DU(H)OVDEN Ή ΤΟ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ Πρόλαβα 2-3 χρονιές, στην παιδική μου ηλικία, καλοντυμένη και με την σταμνούλα στο χέρι, τη Θεία Λειτουργία της Πεντηκοστής στην Gorna Tsrkva (Άνω εκκλησία ) , στον...

Πλήρες Κείμενο:

DU(H)OVDEN Ή ΤΟ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ Πρόλαβα 2-3 χρονιές, στην παιδική μου ηλικία, καλοντυμένη και με την σταμνούλα στο χέρι, τη Θεία Λειτουργία της Πεντηκοστής στην Gorna Tsrkva (Άνω εκκλησία ) , στον Αη-Τανάς (Άγιος Αθανάσιος ) του παλιού νεκροταφείου (Grobishtia) , στην κορυφή του λοφίσκου.

Την πρώτη φορά ήταν μόλις 2 μήνες από τον θάνατο της προγιαγιάς μου της Lena , εγώ 10 και μισό κι, όταν η μάνια μου μού είπε «θα πάμε στη γιαγιά», εγώ νόμισα ότι θα τη συναντήσω ζωντανή…. Αρχιτεκτονική της γκρίζας πέτρας, απογυμνωμένης από κάθε ξιπασιά, πρωινή δροσιά, μεταφυσική και κατάνυξη σαν πρωτοχριστιανική, κλαδιά καρυδιάς με ωραίο πράσινο φύλλωμα για τις γονυκλισίες.

Πανέρια με κόλλυβα, μπουκάλι με κρασί ή τσίπουρο για τις χοές, πουγκάτσια(τελετουργικό ψωμί), ελιές, τυρί, κεράσια-προπαντός- και κάποιο γλυκό.

Σταμνούλες πήλινες-βαμμένες πράσινες κυρίως, ελάχιστα χρυσοποίκιλτες-με το νεράκι για τις χοές κι ένα άνθος σαρδόνιας (γεράνι) για πώμα.

Και κεριά να φέγγουν, να λιώνουν και να συγχωρούν.

Μετά την Απόλυση οι γιαγιάδες με τα πανέρια κι οι εγγονούλες με τις χοϊκές στάμνες ξεχύνονταν προς τους τάφους των αγαπημένων τους.

Κεριά στο κεφάλι τους να τους φέγγουν στα σκοτάδια, λουλούδια από τους σπιτικούς κήπους, χοές κρασιού και νερού κατά μήκος του τάφου, θρήνος και δάκρυα! Θρήνος από παντού, από όλα τα μνήματα ν΄ ακούγεται μέχρι τα βουνά ολόγυρα και ν’ αντηχεί στον κάμπο ! Κι εκείνη η ξεχασμένη ποίηση των μοιρολογιών… Αφού χόρταιναν τον θρήνο και τα δάκρυα κι αποφορτίζονταν, μοιράζονταν μεταξύ τους τελετουργικά τα περιεχόμενα του πανεριού κι αντάλλασσαν το σχώριο. «Bog da (g)i proste! Ο Θεός να τους συγχωρεί!» Κι έψαχναν συνομήλικη-ο του νεκρού τους για της-του χαρίσουν την πήλινη σταμνούλα , να πίνει δροσερό νεράκι όλη τη χρονιά και να σχωρνά… Εμείς ψάχναμε συνομήλικη- έστω κατά προσέγγισιν -της προγιαγιάς μου της Lena… Δίναμε σταμνούλα αλλά και κάποια παίρναμε.. ή έστω ποτήρι… Ερείπια πια ο Αη-Τανάς , εγκαταλελειμμένο το παλιό νεκροταφείο, ενοχοποιημένη εδώ και δεκαετίες η πολυφωνία των θρήνων… Μα σπαράγματα των μοιρολογιών λάμπουν πάντα μέσα μου… Στο παλιό νεκροταφείο κοιμούνται η προγιαγιά μου η Λένα και οι προς μητέρα Νάνα- Ίκα και παππούς Πάντος.

Θεός σχωρές τους ! Και στο νέο νεκροταφείο οι προς πατέρα παππούδες ,οι γονείς μου, ο ξάδελφός μου Μάρκος, ο νονός μου, θείες και θείοι... Αυτοί μάλλον αρκέστηκαν σ’ ένα ταπεινό τρισάγιο χτες προχτές, γιατί δεν χαλαλίζονται πια Κυριακές αλλιώτικου πανηγυριού για τους νεκρούς… αυτή η ανάμνηση της παράδοσής μας, ας είναι μνημόσυνο για τις ψυχές τους ! Θεός σχωρές τους ! Θα ‘θελα να είμαι σήμερα εκεί και να τους ανάψω ένα κερί… ΥΓ 1. Κανονικά, πρέπει να δώσω τουλάχιστον ένα ποτήρι σε μια κατά προσέγγισιν συνομήλικη της μάνας μου, για να πίνει δροσερό νεράκι όλη τη χρονιά και να τη σχωρνά… ΥΓ 2. Θυμάμαι και 2-3 αγοράκια να έχουν κουβαλήσει στην ανηφόρα γκιούμι με νερό και βάζο με βανίλια, για να πουλήσουν στους διψασμένους «πανηγυριστές» . Δεν είχε τότε νερό εκεί.

ΥΓ 3. Το έχω ξανανεβάσει στο fb… αλλά σήμερα το πρωί προσπαθούσα να θυμηθώ την είσοδο του Αι-Τανάς και δεν μπορούσα…επειδή κι η μνήμη ερειπώνεται λοιπόν … Μαρία Δούμπα Maria Doumpa Πόζαρτσκο l Παράδοση πουλούν στο πέρα πλάι, στο δώθε πνίγουν τους τάφους οι τσουκνίδες, σπασμένοι πέτρινοι σταυροί, κομμένα ονόματα επώνυμα δύστροπα, Πέτκος, Ντότσες, Νέμτσης... Δισύλλαβος πόνος όλο σύμφωνα σκληρά όλο γράμματα που θάφτηκαν, για να μη γίνουν φωνές. (Ρέματα, Οδυσσέας. 2007)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους