Από τον Jakobson στη Σκιάθο Το τρένο για Πειραιά ήταν σχεδόν άδειο — πράγμα σπάνιο για Τετάρτη μεσημέρι. Εγώ κρατούσα κάτι διαγωνίσματα που δεν θα διόρθωνα ποτέ και χάζευα αφηρημένα τις στάσεις, όταν...
Από τον Jakobson στη Σκιάθο Το τρένο για Πειραιά ήταν σχεδόν άδειο — πράγμα σπάνιο για Τετάρτη μεσημέρι.
Εγώ κρατούσα κάτι διαγωνίσματα που δεν θα διόρθωνα ποτέ και χάζευα αφηρημένα τις στάσεις, όταν ακούω: — Κύριε; Σηκώνω το κεφάλι και βλέπω έναν ψηλό, αδύνατο νεαρό με γαλάζιο κράνος ντελιβερά στο χέρι και σακίδιο πλάτης που έγραφε «Hot Burger Express». Χρειάστηκα λίγα δευτερόλεπτα. — Μάριε; Χαμογέλασε μ’ εκείνο το ελαφρώς ειρωνικό χαμόγελο των ανθρώπων που έχουν τελειώσει μεταπτυχιακό αλλά συνεχίζουν να μεταφέρουν club sandwich στην Κυψέλη με δεκατρία ευρώ τη βάρδια. — Τελείωσα, κύριε. Κειμενογλωσσολογία! Το είπε με περηφάνια, όπως άλλοι λένε «μπήκα ΕΥΔΑΠ». Κάθισε δίπλα μου. — Και τώρα; — Τώρα ντελίβερι μέχρι να φύγω σεζόν.
Σκιάθο μάλλον.
Έχω βρει beach bar που θέλει άνθρωπο για καφέδες, ποτά και social media.
Έγνεψα μ’ εκείνη τη θλίψη του φιλολόγου που βλέπει πρώην μαθητές να ξέρουν τον Fairclough αλλά να κυνηγούν παραγγελίες με βροχή. Ο Μάριος όμως έβραζε από ενθουσιασμό. — Αλλά να σας πω κάτι; Έζησα ιστορική στιγμή πριν λίγες μέρες.
Ανησύχησα αμέσως.
Οι ιστορικές στιγμές συνήθως καταλήγουν σε threads στο Facebook. — Βρέθηκα τυχαία στο Θησείο.
Πήγαινα να συναντήσω μια κοπέλα — ghosting τελικά — και πέφτω πάνω στην ιδρυτική διακήρυξη του νέου κόμματος. — Του ΕΛ.Α.Σ.; Τα μάτια του άστραψαν. — Ακριβώς! Και ενώ όλοι χειροκροτούσαν, εγώ άρχισα επιτόπια κριτική ανάλυση λόγου.
Εκεί ένιωσα μια μικρή παιδαγωγική υπερηφάνεια.
Σαν να βλέπει μαθηματικός παλιό μαθητή να λύνει εξισώσεις πάνω σε χαρτοπετσέτα. — Κατ’ αρχάς το ακρωνύμιο, είπε. ΕΛ.Α.Σ. Πολυσημία. Διακειμενικότητα.
Ιστορική μνήμη.
Θέλει να ενεργοποιήσει συμβολικά φορτία χωρίς να τα δηλώνει ανοιχτά.
Πολύ προσεκτική σημειωτική επιλογή. — Μάλιστα. — Και μετά η «Συμπαράταξη». Όχι «Κόμμα». Πολύ σημαντικό.
Λιγότερο κάθετο, πιο συμπεριληπτικό.
Σου λέει: “δεν ήρθα να κυβερνήσω, ήρθα να σας ξαναμαζέψω”. Έβγαλε το κινητό και συνέχισε σχεδόν σαν να έδινε προφορική εξέταση. — Επίσης κυριαρχεί η μεταφορά της σποράς και του θερισμού.
Αγροτική, βιβλική, λαϊκή.
Δημιουργεί αίσθηση ιστορικής συνέχειας.
Ότι “όλα αυτά προετοιμάζονταν χρόνια”. — Και το κοινό; — Συγκινημένο.
Είχε κόσμο που έκλαιγε σχεδόν όταν είπε «δημοκρατική επανεκκίνηση». Κλασική παθοποιία.
Συναισθηματική νομιμοποίηση μέσω θετικά φορτισμένων εννοιών.
Το τρένο περνούσε τα Πετράλωνα.
Ένας κύριος απέναντι κοιμόταν όρθιος.
Δύο μαθητές έτρωγαν τυρόπιτες αδιαφορώντας πλήρως για τη μοίρα της ελληνικής κεντροαριστεράς. Ο Μάριος είχε πάρει φόρα. — Και μετά άρχισαν οι αντιδράσεις. — Δηλαδή; — Πανικός, κύριε.
Πριν καν στεγνώσουν τα μικρόφωνα.
Αυτό είναι το ενδιαφέρον γλωσσολογικά.
Όχι τι είπε ο Τσίπρας αλλά τι ενεργοποίησε στους άλλους. — Μίλησαν για διαφθορά, ε; — Ναι, αλλά προσέξτε τη ρητορική αντίφαση.
Όταν κάποιος επί χρόνια παρουσιαζόταν ως απειλή ακριβώς επειδή συγκρούστηκε με καναλάρχες και συμφέροντα, είναι δύσκολο ξαφνικά να τον βαφτίζεις “άνθρωπο των μεγάλων συμφερόντων”. Εκτός αν θεωρείς ότι τα συμφέροντα παθαίνουν Σύνδρομο Στοκχόλμης.
Γέλασα. — Και το άλλο με τα σκάνδαλα; — Εκεί έχουμε αυτό που λέμε αντιστροφή πλαισίου.
Δηλαδή κατηγορείς κάποιον για κάτι που, επικοινωνιακά τουλάχιστον, δεν ταυτίστηκε ποτέ μαζί του.
Ο κόσμος μπορεί να θυμάται χίλια πράγματα από τον ΣΥΡΙΖΑ — φόρους, αυταπάτες, δημοψηφίσματα, δραματικά Eurogroup — αλλά όχι offshore και βαλίτσες.
Έκανε μια μικρή παύση. — Ενώ τώρα, συνέχισε, υπάρχει τέτοια υπερπαραγωγή σκανδάλων που αν τα βάλεις όλα σε σειρά βγαίνει μίνι σειρά στο Netflix. — Βαρύ αυτό. — Ε, κύριε, η κοινωνία έχει μνήμη.
Όχι πάντα μεγάλη, αλλά όχι και χελιδονόψαρου.
Το είπε χαμογελώντας πονηρά, σαν να απολάμβανε τη λέξη. — Και ξέρετε τι άλλο παρατήρησα; συνέχισε.
Τους ενόχλησε μέχρι και το πού μένει. — Η Κυψέλη; — Ναι.
Δηλαδή στην Ελλάδα του 2026 θεωρείται σχεδόν πολιτικό επιχείρημα ότι κάποιος δεν μετακόμισε σε βίλα με infinity pool.
Έχει ενδιαφέρον σημειολογικά: η γεωγραφία ως τεκμήριο αυθεντικότητας. — Υπερβολικό λίγο. — Φυσικά.
Αλλά ο πολιτικός λόγος τρέφεται από σύμβολα.
Άλλος δείχνει ρολόι, άλλος δείχνει γειτονιά.
Έσκυψε λίγο προς το μέρος μου. — Το πιο ενδιαφέρον όμως ήταν οι πρώην σύντροφοι. — Α, εκεί υπάρχει πάντα υλικό. — Τεράστιο.
Η πιο σκληρή γλώσσα δεν έρχεται ποτέ από τους απέναντι.
Έρχεται από αυτούς που κάποτε μιλούσαν στο ίδιο πάνελ και έπιναν μπύρες μετά.
Εκεί βλέπεις πώς λειτουργεί η πολιτική αποσκίρτηση σαν οικογενειακό διαζύγιο.
Πολύ συναίσθημα, πολλή πίκρα, πολλή ανάγκη να αποδείξεις ότι εσύ πρόδωσες πρώτος για ηθικούς λόγους. — Και οι χαρακτηρισμοί; — Ε, εκεί μπαίνουμε στη ζώνη των βοθρολυμάτων, είπε γελώντας.
Όταν τελειώνουν τα επιχειρήματα, αρχίζει η υδραυλική μεταφορά.
Γέλασα δυνατά. Ο Μάριος τώρα μιλούσε σαν να έκανε TED Talk μέσα στον ηλεκτρικό. — Ξέρετε τι κατάλαβα τελικά; — Τι; — Ότι ο πολιτικός λόγος στην Ελλάδα λειτουργεί σαν παλιός οικογενειακός καβγάς Κυριακής.
Κανείς δεν ξεχνάει ποιος είπε τι το 2012, ποιος έφυγε το 2015, ποιος ψήφισε τι το 2019.
Όλοι μιλάνε για ιδεολογία, αλλά από κάτω τρέχουν μνήμη, τραύμα, προδοσία, ματαιωμένος έρωτας.
Το τρένο έμπαινε τώρα στον Πειραιά. — Άρα ψήστηκες τελικά; τον ρώτησα.
Θα μπεις κι εσύ στη «Συμπαράταξη»; Ο Μάριος πήρε το κράνος του. — Κοιτάξτε… Συγκινήθηκα, δεν λέω.
Πολύ καλοστημένος λόγος.
Ωραία σύμβολα.
Έξυπνο framing.
Μέχρι κι εγώ για λίγο πίστεψα ότι έρχεται ο μήνας του θερισμού. — Και μετά; — Μετά μου ήρθε μήνυμα από το beach bar στη Σκιάθο ότι η σεζόν ξεκινάει 1η Ιουνίου με διαμονή και τιπς.
Χαμογέλασε. — Και τότε θυμήθηκα ότι η πραγματολογία νικάει πάντα τη σημασιολογία. Οι πόρτες άνοιξαν. — Πάντως, κύριε, αν ιδρύσει ποτέ κόμμα ο Μπαμπινιώτης… εκεί αλλάζουν όλα.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους