Πριν από μερικά χρόνια ήμουν αυτόπτης μάρτυρας σε ένα περιστατικό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση: ένας εργαζόμενος σε θέση ευθύνης είχε κάνει ένα ακόμα λάθος στη διαχείριση μιας κατάστασης. Δεν ήταν η...
Πριν από μερικά χρόνια ήμουν αυτόπτης μάρτυρας σε ένα περιστατικό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση: ένας εργαζόμενος σε θέση ευθύνης είχε κάνει ένα ακόμα λάθος στη διαχείριση μιας κατάστασης.
Δεν ήταν η πρώτη φορά καθώς ο συγκεκριμένος χαρακτηριζόταν από την ανεπάρκειά του και τον χαοτικό τρόπο σκέψης του.
Οι δύο προϊστάμενοί του ήταν εκτός εαυτού.
Πρώτος μίλησε ο άνδρας προϊστάμενος ο οποίος έκανε σκουπίδι τον εργαζόμενο: του μίλησε σκληρά, του θύμισε όλα τα λάθη του, ύψωσε τον τόνο της φωνής του, τον ταπείνωσε, τον προσέβαλε και στο τέλος, ως άνδρας προς άνδρα του είπε «ειλικρινά ρε μαλάκα δεν σε καταλαβαίνω». Ο εργαζόμενος άκουγε, εμφανώς ταραγμένος, με έντονα απολογητικό ύφος. Αμίλητος! Αμέσως μετά πήρε το λόγο η γυναίκα προϊστάμενη που είπε στον εργαζόμενο τα ίδια ακριβώς πράγματα αλλά με πολύ διαφορετικό τρόπο: του εξήγησε τα λάθη του, τι συνέπειες είχε η ανικανότητά του στη διαχείριση της κατάστασης και του εξήγησε πώς έπρεπε να χειριστεί το θέμα ώστε «να μην βρεθούME σε αυτή την κατάσταση». Ευγενικά, ήρεμα αλλά αποφασιστικά και εμφανώς δυσαρεστημένη.
Τον επέπληξε ως είχε το δικαίωμα.
Ο εργαζόμενος προσπάθησε να τη διακόψει δυο τρεις φορές αλλά εκείνη του είπε «επίτρεψε μου να τελειώσω». Όση ώρα μιλούσε η γυναίκα προϊσταμένη, ο εργαζόμενος ήταν νευρικός, ήθελε να πάρει το λόγο και μετά βίας συγκρατιόταν σε αντίθεση με την παθητική και πειθήνια στάση που είχε όταν άκουγε τα μπινελίκια λίγα λεπτά πριν.
Παρατηρούσα τις λεπτομέρειες στα πρόσωπα, τις εκφράσεις και των τριών, άκουγα προσεκτικά τις λέξεις τους.
Όταν η γυναίκα απαρίθμησε στον εργαζόμενο τις ενέργειες που έπρεπε να κάνει (δηλαδή τοu έδινε τη λύση) ήταν η στιγμή της έκρηξης του αγανακτισμένου: «και ποια είσαι εσύ που θα μου πεις τι θα κάνω»; Δεν έχει μεγάλη σημασία τι συνέβη στη συνέχεια.
Ο χώρος εργασίας ήταν σοβαρός και ο αγανακτισμένος απολύθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, όχι μόνο για τα λάθη του αλλά και για τον τρόπο του.
Στη γυναίκα προϊστάμενη ζητήθηκε συγγνώμη από την εταιρία (!) και αυτόν δεν τον ξανάδαμε ποτέ.
Εκείνη είναι σήμερα το Νο1 στη δουλειά της σε τεράστια εταιρία, παραμένει ίδια και στελέχη σκοτώνονται να δουλέψουν κοντά της.
Ήταν η καλύτερη και η εξυπνότερη εξάλλου.
Μια μελέτη του Πανεπιστημίου George Washington κατέληξε στο εύρημα ότι οι άνδρες διακόπτουν τις γυναίκες κατά 33% περισσότερο από ότι έναν άνδρα συνομιλητή τους.
Σε ακαδημαϊκά σεμινάρια και παρουσιάσεις οι γυναίκες δέχονται συχνότερες και -κυρίως- πιο επιθετικές παρεμβάσεις.
Οι ειδικοί λένε ότι αυτή είναι μια ασυνείδητη συμπεριφορά που έχουμε, όλοι, άνδρες και γυναίκες, απέναντι στην αυθεντία η οποία ταυτίζεται στερεοτυπικά με τον άνδρα και όχι με τη γυναίκα.
Ε λοιπόν αυτό πλέον έχει όνομα και λέγεται #manterrupting.
Αν ζητήσεις από ένα παιδί να σου ζωγραφίσει έναν σοφό άνθρωπο το πιθανότερο είναι ότι θα σκαρώσει έναν λευκό ηλικιωμένο άνδρα με λευκά γένια και στρογγυλά γυαλιά. Τα Χριστούγεννα ο ίδιος παίρνει κιλά, φοράει τα κόκκινα και γίνεται provider.
Πολλές μελέτες στην Οργανωσιακή Ψυχολογία, που ερευνά την ανθρώπινη συμπεριφορά στο χώρο εργασίας, δείχνουν ότι ο δυναμικός, αυστηρός άνδρας είναι αποφασιστικός και ηγετικός ενώ η δυναμική και αυστηρή γυναίκα είναι υστερική, νευρική, εμμηνοπαυσιακή ή απλώς μαλακισμένη.
Αυτή είναι σκληρή και αυταρχική και αυτός είναι ηγέτης, στελεχάρα: double bind λέγεται το φαινόμενο και άμα ξέρεις πώς λέγεται το αναγνωρίζεις και καλύτερα.
Aφορμή για όλα αυτά, εκτός από την καθημερινότητα που βιώνουν όλες οι γυναίκες υψηλού επαγγελματικού επιπέδου, είναι ένα podcast του NPR που άκουγα πρόσφατα: η αντίθεση στους πολιτισμικούς κανόνες γύρω από την ανδρική και γυναικεία συμπεριφορά που υπάρχει εδώ και αιώνες. Η Katherine Phillips, καθηγήτρια οργανωσιακής διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Columbia, εξηγεί το φαινόμενο στους New York Times: «Εάν θεωρούνται ευγενικές, ζεστές και στοργικές, όπως ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ να είναι, δεν δείχνουν αυτό που χρειάζεται για να αναλάβουν ηγετική θέση.
Αλλά όταν αναλαμβάνουν την ευθύνη για να κάνουν πράγματα, συχνά θεωρούνται πιο θυμωμένες ή πιο επιθετικές από τους άνδρες. Το Catalyst, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που εργάζεται για την προώθηση των γυναικών στις επιχειρήσεις, δημοσίευσε μια έκθεση με τίτλο «Double-Bind Dilemma for Women in Leadership: Damned if You Do, Doomed if You Don’t. Καταραμένες αν το κάνετε, Καταδικασμένες αν δεν το κάνετε», η οποία παρουσιάζει εις βάθος έρευνα για το θέμα. «Το double bind ισχύει σχεδόν σε κάθε τομέα του χώρου εργασίας.
Συναντάτε αυτά τα διπλά πρότυπα όπου οι άνδρες αντιμετωπίζονται πιο θετικά για ακριβώς την ίδια συμπεριφορά που επιδεικνύουν οι γυναίκες σε οποιαδήποτε συνάντηση», σημειώνει η Jennifer Thorpe-Moscon, αντιπρόεδρος του Εργαστηρίου Έρευνας Δεδομένων και Καινοτομίας του Catalyst.
Τα στερεότυπα συνεχίζονται λόγω της διαδεδομένης ασυνείδητης προκατάληψης.
Είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, οι άνθρωποι ΕΧΟΥΜΕ προκαταλήψεις με βάση το φύλο.
Εχω πιάσει τον εαυτό μου να διακόπτω πιο εύκολα μια γυναίκα. "Αυτό ισχύει και σε σχέση με άλλες διαστάσεις διαφοράς, όπως η φυλή και η εθνικότητα.
Οι διαφορές μπορούν επίσης να τέμνονται, επομένως υπάρχουν και άτομα με πολλαπλές περιθωριοποιημένες ταυτότητες». Δηλαδή ένας άνδρας αν είναι μαύρος είναι σε χειρότερη μοίρα από έναν λευκό άνδρα.
Στον πάτο βρίσκεται η γυναίκα και αν αρχίσουμε να προσθέτουμε και όποια άλλη περιθωριοποιημένη ταυτότητα, καταλαβαίνουμε ότι το βάθος είναι απύθμενο. Ε! Αυτό λέγεται #intersectionality. Το ΜeToo, ο σεξισμός, το mansplaining, ήρθαν ως νέοι όροι να δώσουν νόημα στην καθημερινότητα των γυναικών, πολύ απλά γιατί οι λέξεις είναι ο κόσμος μας.
Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν λέξεις να περιγράψουν αυτό που ζούμε.
Σέρναμε έναν φεμινισμό από δω και από κει για πολλές δεκαετίες προκειμένου να βάλουμε ένα στοιχειώδες πλαίσιο για μια στοιχειώδη ισότητα.
Και ευτυχώς, τη στιγμή ακριβώς που κάποιοι πανηγύριζαν για τη θεσμική ισότητα (στη Δύση φυσικά), ήρθε η… πραγματική πραγματικότητα να ονοματίσει συμπεριφορές και συνήθειες και να δώσει υπόσταση σε όσα ζουν σήμερα οι πιο επιτυχημένες γυναίκες του κόσμου, είτε στο σπίτι τους είτε/και στην εργασία τους.
Για τα ονόματα αυτά… σε επόμενο post. η φωτό έγινε με ΑΙ αλλά είναι βγαλμένη από τη ζωή 😁
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους