Τα παιδιά ως σκηνικά αντικείμενα της εξουσίας Στην πρόσφατη ομιλία του πρωθυπουργού στο συνέδριο της ΝΔ, ένα μικρό κοριτσάκι ανέβηκε στη σκηνή και τον έπιασε «αυθόρμητα» από το πόδι. Το στιγμιότυπο...
Τα παιδιά ως σκηνικά αντικείμενα της εξουσίας Στην πρόσφατη ομιλία του πρωθυπουργού στο συνέδριο της ΝΔ, ένα μικρό κοριτσάκι ανέβηκε στη σκηνή και τον έπιασε «αυθόρμητα» από το πόδι.
Το στιγμιότυπο παρουσιάστηκε ως «τρυφερό» και «ανθρώπινο». Χθες, στην πολιτική εκδήλωση του Αλέξη Τσίπρα, ένα άλλο κοριτσάκι, με λευκό φόρεμα, εμφανίστηκε να του παραδίδει πάνω σε χαρτί το όνομα του νέου κόμματος.
Το ένα παιδί αγκαλιάζει την εξουσία.
Το άλλο, παραδίδει το μέλλον σε μορφή ιδρυτικής διακήρυξης.
Τόση πολιτική φαντασία! Η χρήση παιδιών στην πολιτική δεν είναι καινούργιο εύρημα.
Από την αμερικανική παράδοση του “baby kissing”, που καταγράφεται ήδη από τον 19ο αιώνα ως τρόπος να εμφανιστεί ο υποψήφιος πιο οικείος, τρυφερός και αξιόπιστος, μέχρι τα σύγχρονα προεκλογικά σποτ, τις αφίσες, τις συγκεντρώσεις και τα πλάνα των social media, το παιδί χρησιμοποιείται ως σύμβολο αθωότητας, συνέχειας και μέλλοντος. Στην Ελλάδα έχουμε επίσης μακρά διαδρομή, από τη μικρή «Αννούλα της Αλλαγής» του ΠΑΣΟΚ το 1985 μέχρι παιδιά που πρωταγωνιστούν σε κομματικά πλάνα όλων των παρατάξεων.
Τι συμβολίζει λοιπόν ένα παιδί δίπλα στον πολιτικό αρχηγό; Συμβολίζει το αύριο, ώστε να μη μιλήσουμε πολύ για το σήμερα.
Συμβολίζει την αθωότητα, ώστε να γλυκάνει το πρόσωπο της εξουσίας.
Συμβολίζει την προστασία, ώστε ο αρχηγός να εμφανιστεί σαν πατρική φιγούρα, σαν εγγυητής, σαν κάποιος που δεν κυβερνά απλώς, αλλά «νοιάζεται». Το παιδί γίνεται μικρό πιστοποιητικό καλοσύνης.
Μόνο που τα παιδιά δεν είναι σκηνικά αντικείμενα, ούτε πολιτικά αξεσουάρ.
Και το πρόβλημα δεν σταματά στη σκηνή.
Συνεχίζεται μετά, όταν τα μέσα ενημέρωσης σπεύδουν να μας πουν «ποιο είναι» το παιδί, αναφέροντας ηλικία, μικρό όνομα, οικογενειακή σύνδεση και συμβολικό ρόλο στο «μήνυμα του μέλλοντος». Εκεί δεν έχουμε πια μόνο πολιτική σκηνοθεσία, αλλά δημόσια έκθεση ανηλίκου.
Το παιδί δεν χρησιμοποιείται μόνο ως εικόνα πάνω στη σκηνή, αλλά τροφοδοτεί περιεχόμενο και μετατρέπεται σε τίτλο, λεζάντα και σύμβολο της κομματικής αφήγησης. Ο Συνήγορος του Πολίτη, ως Συνήγορος του Παιδιού, είχε ήδη από το 2015 προτείνει διακομματική συμφωνία, ώστε να αποφεύγεται η φωτογράφηση και μαγνητοσκόπηση πολιτικών με παιδιά, καθώς και η εμφάνιση ή συμμετοχή παιδιών σε πολιτικά μηνύματα, διαφημίσεις, αφίσες, προεκλογικές ομιλίες και εκδηλώσεις. Η Αρχή είχε δηλώσει ότι η φροντίδα για το παιδί και τα δικαιώματά του δεν συμπίπτει με τη δημόσια χρήση της εικόνας του.
Με απλά λόγια, είναι άλλο πράγμα οι πολιτικές για τα παιδιά και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους, και εντελώς άλλο η πολιτική πάνω στα παιδιά.
Και εδώ αρχίζει η ειρωνεία. Η Ινδία, που η «πολιτισμένη» Δύση συχνά κοιτάζει αφ’ υψηλού, έχει εκδώσει ρητή οδηγία προς κόμματα και υποψηφίους να μη χρησιμοποιούν παιδιά σε εκλογικές δραστηριότητες, ενώ οι «πολιτισμένοι» της Ευρώπης και των ΗΠΑ συνεχίζουν να χρησιμοποιούν παιδιά, ώστε η εξουσία να απολαμβάνει οφέλη από μια επικοινωνιακή τεχνική παλιάς κοπής που οφείλει επιτέλους να καταργηθεί.
Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι αν το παιδί «έκλεψε την παράσταση». Το ζήτημα είναι ποιος είχε δικαίωμα να του δώσει ρόλο στην παράσταση.
Γιατί η παιδική ηλικία δεν ανήκει ούτε στα κόμματα, ούτε στους επικοινωνιολόγους, ούτε στους σκηνοθέτες, ούτε στους γονείς όταν λειτουργούν ως προέκταση κομματικού σκηνικού.
Αν τα παιδιά είναι πράγματι το μέλλον, ας ξεκινήσουμε από κάτι απλό. Να μην τα χρησιμοποιούμε ως ντεκόρ. Είναι στοιχειώδες ζήτημα δικαιωμάτων που οφείλουμε να υπερασπιστούμε.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους