Τι μαγική η στιγμή όταν ο Χρήστος Κραγιόπουλος- Τάσος βγάζει το παντελόνι του κοστουμιού του και αρχίζει να ράβει ένα σχίσιμο φορώντας μια δακτυλήθρα.

Παρακολουθούμε μια πράξη επιδιόρθωσης και υπομονής.

Έναν άνθρωπο που κάθεται και μπαλώνει κάτι φθαρμένο.

Η τελετουργική πράξη του ραψίματος με γύρισε πίσω, τότε που οι γυναίκες ήξεραν να ράβουν και οι άντρες μάθαιναν να ράβουν ως εργένηδες.

Αυτή η εικόνα λειτούργησε σαν τις μαντλέν του Προύστ, με γύρισε σε εικόνες που έβλεπα ως παιδί: τη μάνα μου να ράβει, να ράβει πάνω μου ένα κουμπί: -Τι ράβω; -Ένα γαϊδούρι απαντούσα και γελούσαμε.

Είχα χρόνια να δω κάποιον να ράβει.

Α ναι και το γλωσσικό ιδίωμα που χρησιμοποιεί ο Χρήστος Κραγιόπουλος, (που γεννήθηκε στην Κατερίνη, ενώ ο Γιάννης Παλαβός είναι από την Κοζάνη) ακούγεται λυτρωτικό.

Σα να επιστρέφεις κάπου που νιώθεις ασφάλεια- στη μαμά; Το ηχόχρωμα της φωνής, ιστορίες για τις ζωές των άλλων που μας επηρεάζουν, η επαρχία, μια μυθολογία που δεν ζήσαμε πιθανόν αλλά κυλάει στο dna μας, ένας κόσμος χειρονομιών που σχεδόν έχει εξαφανιστεί.

Ένα ολόκληρο αισθητηριακό δίκτυο με εικόνες, ήχους, αφές, μυρωδιές, συναισθήματα που βρίσκονταν αποθηκευμένα βαθύτερα από τη συνειδητή μνήμη ξεπετάγονται σαν συντριβάνι.

Οι τοπικές διάλεκτοι και οι ντοπιολαλιές έχουν και μια ξεχωριστή ιδιότητα όταν τις ακούς στη σκηνή.

Δεν ακούς μόνο λέξεις, μεταφέρεσαι μαγικά σε τόπους που μπορεί να μην ξέρεις, να μην έχεις ακούσει- μεταφέρεσαι σε ανθρώπους.

Ακούς κουζίνες, αυλές, καφενεία, οικογενειακά τραπέζια, γιαγιάδες, θείους, χωριά, χειμώνες.

Ακούς ζωές.

Αυτή η φωνή έχει ανθρώπους μέσα της.

Ως ψυχοθεραπευτής αναγνώρισα κάτι οικείο σε αυτή την εμπειρία.

Στη θεραπεία η μετακίνηση πραγματοποιείται όταν ο άνθρωπος καταλαβαίνει κάτι.

Έρχεται όταν τη νιώθει στο σώμα του.

Όταν η θλίψη γίνεται κόμπος στον λαιμό, όταν ο φόβος γίνεται σφίξιμο στο στομάχι, όταν η απώλεια βαραίνει το στήθος.

Τότε η κατανόηση παύει να είναι μόνο σκέψη και γίνεται εμπειρία.

Ίσως γι' αυτό ένιωσα στην αρχή εκείνη την ανησυχία στο σώμα.

Όταν η τέχνη λειτουργεί πραγματικά, δεν προσθέτει, αφαιρεί- στρώματα σκέψης, κριτικής, απόστασης, μέχρι να βρεθείς κοντά σε κάτι που ήδη υπάρχει μέσα σου.

Το ράψιμο δεν διόρθωνε απλά ένα παντελόνι.

Όλη η παράσταση ήταν μια γέφυρα προς έναν κόσμο που πίστευα ότι είχε χαθεί.

Και ξαφνικά τον είδα ξανά μπροστά μου, ζωντανό, πάνω στη σκηνή.

Σε αυτές τις στιγμές ευγνωμονώ τους καλλιτέχνες γιατί μας υπενθυμίζουν ποιοι είμαστε και από πού ερχόμαστε, γιατί μας γυρίζουν στην ψυχή μας. Υστερόγραφο. Το Θα σε λέω Μαρία» είναι και μια παράσταση – αποχαιρετισμός.

Κλείνει ένας κύκλος της ομάδας bijoux de kant στην Πολυκλείτου, αλλά η διαδρομή τους συνεχίζεται.

Σε λίγο καιρό, στο Θησείο αυτή τη φορά, θα καθίσουμε ξανά σε άλλες καρέκλες, θα χαμηλώσουν ξανά τα φώτα και θα αφεθούμε σε νέες ιστορίες. Εις το επανιδείν κύριε Σκουρλέτη.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους