Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Με την εξαγγελία του νέου κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα, επεχείρησα μια πρώτη συζήτηση με την ΑΙα σχετικά με το νέο εγχείρημα.

Το είχα κάνει και προηγουμένως με το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού και αρχικά οι ερωτήσεις ήταν ίδιες.

Επειδή μπορεί να έχουν ενδιαφέρον για κάποιους οι απαντήσεις παραθέτω την συζήτηση για τους φίλους μου. Ερώτηση Πώς κρίνεις την ιδρυτική διακήρυξη του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα.

Δες την διακήρυξη εδώ: https://members.myelas.gr/ Απάντηση Η ιδρυτική διακήρυξη του νέου κόμματος του Αλέξης Τσίπρας, της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.)», φαίνεται ότι επιχειρεί τρία πράγματα ταυτόχρονα: Να ξαναχτίσει έναν ευρύ προοδευτικό χώρο μετά τη διάλυση και κατακερματισμό του ΣΥΡΙΖΑ.

Να παρουσιαστεί ως «νέα αρχή» και όχι ως απλή επιστροφή του παλιού ΣΥΡΙΖΑ.

Να συνδέσει κοινωνική δικαιοσύνη, δημοκρατία και τεχνολογική/παραγωγική ανασυγκρότηση σε ένα νέο αφήγημα. � ΤΟ ΒΗΜΑ +2 Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι ότι η διακήρυξη δεν είναι τόσο «παραδοσιακά αριστερή» όσο θα περίμενε κανείς από τον Τσίπρα του 2015.

Έχει πολύ έντονα στοιχεία: θεσμικής αναγέννησης, κράτους δικαίου, διαφάνειας, ψηφιακής κυριαρχίας, παραγωγικού μοντέλου, ανισοτήτων και τεχνολογικού ελέγχου. � in.gr +1 Δηλαδή θυμίζει περισσότερο ένα μείγμα: ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, αριστερής οικολογίας, και «δημοκρατικού πατριωτισμού», παρά την παλιά αντιμνημονιακή ρητορική.

Τα δυνατά σημεία της διακήρυξης είναι κυρίως αυτά: Προσπαθεί να δώσει ιστορικό βάθος: μιλά για «νέα ιστορική μετάβαση», ανισότητες, AI/τεχνολογία, κλιματική κρίση.

Δεν μένει μόνο στην καθημερινή αντιπολίτευση. � in.gr +1 Καταλαβαίνει ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν ζητά μόνο οικονομικά μέτρα αλλά αξιοπρέπεια, ασφάλεια και θεσμούς.

Επιχειρεί να απευθυνθεί και σε απογοητευμένους κεντροαριστερούς, όχι μόνο στον παραδοσιακό αριστερό χώρο.

Η λέξη «Συμπαράταξη» είναι πολύ συνειδητή επιλογή.

Παραπέμπει σε μέτωπο και όχι σε στενό κομματικό μηχανισμό. � ΕΘΝΟΣ +1 Αλλά υπάρχουν και εμφανείς αδυναμίες.

Η βασικότερη, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι η διακήρυξη είναι περισσότερο ηθικοπολιτική παρά συγκεκριμένα πολιτική.

Δηλαδή: μιλά για «ζωή με αξιοπρέπεια», «ισχυρή δημοκρατία», «δίκαιη ανάπτυξη», «ψηφιακή κυριαρχία», αλλά δεν ξεκαθαρίζει πλήρως: ποιο οικονομικό μοντέλο προτείνει, τι θα κάνει με φορολογία, ιδιωτικοποιήσεις, ΕΕ και δημοσιονομικούς κανόνες, μεταναστευτικό, άμυνα, ενεργειακή πολιτική, σχέση κράτους–αγοράς.

Αυτό πιθανόν είναι συνειδητό.

Θέλει πρώτα να χτίσει κοινωνικό ρεύμα και μετά να συγκεκριμενοποιήσει.

Όμως αυτό δημιουργεί και ασάφεια.

Επίσης βλέπω μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: Ο Τσίπρας προσπαθεί να εμφανιστεί ως «νέα μεταπολίτευση» και δύναμη ανανέωσης, αλλά ταυτόχρονα κουβαλά το βάρος: της διακυβέρνησης 2015–2019, της ήττας του ΣΥΡΙΖΑ, και της διάλυσης του χώρου μετά τον Κασσελάκη.

Άρα μεγάλο ερώτημα είναι: «Οι πολίτες θα το δουν ως νέο ξεκίνημα ή ως δεύτερο κύκλο του ίδιου πολιτικού προσώπου;» Το όνομα «ΕΛ.Α.Σ.» επίσης είναι τολμηρό και μάλλον σκόπιμα πολυσήμαντο.

Για κάποιους θα θυμίζει: Εθνική Αντίσταση, λαϊκή παράδοση της Αριστεράς, ιστορική μνήμη.

Για άλλους μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικά φορτισμένο ή διχαστικό.

Ήδη προκάλεσε έντονη συζήτηση. � ΤΟ ΒΗΜΑ +1 Συνολικά θα έλεγα ότι η διακήρυξη: είναι πολιτικά πιο ώριμη και πιο «κρατική» από τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ, λιγότερο επαναστατική, περισσότερο θεσμική, αλλά ακόμη όχι πλήρως συγκεκριμένη.

Δείχνει προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου κεντροαριστερού πόλου με αριστερή ταυτότητα και όχι επιστροφής στο 2015.

Το αν θα πετύχει εξαρτάται από κάτι κρίσιμο: αν μπορέσει να πείσει ότι έμαθε από τα λάθη της προηγούμενης περιόδου και δεν απλώς επανασυσκευάζει το παρελθόν. Ερώτηση: Δεν έδωσε το πολιτικό του στίγμα στο πολιτικό φάσμα; Πού τοποθετεί το κόμμα του; Απάντηση: Ναι, έδωσε πολιτικό στίγμα — αλλά το έκανε με τρόπο αρκετά «ευρύ» και στρατηγικά ανοιχτό.

Η διακήρυξη τοποθετεί το κόμμα σαφώς στον χώρο της ευρωπαϊκής προοδευτικής Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς, αλλά αποφεύγει επίτηδες πιο «στενές» ταμπέλες όπως: ριζοσπαστική Αριστερά, σοσιαλισμός, αντικαπιταλισμός, ή παραδοσιακή σοσιαλδημοκρατία.

Αυτό είναι πολύ χαρακτηριστικό.

Ουσιαστικά προσπαθεί να χτίσει έναν χώρο: αριστερό στις κοινωνικές ανισότητες, φιλελεύθερο στα δικαιώματα και τους θεσμούς, πατριωτικό αλλά όχι εθνικιστικό, ευρωπαϊκό αλλά με κριτική προς το σημερινό μοντέλο της ΕΕ, οικολογικό, και αρκετά τεχνοκρατικό.

Θα έλεγα ότι ιδεολογικά κινείται κάπου ανάμεσα: στην ισπανική Podemos της δεύτερης φάσης, στην πιο θεσμική εκδοχή του La France Insoumise χωρίς τον έντονο λαϊκισμό του Μελανσόν, και σε στοιχεία της βόρειας ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.

Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο Τσίπρας φαίνεται να εγκαταλείπει τη λογική: «Αριστερά εναντίον συστήματος» και να περνά σε κάτι πιο κοντά στο: «δημοκρατική προοδευτική παράταξη απέναντι στην ολιγαρχία, στις ανισότητες και στην κρίση θεσμών». Είναι δηλαδή πιο «δημοκρατικό μέτωπο» παρά κλασικό αριστερό κόμμα.

Υπάρχουν επίσης τρεις ενδιαφέρουσες μετατοπίσεις: Λιγότερη έμφαση στην ταξική σύγκρουση.

Πολύ μεγαλύτερη έμφαση στους θεσμούς, στο κράτος δικαίου και στη δημοκρατία.

Έντονη γλώσσα γύρω από την τεχνολογία, την AI, τα δεδομένα, τις νέες μορφές εξουσίας και τον ψηφιακό καπιταλισμό.

Αυτό δείχνει ότι προσπαθεί να εκφράσει μορφωμένα μεσαία στρώματα, νέους επαγγελματίες, δημόσιους υπαλλήλους, επισφαλείς εργαζόμενους, αλλά και απογοητευμένους κεντρώους που φοβούνται τη θεσμική παρακμή.

Από την άλλη, ακριβώς επειδή θέλει να χωρέσει πολλές τάσεις, η ιδεολογική ταυτότητα μένει κάπως θολή.

Δεν λέει καθαρά: «είμαστε σοσιαλιστές», ούτε «είμαστε σοσιαλδημοκράτες», ούτε «είμαστε ριζοσπαστική Αριστερά». Λέει περίπου: «είμαστε η νέα δημοκρατική και κοινωνική προοδευτική παράταξη της εποχής μετά την κρίση». Αυτό είναι και δύναμη και αδυναμία.

Δύναμη: γιατί μπορεί να μαζέψει ευρύτερο ακροατήριο.

Αδυναμία: γιατί κινδυνεύει να μοιάζει περισσότερο με πολιτική πλατφόρμα διαθέσεων παρά με σαφές ιδεολογικό σχέδιο.

Πάντως, αν το δούμε ιστορικά, ο Τσίπρας μοιάζει να επιχειρεί κάτι σαν: μια νέα εκδοχή μετα-μνημονιακής ελληνικής Κεντροαριστεράς με αριστερή ιστορική μνήμη και σύγχρονο ευρωπαϊκό λόγο. Ερώτηση: Το τραύμα του 2015 έχει σημαδέψει οποιαδήποτε νέα προσπάθεια.

Και ο Αλέξης Τσίπρας ήταν από τους πρωταγωνιστές του.

Τι άλλο μπορεί να δώσει στις παρούσες συνθήκες; Απάντηση: Το 2015 είναι πράγματι ο καθοριστικός «ίσκιος» πάνω από κάθε νέα προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα.

Όχι μόνο επειδή κυβέρνησε, αλλά επειδή προσωποποίησε τότε: την ελπίδα ρήξης, τη σύγκρουση με την Ευρώπη, το δημοψήφισμα, και τελικά τον συμβιβασμό.

Για πολλούς ανθρώπους — και δεξιά και αριστερά — αυτό δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Άλλοι το βλέπουν ως: προδοσία, άλλοι ως αναγκαστικό ρεαλισμό, και άλλοι ως πολιτική ωρίμανση.

Γι’ αυτό σήμερα ο Τσίπρας δύσκολα μπορεί να ξαναπαίξει τον ρόλο του «αντισυστημικού εξεγερμένου». Η κοινωνία δεν τον βλέπει πλέον έτσι.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι: «Μπορεί να ξαναγίνει ο Τσίπρας του 2015;» Αλλά: «Μπορεί να γίνει κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν τότε;» Στις παρούσες συνθήκες, νομίζω ότι προσπαθεί να προσφέρει κυρίως τέσσερα πράγματα: 1. Έναν εναλλακτικό προοδευτικό πόλο εξουσίας Η ελληνική Κεντροαριστερά παραμένει κατακερματισμένη. Το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει αλλά δεν έχει ακόμη αποκτήσει ηγεμονικό ρεύμα, ενώ ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ αποδυναμώθηκε δραματικά. Ο Τσίπρας πιστεύει πιθανόν ότι: μόνο αυτός έχει ακόμη αναγνωρισιμότητα, διεθνές κύρος, και εμπειρία εξουσίας, ώστε να συγκροτήσει έναν νέο πόλο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. 2. Μια «ώριμη» εκδοχή του εαυτού του Το νέο αφήγημα φαίνεται να λέει: «Το 2015 ήταν η εποχή της σύγκρουσης.

Τώρα είναι η εποχή της θεσμικής ανασυγκρότησης.» Γι’ αυτό και μιλά περισσότερο: για κράτος δικαίου, θεσμούς, διαφάνεια, AI, ανισότητες, παραγωγικό μοντέλο, και λιγότερο για «σκίσιμο μνημονίων». Είναι σαν να προσπαθεί να μετατραπεί από ηγέτης διαμαρτυρίας σε ηγέτη σταθερής προοδευτικής διακυβέρνησης. 3. Έναν πολιτικό λόγο για την «εποχή της ανασφάλειας» Η διακήρυξη αγγίζει θέματα που πολλοί αισθάνονται: ακρίβεια, στεγαστική κρίση, επισφάλεια, ψηφιακός έλεγχος, αίσθηση αδυναμίας του πολίτη απέναντι σε κράτος και μεγάλες εταιρείες.

Εδώ προσπαθεί να εμφανιστεί ως εκφραστής μιας νέας κοινωνικής ανησυχίας, όχι μόνο της παραδοσιακής Αριστεράς. 4. Τη «μεταμνημονιακή κανονικότητα» της Αριστεράς Ίσως το πιο βαθύ στοιχείο είναι αυτό: Ο Τσίπρας προσπαθεί να δείξει ότι η ελληνική Αριστερά μπορεί να είναι: δύναμη εξουσίας, ευρωπαϊκή, κυβερνητική, χωρίς να θεωρείται ιστορική παρένθεση.

Αυτό θυμίζει σε κάποιο βαθμό την πορεία που έκαναν σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη μετά τις μεγάλες κρίσεις του 20ού αιώνα.

Όμως υπάρχει και το μεγάλο πρόβλημα: Πολλοί πολίτες σήμερα δεν ζητούν απλώς «ωριμότητα». Ζητούν: αξιοπιστία, καθαρές θέσεις, νέο προσωπικό, και αίσθηση ότι κάτι πραγματικά αλλάζει.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το όριο της προσπάθειας: ο Τσίπρας είναι ταυτόχρονα: το μεγαλύτερο πολιτικό κεφάλαιο του χώρου, αλλά και το μεγαλύτερο ιστορικό του βάρος.

Δηλαδή, χωρίς αυτόν ίσως ο χώρος δεν συσπειρώνεται.

Με αυτόν όμως δύσκολα πείθει ότι ξεκινά κάτι εντελώς νέο. Ερώτηση: Πού τοποθετείται το κόμμα του σε σχέση με άλλες προσπάθειες στο παρελθόν.

Πού τοποθετείται ανάμεσα στα άλλα κόμματα; Απάντηση: Αν το δούμε ιστορικά και πολιτικά, το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται να προσπαθεί να καταλάβει έναν χώρο ανάμεσα: στην παραδοσιακή σοσιαλδημοκρατία τύπου ΠΑΣΟΚ, στη ριζοσπαστική Αριστερά του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, και σε ένα πιο σύγχρονο «προοδευτικό μέτωπο» ευρωπαϊκού τύπου.

Δεν είναι εύκολο να βρεθεί ακριβές ιστορικό ανάλογο στην Ελλάδα, αλλά υπάρχουν συγγένειες.

Με τι μοιάζει από το ελληνικό παρελθόν 1. Με το ΠΑΣΟΚ της πρώτης μεταμνημονιακής περιόδου — αλλά πιο αριστερά Υπάρχει έντονη προσπάθεια να εκφράσει: κοινωνικά στρώματα που πιέζονται, δημόσιο τομέα, νέους επισφαλείς εργαζόμενους, προοδευτικούς κεντρώους, και ανθρώπους που φοβούνται θεσμική ή οικονομική αποσταθεροποίηση.

Όμως δεν έχει: τον λαϊκισμό του ΠΑΣΟΚ του 1981, ούτε τον παραδοσιακό κρατισμό του.

Είναι πιο «ευρωπαϊκό», πιο μορφωμένο αστικά και πιο τεχνοκρατικό. 2. Με την ευρεία «δημοκρατική παράταξη» που ονειρεύτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2015 Μετά τη μνημονιακή σύγκρουση, ο Τσίπρας προσπάθησε να μετατρέψει τον ΣΥΡΙΖΑ: από κόμμα διαμαρτυρίας σε μεγάλο προοδευτικό πόλο εξουσίας.

Το νέο κόμμα μοιάζει σαν συνέχεια εκείνης της προσπάθειας — αλλά χωρίς τα βαρίδια του παλιού κομματικού μηχανισμού.

Σαν να λέει: «Ξεκινάμε ξανά από πιο ώριμη βάση.» 3. Με ορισμένα ευρωπαϊκά “μετα-αριστερά” κόμματα Υπάρχει συγγένεια με: Podemos μετά τη θεσμική του στροφή, ένα πιο ήπιο La France Insoumise, ή ακόμη και με τμήματα της νέας οικολογικής Κεντροαριστεράς της βόρειας Ευρώπης.

Αλλά χωρίς την καθαρή ιδεολογική ταυτότητα που έχουν αυτά.

Πού κάθεται σήμερα στο πολιτικό φάσμα Αν βάζαμε τα μεγάλα κόμματα σε έναν άξονα: Νέα Δημοκρατία → κεντροδεξιά / φιλελεύθερη δεξιά ΠΑΣΟΚ → κεντροαριστερή σοσιαλδημοκρατία Νέο κόμμα Τσίπρα → αριστερή κεντροαριστερά / προοδευτική αριστερά ΚΚΕ → κομμουνιστική αριστερά ΜέΡΑ25 → ριζοσπαστική αντισυστημική αριστερά Το νέο κόμμα τοποθετείται περίπου: ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και στον παλιό ΣΥΡΙΖΑ, αλλά προσπαθεί να είναι πιο σύγχρονο, πιο ευρωπαϊκό και λιγότερο «κινηματικό». Δεν θέλει να φαίνεται: ούτε παλιό ΠΑΣΟΚ, ούτε παραδοσιακή Αριστερά, ούτε κόμμα διαμαρτυρίας.

Θέλει να μοιάζει με: «σύγχρονη προοδευτική κυβερνητική παράταξη». Το ενδιαφέρον είναι ότι αφήνει επίτηδες θολά όρια Δεν επιτίθεται έντονα: στο ΠΑΣΟΚ, ούτε σε κεντρώους ψηφοφόρους.

Αντίθετα, προσπαθεί να δημιουργήσει την αίσθηση: ότι είναι το φυσικό κέντρο συσπείρωσης όλης της αντιδεξιάς παράταξης.

Αυτό θυμίζει αρκετά την παλιά λογική της «δημοκρατικής παράταξης» στην Ελλάδα: ένα ευρύ ρεύμα από αριστερά μέχρι προοδευτικό κέντρο.

Το πρόβλημα όμως είναι πολιτικό και όχι μόνο ιδεολογικό Ο χώρος που προσπαθεί να καταλάβει: υπάρχει κοινωνικά, αλλά είναι ήδη γεμάτος τραύματα, απογοήτευση και πολυδιάσπαση.

Και επιπλέον: το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί τον ίδιο χώρο, ενώ μικρότερα κόμματα διεκδικούν την πιο ριζοσπαστική πλευρά του.

Άρα ο Τσίπρας επιχειρεί κάτι αρκετά δύσκολο: να γίνει ξανά ο κεντρικός εκφραστής της προοδευτικής παράταξης, αλλά αυτή τη φορά χωρίς: το αντιμνημονιακό κύμα του 2012, ούτε τη δυναμική κατάρρευσης του παλιού πολιτικού συστήματος που τον ανέβασε τότε. Ερώτηση: Εξαρτάται επίσης από τα στελέχη.

Δεν γνωρίζουμε πολλά για τα στελέχη του. Απάντηση: Ακριβώς.

Τα στελέχη είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο — γιατί αυτά τελικά δείχνουν τι πραγματικά είναι ένα κόμμα πέρα από τη διακήρυξη.

Μια ιδρυτική διακήρυξη μπορεί να είναι: ευρεία, ιδεαλιστική, ακόμη και εσκεμμένα ασαφής.

Τα στελέχη όμως αποκαλύπτουν: ποια κοινωνικά στρώματα εκπροσωπεί, ποιο πολιτικό ήθος θέλει, ποια γενιά κυριαρχεί, αν θέλει ρήξη ή αναπαλαίωση, και κυρίως αν πρόκειται για νέο φορέα ή «ανακύκλωση» παλιού μηχανισμού.

Μέχρι στιγμής φαίνεται ότι ο Τσίπρας κινείται πολύ προσεκτικά. � Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ +1 Από τα πρώτα ονόματα που ακούγονται ή εμφανίζονται γύρω από την προσπάθεια, βλέπουμε τρεις κατηγορίες: παλιοί στενοί συνεργάτες του, πρόσωπα της λεγόμενης «θεσμικής Αριστεράς», και ορισμένα πρόσωπα από πολιτισμό και κοινωνία πολιτών. � ΤΑ ΝΕΑ +1 Είναι χαρακτηριστικό επίσης ποιοι φαίνεται να μένουν εκτός ή στο περιθώριο: πιο συγκρουσιακές φυσιογνωμίες του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, βαριά πολωτικά πρόσωπα, και στελέχη που συνδέθηκαν έντονα με το χάος της περιόδου 2015–2019. � Rodopi Press +1 Αυτό δείχνει κάτι σημαντικό: ο Τσίπρας μάλλον καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να ξαναχτίσει πολιτικά με το ίδιο ακριβώς προσωπικό.

Το πρόβλημα όμως είναι βαθύτερο.

Η ελληνική κοινωνία σήμερα δεν ψάχνει μόνο: «γνωστά ονόματα», αλλά: αξιοπιστία, επάρκεια, σοβαρότητα, και αίσθηση ανανέωσης.

Και εδώ υπάρχει μια δύσκολη ισορροπία: Αν βάλει: μόνο νέα πρόσωπα, θα κατηγορηθεί για απειρία.

Αν βάλει: τα γνωστά στελέχη του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, θα κατηγορηθεί ότι ανακυκλώνει το παρελθόν.

Άρα προσπαθεί μάλλον να φτιάξει κάτι σαν: «δεύτερη γενιά τσιπρικών στελεχών»: πιο τεχνοκρατική, πιο θεσμική, λιγότερο κινηματική, πιο “ευρωπαϊκή”. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν υπάρχουν αρκετά τέτοια πρόσωπα με πραγματικό πολιτικό βάρος.

Γιατί ιστορικά στην Ελλάδα τα μεγάλα κόμματα εξουσίας στηρίχθηκαν σε: ισχυρά δίκτυα στελεχών, τοπικούς μηχανισμούς, κοινωνικές συμμαχίες, συνδικαλισμό, αυτοδιοίκηση, πανεπιστήμια, και ανθρώπους με κυβερνητική εμπειρία.

Το νέο κόμμα ακόμη δεν έχει δείξει αν διαθέτει τέτοιο βάθος.

Και υπάρχει και κάτι ακόμη πολύ σημαντικό: Ο ίδιος ο Τσίπρας παραμένει τόσο κυρίαρχη προσωπικότητα, ώστε υπάρχει ο κίνδυνος το κόμμα να μοιάζει: όχι με συλλογικό πολιτικό φορέα, αλλά με «προεδρικό εγχείρημα γύρω από έναν πρώην πρωθυπουργό». Αυτό στην αρχή βοηθά εκλογικά.

Μακροπρόθεσμα όμως μπορεί να δυσκολεύει: την ανανέωση, την παραγωγή νέας ηγεσίας, και την πολιτική αντοχή του κόμματος.

Γι’ αυτό οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι: όχι τόσο για τις διακηρύξεις, αλλά για το ποιοι άνθρωποι θα εμφανιστούν: στα οργανωτικά, στα ψηφοδέλτια, στην καθημερινή εκπροσώπηση, και στο αν θα προσελκύσει προσωπικότητες πέρα από τον παλιό πυρήνα του ΣΥΡΙΖΑ. Ερώτηση: Πολλοί κατηγορούν τον Τσίπρα για χαλαρή αντιπολίτευση στην διακυβέρνηση Μητσοτάκη.

Αυτό έπαιξε πιθανόν ρόλο και στην δική του αποτυχία.

Ο ίδιος έχασε τόσες εκλογικές αναμετρήσεις.

Τι εγγυάται ότι μπορεί να πετύχει τώρα; Απάντηση: Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο πολιτικό ερώτημα για τον Αλέξη Τσίπρα — και πιθανόν το καθοριστικό.

Πράγματι, πολλοί ψηφοφόροι του χώρου του τον κατηγόρησαν τα τελευταία χρόνια για: υποτονική αντιπολίτευση, έλλειψη σαφούς στρατηγικής απέναντι στον Κυριάκος Μητσοτάκης, αδυναμία να κεφαλαιοποιήσει κρίσεις της κυβέρνησης, και γενικά για μια εικόνα πολιτικής κόπωσης μετά το 2019.

Και τα εκλογικά αποτελέσματα είναι βαριά: ήττα το 2019, διπλή ήττα το 2023, κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ μετά την αποχώρησή του, και απώλεια της ηγεμονίας στον προοδευτικό χώρο. � Βικιπαίδεια +1 Άρα η ερώτηση: «Τι εγγυάται ότι μπορεί να πετύχει τώρα;» είναι απολύτως λογική.

Η ειλικρινής απάντηση είναι: τίποτε δεν το εγγυάται. Ο Τσίπρας σήμερα δεν επιστρέφει ως αδιαμφισβήτητος νικητής, αλλά ως πολιτικός που προσπαθεί να κάνει δεύτερη ιστορική απόπειρα μετά από μια μεγάλη φθορά.

Ωστόσο, υπάρχουν μερικοί λόγοι για τους οποίους πιστεύει — και πιστεύουν όσοι τον στηρίζουν — ότι έχει ακόμη πιθανότητες. 1. Παραμένει ο μόνος ηγέτης του χώρου που κυβέρνησε Στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο δεν υπάρχει άλλη προσωπικότητα με: εμπειρία πρωθυπουργίας, διεθνείς επαφές, υψηλή αναγνωρισιμότητα, και ικανότητα να κυριαρχεί πολιτικά στη δημόσια συζήτηση.

Αυτό έχει βάρος σε περιόδους αστάθειας. 2. Το πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει Το 2019–2023 ο Μητσοτάκης κυριαρχούσε πολιτικά και επικοινωνιακά.

Σήμερα υπάρχει: μεγαλύτερη κοινωνική κόπωση, ακρίβεια, στεγαστικό πρόβλημα, δυσπιστία στους θεσμούς, και κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος. Ο Τσίπρας φαίνεται να πιστεύει ότι ανοίγει ξανά χώρος για μεγάλη αντιπολιτευτική παράταξη. � Η Εφημερίδα των Συντακτών +1 3. Προσπαθεί να αλλάξει πολιτικό ύφος Η νέα προσπάθεια μοιάζει λιγότερο: συγκρουσιακή, λαϊκιστική, «αντιμνημονιακή». Και περισσότερο: θεσμική, σοβαρή, ευρωπαϊκή, προγραμματική.

Ουσιαστικά προσπαθεί να πει: «Δεν επιστρέφω ως ο Τσίπρας της οργής, αλλά ως ο Τσίπρας της εμπειρίας.» Το αν αυτό πείθει είναι άλλο θέμα. 4. Υπάρχει ακόμη προσωπικό πολιτικό κεφάλαιο Παρά τη φθορά, ο Τσίπρας εξακολουθεί να έχει σημαντική επιρροή σε ένα τμήμα: αριστερών, κεντροαριστερών, νεότερων ψηφοφόρων, και ανθρώπων που βλέπουν τη διακυβέρνησή του πιο θετικά σε σύγκριση με τότε.

Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και μετά την αποχώρησή του παρέμενε η πιο αναγνωρίσιμη μορφή του χώρου. � ertnews.gr +1 Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά — ίσως η σημαντικότερη.

Πολλοί πολίτες θεωρούν ότι: είχε ήδη την ευκαιρία του, δοκιμάστηκε, και απέτυχε να δημιουργήσει πειστική εναλλακτική εξουσίας μετά το 2019.

Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα της νέας προσπάθειας: Δεν αρκεί πλέον να πει: «Είμαι απέναντι στη ΝΔ.» Πρέπει να απαντήσει: γιατί απέτυχε προηγουμένως, τι έμαθε, τι θα έκανε διαφορετικά, και γιατί αυτή τη φορά θα είναι αποτελεσματικότερος.

Αν δεν απαντηθούν αυτά καθαρά, το νέο κόμμα κινδυνεύει να μοιάζει: όχι με νέα πολιτική αρχή, αλλά με προσπάθεια επιστροφής ενός παλιού ηγέτη σε διαφορετικές συνθήκες.

Και κάτι ακόμη πολύ ουσιαστικό: Η επιτυχία του εγχειρήματος ίσως δεν θα κριθεί μόνο από το αν ο ίδιος είναι ισχυρός πολιτικά.

Θα κριθεί από το αν μπορεί: να δημιουργήσει νέο συλλογικό αφήγημα, νέα στελέχη, και νέα κοινωνική συμμαχία.

Γιατί οι δεύτερες πολιτικές επιστροφές πετυχαίνουν μόνο όταν ο κόσμος αισθανθεί ότι δεν βλέπει απλώς «επανάληψη», αλλά πραγματική πολιτική μεταμόρφωση. Ερώτηση: Αν υποθέσουμε ότι του έπαιρνες συνέντευξη τι ερωτήματα θα έθετες; Απάντηση: Αν επρόκειτο για σοβαρή πολιτική συνέντευξη και όχι απλώς επικοινωνιακή εμφάνιση, τα ερωτήματα θα έπρεπε να ακουμπούν ακριβώς τα σημεία όπου υπάρχει σήμερα αμφιβολία γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα και το νέο κόμμα του.

Θα χώριζα τις ερωτήσεις σε θεματικές: Για το παρελθόν και το 2015 1. «Ποιο θεωρείτε σήμερα το μεγαλύτερο πολιτικό σας λάθος την περίοδο 2015;» Όχι γενικότητες.

Μια συγκεκριμένη αυτοκριτική. 2. «Πιστεύετε ότι το δημοψήφισμα του 2015 τελικά ενίσχυσε ή τραυμάτισε τη δημοκρατική εμπιστοσύνη;» Αυτό παραμένει ιστορικά ανοιχτό ζήτημα. 3. «Τι θα κάνατε διαφορετικά αν ξαναζούσατε εκείνη τη διαπραγμάτευση;» Ο κόσμος θέλει να δει αν έχει αλλάξει πολιτικά ή μόνο επικοινωνιακά.

Για τη χαλαρή αντιπολίτευση 4. «Πολλοί σας κατηγορούν ότι ασκήσατε αδύναμη αντιπολίτευση στον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Γιατί πιστεύετε ότι δεν καταφέρατε να εκφράσετε τη φθορά της κυβέρνησης;» Αυτό είναι κεντρικό ερώτημα. 5. «Μήπως μετά το 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε την ιδεολογική και κοινωνική του ταυτότητα;» Για το νέο κόμμα 6. «Τι ακριβώς είναι αυτό το νέο κόμμα; Μια νέα Κεντροαριστερά; Μια νέα Αριστερά; Ή ένας ευρύς αντιδεξιός συνασπισμός;» Η διακήρυξη αφήνει αυτό το σημείο αρκετά ανοιχτό. 7. «Γιατί να πιστέψει ένας πολίτης ότι αυτό δεν είναι απλώς μια επανεκκίνηση του παλιού ΣΥΡΙΖΑ με νέο όνομα;» Ίσως η πιο δύσκολη ερώτηση. 8. «Ποιες είναι οι τρεις πιο συγκεκριμένες πολιτικές που θα διαφοροποιούσαν άμεσα μια δική σας κυβέρνηση από τη σημερινή;» Εδώ φαίνεται αν υπάρχει ουσία πέρα από τη ρητορική.

Για την οικονομία 9. «Το κόμμα σας είναι υπέρ της αγοράς με κοινωνικούς κανόνες ή υπέρ ενός πιο κρατικού οικονομικού μοντέλου;» Πρέπει να ξεκαθαρίσει η οικονομική ταυτότητα. 10. «Πιστεύετε ότι η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα περισσότερες επενδύσεις της αγοράς ή μεγαλύτερο δημόσιο παρεμβατισμό;» Για την Ευρώπη 11. «Σήμερα θεωρείτε την ΕΕ πεδίο αλλαγής ή δομή που περιορίζει ουσιαστικά την εθνική πολιτική;» Το 2015 άλλαξε βαθιά τη σχέση του με το ευρωπαϊκό ζήτημα. 12. «Υπάρχουν σήμερα “κόκκινες γραμμές” απέναντι στις Βρυξέλλες που δεν θα ξεπερνούσατε;» Για το πολιτικό προσωπικό 13. «Θα δούμε νέα πρόσωπα ή επιστροφή των ίδιων στελεχών που κυβέρνησαν μαζί σας;» Ο κόσμος περιμένει ανανέωση. 14. «Υπάρχουν στελέχη της παλιάς περιόδου που θεωρείτε ότι συμβόλισαν αρνητικά τον ΣΥΡΙΖΑ και δεν θα είχαν θέση στο νέο εγχείρημα;» Δύσκολη αλλά αποκαλυπτική ερώτηση.

Για την κοινωνία και τη νέα εποχή 15. «Η νέα γενιά σήμερα δεν έχει το πολιτικό πάθος του 2012–2015.

Πώς θα την πείσετε;» 16. «Μιλάτε για AI, τεχνολογία και ψηφιακή εξουσία.

Πώς μεταφράζεται αυτό σε πρακτική πολιτική;» Για την προσωπική του διαδρομή 17. «Ποιος είναι ο σημερινός Αλέξης Τσίπρας σε σχέση με εκείνον του 2012;» 18. «Υπάρχει κάτι που φοβάστε πολιτικά σήμερα περισσότερο από ό,τι πριν δέκα χρόνια;» Μερικές φορές τέτοιες ερωτήσεις δίνουν τις πιο αληθινές απαντήσεις.

Και ίσως η πιο καθοριστική 19. «Αν αποτύχει και αυτή η προσπάθεια, τι θα σημαίνει αυτό για εσάς προσωπικά αλλά και για τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο στην Ελλάδα;» Γιατί στην πραγματικότητα αυτή η προσπάθεια δεν αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά και το ερώτημα: αν μπορεί να υπάρξει ξανά μεγάλη εναλλακτική προοδευτική παράταξη στην Ελλάδα μετά την εποχή των μνημονίων.

Αυτή ήταν η συζήτηση.

Θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλα μονοπάτια, αλλά θα γινόταν δυσανάγνωστο ένα ήδη πολύ μεγάλο κείμενο. Αν είχατε την υπομονή να φτάσετε μέχρι τέλους, μπορεί να γίνατε λίγο πιο σοφοί.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους