A. ΛΙΒΕΝ: Η ΣΥΝΤΑΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΣΙΑ ΒΑΖΕΙ ΤΙΣ ΗΠΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΕΝΑ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΔΙΛΗΜΜΑ O βρετανός δημοσιολόγος και υπεύθυνος για θέματα Ευρασίας στο Quincy Institute for...
A. ΛΙΒΕΝ: Η ΣΥΝΤΑΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΣΙΑ ΒΑΖΕΙ ΤΙΣ ΗΠΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΕΝΑ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΔΙΛΗΜΜΑ O βρετανός δημοσιολόγος και υπεύθυνος για θέματα Ευρασίας στο Quincy Institute for Responsible Statecraft Ανατόλ Λίβεν ανάρτησε χθες το ακόλουθο άρθρο που μεταφράζω ως τροφή για σκέψη.
Τίτλος: "Οι ΗΠΑ αφήνουν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να εγκαταλείψουν τις διαπραγματεύσεις, καθώς η Ρωσία κλιμακώνει τον πόλεμο". Υπότιτλος: "Οι δυσοίωνες δηλώσεις του Ρούμπιο για το μέλλον των διαπραγματεύσεων, σε συνδυασμό με την προτροπή της Μόσχας προς τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους διπλωμάτες να εγκαταλείψουν το Κίεβο, προμηνύουν σκοτεινές προοπτικές'. Στο τέλος του άρθρου διατυπώνω μερικές δικές μου σκέψεις με την ευκαιρία.
Επίσης, όποιος θέλει να δει και τις παραπομπές, πρέπει να απευθυνθεί στο πρωτότυπο.
--------------------- Η προειδοποίηση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προς τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης να απομακρύνουν τους διπλωμάτες και τους πολίτες τους από το Κίεβο πριν η Ρωσία ξεκινήσει «συστηματικές επιθέσεις» σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία — με σοβαρό κίνδυνο να εμπλακούν η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ σε άμεση σύγκρουση με τη Ρωσία.
Πιθανότατα αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία σκοπεύει να χρησιμοποιήσει υπερηχητικούς βαλλιστικούς πυραύλους Oreshnik για να χτυπήσει το υπόγειο αρχηγείο στο Κίεβο, όπου αξιωματικοί των ΗΠΑ και της Ευρώπης βοηθούν τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να στοχεύουν τη Ρωσία με πυραύλους και drones.
Τις τελευταίες εβδομάδες, αυτά έχουν προκαλέσει αυξημένες ζημιές βαθιά μέσα στην ίδια τη Ρωσία.
Επιπλέον, ένα ουκρανικό drone χτύπησε την περασμένη εβδομάδα ένα κολέγιο στο κατεχόμενο από τη Ρωσία Ντονμπάς και, σύμφωνα με αναφορές, σκότωσε 21 φοιτητές. Η Ρωσία ανταποκρίθηκε με μια μαζική επίθεση κατά της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης πυραύλων Oreshnik.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, η Μόσχα έχει αποφύγει να στοχεύσει ουκρανικά αρχηγεία.
Αυτό είναι κάπως αξιοσημείωτο, δεδομένου ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν στοχεύσει επανειλημμένα ρωσικά αρχηγεία. Την Τρίτη, το Ουκρανικό Γενικό Επιτελείο ισχυρίστηκε ότι κατέστρεψε ένα σημαντικό ρωσικό κέντρο διοίκησης και ελέγχου στο Λουγκάνσκ με βρετανικούς πυραύλους κρουζ Storm Shadow.
Η αποτελεσματική χρήση αυτών των πυραύλων — τους οποίους η Ουκρανία εκτοξεύει τα τελευταία δύο χρόνια — απαιτεί δεδομένα στόχευσης από τις ΗΠΑ.
Παρά ταύτα, η Μόσχα δεν έχει στοχεύσει τα ουκρανικά στρατηγικά κέντρα στο Κίεβο ακριβώς λόγω της πιθανότητας να σκοτωθούν Αμερικανοί και άλλοι στρατιώτες του ΝΑΤΟ καθώς και αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει δραστική κλιμάκωση της αντίδρασης από τη Δύση.
Από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε στην προεδρία και ξεκίνησε την ειρηνευτική διαδικασία, η ρωσική κυβέρνηση έχει επίσης συγκρατηθεί από την επιθυμία να μην τον εξοργίσει ή να τον αποδυναμώσει.
Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες βρίσκονται σε αδιέξοδο και ότι «δεν διεξάγονται τέτοιες συνομιλίες αυτή τη στιγμή». Ουσιαστικά, επέστρεψε την ευθύνη για την προώθηση της διαδικασίας στους Ρώσους και τους Ουκρανούς: «Αν δούμε μια ευκαιρία να οργανώσουμε συνομιλίες που είναι παραγωγικές, όχι αντιπαραγωγικές, και που έχουν την πιθανότητα να αποδώσουν καρπούς, είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε αυτόν τον ρόλο .» Ο ρωσικός στρατός έχει επίσης αποδειχθεί ανίκανος να προχωρήσει επί του εδάφους στο Ντονμπάς.
Όταν ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επέμεινε ότι η Ουκρανία πρέπει να αποσυρθεί από το εναπομείναν μικρό τμήμα του Ντονμπάς που κατέχει ως προϋπόθεση για την ειρήνη, πιθανότατα πίστευε (όπως πολλοί δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές) ότι ο ρωσικός στρατός θα καταλάμβανε σύντομα αυτό το έδαφος ούτως ή άλλως.
Η μαζική χρήση drones από τον ουκρανικό στρατό το έχει αποτρέψει αυτό· και παρά τις βαριές απώλειες, εδώ και δύο χρόνια ο ρωσικός στρατός έχει σημειώσει μόνο ελάχιστη πρόοδο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, Ρώσοι στρατηγοί δηλώνουν στον Πούτιν ότι θα καταλάβουν το υπόλοιπο του Ντονμπάς μέχρι το φθινόπωρο· ο ίδιος όμως δεν έχει λόγο να τους πιστέψει, καθώς με τον τρέχοντα ρυθμό προώθησης που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής φέτος, ο ρωσικός στρατός θα χρειαστεί σχεδόν τρία ακόμη χρόνια για να το πετύχει.
Εν τω μεταξύ, η δυσαρέσκεια του ρωσικού κοινού για τον πόλεμο αυξάνεται, καθώς το οικονομικό κόστος αρχίζει να γίνεται αισθητό.
Η προσωπική δημοτικότητα του Πούτιν έχει μειωθεί δραστικά.
Ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι Ρώσοι θα μπορούσαν να αποδεχθούν μια εκεχειρία κατά μήκος του σημερινού μετώπου, οι σκληροπυρηνικοί της Ρωσίας θα το θεωρούσαν ως σοβαρή ρωσική ήττα.
Εδώ και χρόνια, πιέζουν τον Πούτιν τόσο να εντείνει τις επιθέσεις κατά της Ουκρανίας όσο και να απειλήσει τη Δύση με ριζική κλιμάκωση.
Μέχρι αυτή την εβδομάδα, ο Πούτιν αντιστεκόταν σε αυτή την πίεση· τώρα όμως φαίνεται να τους ακούει.
Η ρωσική κυβέρνηση ίσως εκτιμά ότι μια νέα στρατηγική θα φέρει κάποια επιτυχία, ανεξάρτητα από την αντίδραση της Δύσης.
Αν οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ αποσύρουν τους συμβούλους και τους διπλωμάτες τους, αυτό θα αποτελεί σημαντική νίκη για τη Ρωσία· το ίδιο θα ισχύει και αν η Ρωσία καταφέρει να καταστρέψει τα ουκρανικά αρχηγεία και να βλάψει τις δυνατότητες στόχευσής τους. Η Μόσχα μπορεί επίσης να πιστεύει ότι έχει λιγότερα να φοβηθεί από ό,τι στο παρελθόν από μια κλιμάκωση εκ μέρους των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ ως αντίδραση στους θανάτους Δυτικών. Οι ΗΠΑ έχουν βυθιστεί σε πόλεμο με το Ιράν, από τον οποίο φαίνεται ότι δεν μπορούν ούτε να κερδίσουν ούτε να αποσυρθούν.
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν αναφερθεί σε σοβαρή εξάντληση των αποθεμάτων βασικών αμερικανικών όπλων, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων κρουζ και συστημάτων αεροπορικής άμυνας, και τα μεταφέρουν στον Κόλπο από τα αποθέματά τους στην Ευρώπη και τον Ειρηνικό.
Έτσι, το Πεντάγωνο μόλις προειδοποίησε την Ιαπωνία για «σοβαρές καθυστερήσεις» δύο ετών ή και περισσότερο στην προμήθεια πυραύλων Tomahawk που το Τόκιο έχει ήδη πληρώσει, λόγω της ανάγκης αναπλήρωσης των αμερικανικών αποθεμάτων που εξαντλήθηκαν στο Ιράν. Η Ιαπωνία τα θεωρεί κρίσιμα για την αποτροπή της Κίνας.
Αυτό οδήγησε Ιάπωνες σχολιαστές να αναρωτηθούν τι συνέβη με την υποτιθέμενη «προτεραιότητα» των ΗΠΑ στην Ασία και την απειλή της Κίνας.
Εν τω μεταξύ, στην Ευρώπη, οι μισές από τις χώρες που είχαν υποσχεθεί πυρομαχικά πυροβολικού στην Ουκρανία έχουν πλέον αναστείλει τη συμμετοχή τους στη διαδικασία, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος να μειωθούν δραστικά οι προμήθειες οβίδων.
Ο πόλεμος με το Ιράν σημαίνει επίσης ότι η Ρωσία θα μπορούσε να βρεθεί σε θέση να απειλήσει τις ΗΠΑ.
Αν η Ουάσιγκτον αποφασίσει να αυξήσει τη βοήθειά της προς την Ουκρανία, η Ρωσία θα μπορούσε να προσφέρει αντίστοιχη βοήθεια στο Ιράν για τις δικές του επιθέσεις με πυραύλους και drones, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα αμερικανικών απωλειών.
Αν η κυβέρνηση Τραμπ δεν ανησυχεί για αυτή την πιθανότητα, σίγουρα θα έπρεπε.
Επομένως, βρισκόμαστε τώρα αντιμέτωποι με την επικείμενη προοπτική μιας μεγάλης κρίσης, ενός μεγάλου διλήμματος για την κυβέρνηση Τραμπ.
Αυτό σημαίνει ότι, αντί να εγκαταλείψει την ειρηνευτική διαδικασία, η κυβέρνηση Τραμπ πρέπει επειγόντως να επανέλθει και να ασκήσει έντονη πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ ώστε να υποβάλουν προτάσεις στον τομέα της άρσης των κυρώσεων, των ενεργειακών αγορών και της ομαλοποίησης των σχέσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο.
Οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει επίσης να βοηθήσουν να πείσουν την ουκρανική κυβέρνηση να συμφωνήσει σε μια ειρηνική λύση συμβιβασμού.
Με τους απεσταλμένους για την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, Steve Witkoff και Jared Kushner, να είναι απελπιστικά αποσπασμένοι από τον πόλεμο με το Ιράν, αυτό θα απαιτήσει τον διορισμό ενός νέου, υψηλού επιπέδου και έμπειρου, διαπραγματευτή για την ειρηνευτική διαδικασία στην Ουκρανία, υποστηριζόμενου από μια επαγγελματική ομάδα εμπειρογνωμόνων.
Είναι παράλογο δύο μη επαγγελματίες (όσο ικανοί και αν είναι προσωπικά) να επιφορτιστούν με την ταυτόχρονη διεξαγωγή δύο εντελώς ξεχωριστών και ζωτικής σημασίας σειρών ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Καμία σοβαρή κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο.
Εάν η κυβέρνηση Τραμπ δεν εμπλακεί ξανά στην ειρηνευτική διαδικασία, τότε μέσα στην επόμενη εβδομάδα περίπου ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με μια επιλογή μεταξύ μιας ταπεινωτικής υποχώρησης και μιας πολύ πιο εκτεταμένης και επικίνδυνης στρατιωτικής εμπλοκής στην Ουκρανία, με σοβαρό κίνδυνο να ξεσπάσει άμεσος πόλεμος με τη Ρωσία.
---------------------------------- Το παραπάνω άρθρο είναι αξιοσημείωτο επειδή παραδέχεται ανοικτά ότι τα χτυπήματα στα βαθιά μετόπισθεν της Ρωσίας και όλες οι σχετικές επιχειρήσεις οργανώνονται και καθοδηγούνται από υπόγεια κέντρα ελέγχου στο Κίεβο και αλλού, όπου κεντρικό ρόλο παίζουν αμερικανοί και ΝΑΤΟϊκοί αξιωματικοί ενώ επίσης παραδέχεται ανοικτά ότι η στοχοθέτηση και οι πληροφορίες για τους στόχους γίνονται από τους δορυφόρους των ΗΠΑ.
Προφανώς η προειδοποίηση του Λαβρόφ είχε ακριβώς ως στόχο--και αυτό επίσης το λέει καθαρά το άρθρο--την απομάκρυνση αυτών των αξιωματικών.
Κάτι τέτοιο θα ήταν μια "ταπεινωτική ήττα" λέει ο Λίβεν.
Σε περίπτωση που αυτά τα κέντρα καταστραφούν και οι αμερικανοΝΑΤΟϊκοί αξιωματικοί σκοτωθούν στο σύνολό τους ή εν μέρει, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να εμπλακούν οι ΗΠΑ άμεσα στον πόλεμο--δηλαδή πιο "άμεσα" από όσο τώρα--γεγονός που επίσης ο Λίβεν θεωρεί καταστροφικό (προφανώς οι λόγοι είναι, ανάμεσα στα άλλα, και η ταυτόχρονη εμπλοκή τους στο Ιράν καθώς και η αποψίλωση του οπλοστασίου τους). Η Ρωσία απέφευγε μέχρι τώρα τα πλήγματα σε αυτά τα κέντρα ελέγχου ακριβώς για να μην σκοτωθούν αμερικανοί αξιωματικοί και αυτό οδηγήσει στην "άμεση" εμπλοκή--δηλαδή πιο άμεση από τώρα--των ΗΠΑ.
Έτσι υποστηρίζει ο Λίβεν.
Αλλά τώρα η Ρωσία--λέει ο Λίβεν--κλιμακώνει τη σύγκρουση δραματικά με αυτή την απόφασή της.
Αν όντως ισχύει ο ισχυρισμός του Λίβεν, ότι δηλαδή η Ρωσία επέτρεπε τα καταστροφικά πλήγματα πάνω στα δικά της κέντρα ελέγχου (μόνο προχθές, λέει ο Λίβεν, οι ΑμερικανοΝΑΤΟϊκοί αξιωματικοί κατέστρεψαν ένα ιδιαίτερα σημαντικό τέτοιο κέντρο χρησιμοποιώντας πυραύλος storm shadow) και δεν απαντούσε φοβούμενη την παραπέρα επέμβαση των ΗΠΑ, θα πρόκειται για μυωπική πολιτική μεγάλου μεγέθους, η οποία συνέβαλε να φτάσουμε στην παρούσα κατάσταση.
Το έχω γράψει επανειλημμένα: Το να σείεις τους βαριούς σου διηπειρωτικούς πυραύλους για να φοβίσεις τον αντίπαλο ΔΕΝ αποτελεί στρατηγική αποτροπής. Γιατί; Διότι ο αντίπαλος μπορεί άνετα να κλιμακώνει καθώς γνωρίζει ότι εσύ ΔΕΝ θα χρησιμοποιήσεις τους Σαρμάτ και τα υπόλοιπα μεγαθήρια επειδή αυτό θα σήμαινε αμοιβαία εξαφάνιση.
Η στρατηγική αποτροπής απαιτεί πολλά ενδιάμεσα βήματα που να έχουν κόστος στον αντίπαλο και να τον θέτουν κάθε φορά μπροστά στο δίλημμα αν θα πάει ένα βήμα παραπέρα με ακόμη χειρότερες συνέπειες για τον ίδιο ή αν θα υποχωρήσει.
Αν μη τι άλλο, το Ιρά θα έπρεπε να έχει διδάξει τους Ρώσους--που κάποτε επί ΕΣΣΔ γνώριζαν τι σημαίνει αποτροπή--πώς πρέπει κάποιος από στρατηγική άποψη να ελέγχει την περίφημη σκάλα της κλιμάκωσης (escalation ladder).
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους