ΙΜΑΛΑΪΑ 2026, ΕΝΑΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ---> Τέλος σεζόν για το Everest από χθες 29 Μαΐου, ημέρα-ορόσημο για την ιστορία του ίδιου του βουνού αλλά και της παγκόσμιας ορειβασίας, με τη συμπλήρωση 73 χρόνων...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Και καθώς σβήνουν τα φώτα από την κεντρική σκηνή, σβήνουν γενικότερα οι προβολείς της δημοσιότητας από το σύνολο της οροσειράς, καθώς έφτασε η εποχή των μουσσώνων, με τις καταρρακτώδεις βροχές στις κοιλάδες και τους τόνους χιονιού στις κορυφές της οροσειράς στο Νεπάλ.

Η φετινή ανοιξιάτικη σεζόν στο Everest θα μείνει στην ιστορία, κυρίως για την αναπάντεχη καθυστέρηση να ανοίξει το βουνό, εξαιτίας του διαβόητου «σεράκ» που απειλούσε να τινάξει στον αέρα τις αναβάσεις συνολικά.

Η συντονισμένη όμως προσπάθεια όλων των εμπλεκόμενων έφερε ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα στο τέλος και απέδειξε πως ο μηχανισμός της εμπορικής ορειβασίας στο Νεπάλ, χτίζεται σε σταθερές βάσεις και όλοι είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν μεταξύ τους με υπευθυνότητα, προκειμένου το σύστημα να λειτουργεί απρόσκοπτα.

Τι μας άφησε φεύγοντας η φετινή σεζόν από άποψη δράσης? Κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα της μαζικότητας, που κυριαρχεί πια τις τελευταίες τρεις δεκαετίες στα Ιμαλάια. Το Everest αποτελεί το βαρόμετρο της ορειβασίας στο Νεπάλ και ως εκ τούτου ορίζει και το κλίμα που διαμορφώνεται γενικότερα στην κοινή γνώμη, μέσα από την πληροφόρηση που παρέχουν για αυτό τα μείζονα Μέσα Ενημέρωσης και διατρέχουν οριζόντια όλο τον πλανήτη.

Μια διαπίστωση που κάνω από τώρα και θα έλεγα ότι εδώ και μέρες είχε δημιουργήσει ένα κλίμα, είναι πως όλο και περισσότερα στόματα πλέον μιλούν για εκείνο που όλοι γνωρίζουμε αλλά κανένας δεν τολμά να το φωνάξει: η «βιομηχανία» της ορειβασίας στα Ιμαλάια, έχει βάλει σε σοβαρό κίνδυνο το περιβάλλον και κάτι πρέπει επιτέλους να γίνει! Βρίσκω παντού πλέον άρθρα που αναφέρονται στο θέμα, θέτοντας τους πάντες ενώπιους των ευθυνών τους.

Και κυρίως βέβαια, η καμπάνα χτυπά για την νέα κυβέρνηση της χώρας, η οποία καλείται να βρει τη χρυσή τομή στο άμεσο μέλλον, για να αποκατασταθεί μια νέα ισορροπία στην πολύπαθη κορυφή του Έβερεστ.

Και η χρυσή αυτή τομή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο την περιβαλλοντική διάσταση, ούτε μόνο την ηθική της ορειβασίας αλλά και να ισορροπεί την οικονομική αντίστοιχα, αφού χιλιάδες πολίτες της χώρας βιοπορίζονται και ωφελούνται επιχειρηματικά από τον ορεινό τουρισμό.

Σταχυολογώντας δεκάδες περιπτώσεις που πέρασαν από μπροστά μου αυτούς τους δύο μήνες, θα ξεχώριζα την κατάρριψη του ρεκόρ ανάβασης με Ο2 (9h55m) από τον Αμερικανό δρομέα Tyler Andrews, την unsupported Νο-Ο2 ανάβαση σε Lhotse & Everest και κατάβαση με σκι από τον Πολωνό Bartosz Ziemski και μια ξεχωριστή ανάβαση -από τις 1008- στο Everest, αυτήν του διπλά ακρωτηριασμένου (χωρίς πόδια) Ρώσου Rustam Nabiev, ένας πραγματικός φυσικός και ψυχικός άθλος! Θα πρέπει ακόμα να επισημάνω την απόλυτα αλπική ανάβαση του Ουκρανού Alexandr Moroz στο έρημο Manaslu (8163m). Πέραν αυτών των πολύ λίγων, υπήρξαν αρκετές ακόμα αξιοσημείωτες αναβάσεις, που όμως δεν χωρούν σε αυτήν την αναφορά, που έχει έναν πιο κριτικό χαρακτήρα.

Επιγραμματικά μόνο, θα πω ότι είχαμε προσπάθειες sea-to-summit αλλά και summit-to-sea και πολλούς ανθρώπους με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, για την εθνικότητα, το φύλο, την ηλικία, ακόμα και τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους.

Φυσικά, υπάρχουν και τα challenges, με το triple crown (Everest-Lhotse-Nuptse) να κυριαρχεί φέτος και μάλλον και στο μέλλον.

Ξεχωριστή μνεία θα κάνω για την επιτυχία της δικής μας Ασημίνας Ιγγλέζου, της μοναδικής ελληνικής παρουσίας φέτος την άνοιξη στα Ιμαλάια. Η Ασημίνα κατάφερε να ανέβει στην κορυφή του Makalu (8.485m) και έγινε έτσι η πρώτη Ελληνίδα που πατά στο 5ο ψηλότερο βουνό της οροσειράς, στην πρώτη της απόπειρα σε μείζονα κορυφή 8000 μέτρων. Η Ασημίνα δεν είναι κατά βάση ορειβάτισσα, συνεπώς η επιτυχία της αποκτά ξεχωριστή σημασία! Τη μερίδα του λέοντος στη δράση και στη δημοσιότητα (και φέτος) έκλεψε το Everest, διαπιστώσαμε όμως ότι ο κόσμος που συγκεντρώνεται πλέον και στις υπόλοιπες οχτάρες κορυφές του Νεπάλ, αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς, δημιουργώντας περιφερειακούς πόλους ενδιαφέροντος (Makalu, Dhaulagiri, Annapurna, Kangchenjunga). Εξαίρεση το Manaslu, που λόγω συγκέντρωσης των δυνάμεων στις υπόλοιπες, αυτό παραμένει στόχος της φθινοπωρινής σεζόν στις εμπορικές αποστολές.

Ας συνεχίσουμε πιο κάτω με τους αριθμούς του Everest.

Τώρα που η σεζόν έκλεισε οριστικά, ανακοινώθηκε επίσημα πως φέτος πραγματοποιήθηκαν 1.008 αναβάσεις στη Στέγη του Κόσμου! Ο αριθμός αυτός καταρρίπτει το προηγούμενο ρεκόρ (873 το 2023). Και να υπολογίσουμε εδώ, πως και οι 1008 αυτές αναβάσεις πραγματοποιήθηκαν όλες από την πλευρά του Νεπάλ, καθώς η Κίνα είχε «κλείσει» το βουνό από τη βόρεια πλευρά του, την Θιβετιανή! Για την ώρα είναι άγνωστη η κατανομή ανδρών/γυναικών και με χρήση Ο2 ή χωρίς, όπως και οποιοδήποτε άλλο στατιστικό στοιχείο (εθνικότητες κλπ). Το μόνο βέβαιο είναι πως είχαν εκδοθεί 492 άδειες, άρα τουλάχιστον ένα 55% των κορυφών πιστώνεται στους ντόπιους οδηγούς των αποστολών, Σέρπα οι περισσότεροι από αυτούς, αν υπολογίσουμε πως για κάθε μέλος αποστολής αντιστοιχεί 1+ οδηγός (περίπου 1,2 πέρυσι). Πάντως, ως γενική διαπίστωση, θα πω ότι για μια ακόμα χρονιά οι αριθμοί και τα στατιστικά γενικώς, είχαν τον πρώτο λόγο στη δημοσιότητα, ελλείψει κυρίως ουσιαστικών ειδήσεων.

Βέβαια, δεν πρέπει να παραβλέψουμε και το γεγονός ότι στην εποχή μας, οι αριθμοί έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από ότι στο παρελθόν, γι’ αυτό και προβάλλονται συνεχώς κάποιοι.

Θα επισημάνω την 32η -και τελευταία- ανάβαση στην κορυφή του 56χρονου επαγγελματία οδηγού Kami Rita Sherpa, ανάμεσα σε έναν καταιγισμό πολλαπλών αναβάσεων από συμπατριώτες του, επαγγελματίες οδηγούς επίσης. Ο Rita ζήτησε από την πολιτεία επιστρέφοντας από το βουνό, να το κλείσει (!) για δύο τουλάχιστον χρόνια, προκειμένου να καθαριστεί από τους τόνους των σκουπιδιών που βρίσκονται διασπαρμένα κατά μήκος της διαδρομής προς την κορυφή.

Κάτι ακόμα που θα ήθελα να επισημάνω, είναι η απουσία γενικότερου πλαισίου λειτουργίας, κανονισμών και όρων.

Ως συμπληρωματικός πόλος στο Κράτος, υπάρχει ο Οργανισμός της Himalayan Database, που χρόνια τώρα καταγράφει τις αναβάσεις αλλά και σε ένα βαθμό λειτουργεί διαιτητικά σε ζητήματα δεοντολογίας των αναβάσεων.

Χρόνια προσπαθεί η κυβέρνηση της χώρας να επιβάλλει ένα κανονιστικό πλαίσιο και σε μεγάλο βαθμό το έχει καταφέρει, όμως φαίνεται ότι πρέπει να γίνουν αρκετά ακόμα.

Ειδικά στο πολύπαθο Έβερεστ, όπου και επικεντρώνεται το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινής γνώμης κάθε άνοιξη.

Όλοι ζητούν πια τη μείωση του αριθμού των αδειών για ανάβαση στην κορυφή (το 75% των αναβάσεων επιχειρείται από την πλευρά του Νεπάλ και μόλις το υπόλοιπο 25% από την πλευρά του Θιβέτ). Η πρόσφατη αύξηση του κόστους της άδειας ανάβασης και η επιβολή τσουχτερού περιβαλλοντικού τέλους, δεν μοιάζει να θορύβησε κανέναν, αφού οδηγηθήκαμε σε κατάρριψη του ρεκόρ έκδοσης αδειών αλλά και αναβάσεων.

Είναι προφανές πως κάτι άλλο πρέπει να βρεθεί ως λύση στην πολυκοσμία και στα περιβαλλοντικά προβλήματα που αυτή προκαλεί.

Το περιβαλλοντικό πρόβλημα δείχνει κι αυτό τα δόντια του στα Ιμαλάια.

Αρχίζοντας με τις ανθρωπογενείς επιπτώσεις, να πω ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, περίπου 100 τόνοι σκουπιδιών παράχθηκαν φέτος στην περιοχή, σε διάστημα μικρότερο των δύο μηνών.

Ο μηχανισμός αποκομιδής σκουπιδιών στήθηκε τα τελευταία χρόνια και όπως φαίνεται λειτούργησε και φέτος σε εξαιρετικό βαθμό.

Τα μη ανακυκλώσιμα σκουπίδια όμως απορρίπτονται σε μια χωματερή λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα από το Base Camp και οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς έχουν ήδη εντοπίσει μόλυνση των νερών που κυλούν στην μεγάλη κοιλάδα του ποταμού Dudh Khosi, που ξεκινά από το Έβερεστ και υδροδοτεί δεκάδες κοινότητες στον δρόμο του για τις πεδιάδες της Ινδίας.

Επιπλέον, ο μόνιμος θόρυβος των ελικοπτέρων που πετούν από το πρωί μέχρι το βράδυ στο Base Camp, βρέθηκε ότι έχει μειώσει στην περιοχή τους πληθυσμούς μεγάλων θηλαστικών που ζουν στις πλαγιές των βουνών.

Τέλος, η κλιματική αλλαγή έχει επιφέρει ήδη δραματικές επιπτώσεις και στα Ιμαλάια, με συρρίκνωση των παγετώνων, κατάρρευση παγετωνικών λιμνών (GLOF), αύξηση θερμοκρασίας, μείωση χιονοπτώσεων και αποκανονικοποίηση των καιρικών μοτίβων εποχιακά.

Η εμπορική ορειβασία βιώνει αυτές τις αλλαγές με τη μείωση των «παράθυρων» του καιρού, αναγκαίων για τις απόπειρες προς την κορυφή, όπως και με ξαφνικές και βίαιες αλλαγές του καιρού, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια πελατών και προσωπικού.

Κλείνοντας την ανασκόπησή μου για την σεζόν που και τυπικά κλείνει σήμερα-αύριο, θα εκφράσω και τη δική μου θέση γενικότερα: τα Ιμαλάια είναι ιστορικά ένας ορειβατικός και πεζοπορικός προορισμός και δεν μπορεί ο παράγοντας επισκέπτης να εξαλειφθεί από τον χώρο, σε καμία περίπτωση! Η μεγάλη συζήτηση που σοβεί χρόνια τώρα για την απομείωση των ορειβατικών αξιών από την εμπορικοποίηση της στα Ιμαλάια, θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, βοηθώντας στην εξαγωγή συμπερασμάτων και σε ένα βαθμό στη συνδρομή λήψης κρίσιμων αποφάσεων από τα κέντρα που είναι αρμόδια προς τούτο.

Όπως διάβασα σε σημερινό άρθρο, ένας Ινδός βετεράνος του Έβερεστ καλεί σε «επιστροφή στις ηθικές αξίες της ορειβασίας» και νομίζω εκφράζει πολλούς η άποψή του, χρόνια τώρα.

Όμως το ποτάμι δεν γυρίζει πια πίσω.

Η εμπορική ορειβασία θα συνεχίσει να υπάρχει, γιατί εξυπηρετεί μια ακόμα μορφή ελεύθερης έκφρασης του ανθρώπου στην εποχή μας.

Σε έναν ελεύθερο κόσμο δεν είναι δυνατόν να μπουν τοίχοι, παρά μόνο πόρτες που θα ελέγχουν πόσοι μπορούν να περάσουν από την άλλη πλευρά.

Και φυσικά είναι τουλάχιστον προσωπικός άθλος, το να φτάσει κάποιος κοινός θνητός σε μια κορυφή των 8000 μέτρων, ρισκάροντας την ίδια του τη ζωή.

Απαιτείται θάρρος, δύναμη και θέληση, δεν αρκεί μόνο το χρήμα όπως κάποιοι πιστεύουν.

Ούτε οι όποιες δημόσιες σχέσεις (influencing) μπορούν να εξωθήσουν κάποιους στον εκούσιο θάνατο! Τα όρια των γνήσιων προθέσεων και του μιμητισμού μπορεί να είναι δυσδιάκριτα, όμως εμείς οφείλουμε να αναγνωρίζουμε εκ προοιμίου καλές προθέσεις σε όλους και να αποδίδουμε τα εύσημα σε όσους επιχειρούν κάτι αντικειμενικά δύσκολο και επικίνδυνο.

Κανένας μας δεν δικαιούται να αποδομήσει τέτοιες προσπάθειες, αναλαμβάνοντας αυθαίρεται τον ρόλο του κριτή σε έναν χώρο χωρίς σαφείς κανόνες.

Η ορειβασία δεν είναι άθλημα, είναι σπορ με το στοιχείο της περιπέτειας να κυριαρχεί.

Είναι μια φυσική δραστηριότητα στην οποία ενυπάρχουν και στοιχεία αθλητισμού, μέχρις εκεί όμως! Στην ορειβασία υπάρχουν ηθικές αρχές, οι οποίες κυριαρχούν στη φυσιογνωμία της.

Όμως, εκείνοι που ορίζουν τους «κανόνες του παιχνιδιού», είναι εκείνοι που οφείλουν να βρουν λύσεις για να φέρουν μια σχετική ισορροπία, ανάμεσα στην πραγματικότητα και στην ηθική της ορειβασίας.

Είναι βέβαιο πως υπάρχει χρυσή τομή, χρειάζεται όμως διάθεση και δουλειά για να βρMark Ablovackyεθεί και να αφήσει μια αίσθηση της ικανοποίησης σε όλες τις πλευρές αυτής της υπόθεσης, ενώ την ίδια ώρα να διασφαλίζει την διατήρηση του παγκόσμιου αυτού φυσικού και πολιτισμικού κεφαλαίου για τις επόμενες γενιές. Καλό καλοκαίρι και ασφαλείς αναβάσεις στους ανθρώπους των βουνών!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους