Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ΕΠΙΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ / ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΩΣ ΑΡΩΓΗ & ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1. Η επινόηση του θεσμού της ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ και η ιστορική πορεία Πριν από περίπου είκοσι χρόνια, το 2007, με σκοπό τον δραστικό περιορισμό της θεσμικής διαφθοράς στην Ελλάδα, επινόησα και διατύπωσα τη «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ» ως πολιτική πρόταση ελέγχου και περιορισμού της διαφθοράς στο Δημόσιο.

Ο πυρήνας της ήταν η υποχρεωτική δημοσίευση στο διαδίκτυο κάθε πράξης της διοίκησης, εν στενή και εν ευρεία εννοία, καθώς και κάθε πράξης διαχείρισης δημόσιου χρήματος, με παράλληλη θεσμοθέτηση μιας πραγματικά δημοκρατικά προκύπτουσας αρχής ελέγχου.

Η πρόταση δεν περιοριζόταν σε μία τεχνική ανάρτηση εγγράφων.

Περιλάμβανε εξαρχής την αντίληψη ότι η δημοσιότητα πρέπει να συνοδεύεται από κοινωνικό έλεγχο και από ειδικό δημοκρατικό όργανο εποπτείας. Η Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή Ελέγχου αποτελούσε συστατικό μέρος της αρχικής σύλληψης και νέο πρότυπο δημοκρατικής συγκρότησης των ανεξάρτητων αρχών στη χώρα.

Η πρόταση έφτασε στα χέρια του Γ. Παπανδρέου, εισήχθη στο Εθνικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ όσο αυτό βρισκόταν στην αντιπολίτευση και ψηφίστηκε.

Η πρόταση είχε υιοθετηθεί σχεδόν στο σύνολό της, δηλαδή και με την κρίσιμη, για τον έλεγχο των δεδομένων, Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή Ελέγχου.

Στη συνέχεια, ερχόμενο στην εξουσία, το ΠΑΣΟΚ προχώρησε στη μερική υλοποίηση της «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ» με τον ν. 3861/2010 (ΦΕΚ Α΄ 112/13.07.2010), μετονομάζοντάς την σε «ΔΙΑΥΓΕΙΑ». To 2019 εντελώς αντίθετα με τις νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις η κυβέρνηση της Ν.Δ. ήλθε να θεσμοθετήσει το "επιτελικό κράτος" (δηλ. τον σχεδιασμό της γενικής πολιτικής από την κεντρική εξουσία) και στο πλαίσιο αυτό να δημιουργήσει την Εθνική Αρχή ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Κοίταξα τις προτάσεις που είχα δώσει στην δημοσιότητα και βρήκα την πρόταση που περιείχε το επιτελικό κράτος.

Μετά έψαξα ποιοι ήταν οι υπουργοί που ανέλαβαν το έργο της νομοθετικής πολιτικής πρότασης και βρήκα πρώην ΠΑΣΟΚ (Πιερρακάκης και Γεραπετρίτης). Αν δούμε και τις προτάσεις για ηλεκτρονική διακυβέρνηση που είχα κάνει το 2006-2007 (την ίδια εποχή δηλαδή με την "ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ"), προφανώς φορέας αυτών ήταν ο πρώτος από τους πιο πάνω.

Οι απορίες μου "λύθηκαν" για την κυκλοφορία των προτάσεων σε έναν πολιτικό χώρο που ποτέ δεν με ενδιέφερε.

Ευνόητα η υλοποίηση των προτάσεων, θα έπρεπε να με χαροποιήσει.

Ομως και τα δύο μετατράπηκαν περισσότερο σε λεκτικές ταυτίσεις και όχι σε ουσιαστικές λύσεις. 2. Η αναγκαιότητα ολοκλήρωσης της ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ και η προσθήκη της ΑΡΩΓΗΣ Έχοντας επινοήσει τον αρχικό θεσμό, επανέρχομαι για να προτείνω την ολοκλήρωσή του μέσω των εξής βασικών παραμέτρων: 1. Καθολική υποχρέωση δημοσιότητας, 2. ίδρυση Δημοκρατικής Κοινωνικής Αρχής, 3. Αρωγή της δημόσιας διοίκησης, 4. Πολυεπίπεδη ΑΙ κοινωνικού ελέγχου, 5. Προληπτικός έλεγχος, 6. Δυναμική εποπτεία έργων και συμβάσεων, 7. Ανθρώπινη απόφαση από πολυμελή όργανα, 8. Ειδική εισαγγελική αρμοδιότητα, 9. Συμμετοχή Συμβούλων Ελεγκτικού Συνεδρίου και Εισαγγελικών λειτουργών, 10. Πλήρης μηχανική αναγνωσιμότητα των πράξεων, 11. Υπολογισμός κόστους, εξοικονόμηση πόρων και επέκταση του μοντέλου σε κρίσιμους τομείς της κοινωνικής οικονομίας.

Η πρόταση έχει πλειάδα ουσιωδών πολιτικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών, που είναι κρίσιμα για την επιβίωση του λαού, του έθνους και του ίδιου του κράτους, το οποίο βρίσκεται σε διαρκή διολίσθηση και αντιμετωπίζει σαφή υπαρξιακά ζητήματα.

Η οικονομική αφαίμαξη του λαού και η ισχύς που δίνουν τα άνομα κέρδη από το δημόσιο ταμείο δεν δημιουργούν μόνο υστέρηση πόρων για ουσιώδη έργα.

Ενισχύουν και την ισχύ των ωφελούμενων, οι οποίοι δημιουργούν στρατιές ανθρώπων υποταγμένων στη «μοίρα της κανονικότητας». Η διαφθορά δεν είναι απλώς ηθικό ή ποινικό φαινόμενο.

Είναι κοινωνική λεηλασία.

Στερεί πόρους από σχολεία, νοσοκομεία, δρόμους, κοινωνικές δομές, τοπική ανάπτυξη, πολιτισμό, εργασία και αξιοπρεπή ζωή.

Δημιουργεί εξαρτήσεις, πελατειακά δίκτυα, φόβο, κυνισμό και την πεποίθηση ότι «όλοι κλέβουν» και ότι τίποτα δεν αλλάζει.

Αυτή η αντίληψη, μαζί με όσα τη συνοδεύουν – νόσφιση του κράτους, βαθύ κράτος, ελεγκτικό και κατασταλτικό κράτος, ομάδες συμφερόντων και παγιωμένες αντιλήψεις – οφείλει να τελειώσει οριστικά, διότι αποτελεί ενεργό καρκίνωμα στα σπλάχνα της κοινωνίας και του λαού.

Ο λαός δεν φορολογείται για να συντηρούνται κυκλώματα, υπερκοστολογήσεις, αδιαφανείς αναθέσεις και τεχνητές ανάγκες.

Οι φόροι του λαού πρέπει να πιάνουν τόπο.

Όπως και τότε, έτσι και σήμερα, η σκέψη αυτή γεννάται από την ανάγκη ελέγχου και περιορισμού της διαφθοράς, ενός φαινομένου που παραμένει ενεργό και ουσιώδες πρόβλημα της κοινωνίας και του λαού μας. 2.1 Από το διαδίκτυο στην τεχνητή νοημοσύνη Το όργανο και εργαλείο της πρότασης του 2007 ήταν το διαδίκτυο.

Αυτό έδινε τη δυνατότητα δημοσιότητας των πεπραγμένων της διοίκησης και του κράτους, καθώς και μιας ουσιαστικά άμεσης θεσμικής δημοκρατίας.

Στην πορεία το διαδίκτυο έγινε ο κατεξοχήν κοινωνικός χώρος: χώρος πληροφόρησης, έκφρασης και μιας ιδιότυπης αθεσμοθέτητης δημοκρατίας.

Το νέο όργανο και εργαλείο της παρούσας πρότασης είναι η τεχνητή νοημοσύνη.

Το πρώτο ζητούμενο για την ολοκλήρωση της πρότασης παραμένει η θέσπιση της ανεξάρτητης Δημοκρατικής Κοινωνικής Αρχής Ελέγχου, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, και όχι μιας αρχής ή ενός μηχανισμού ελέγχου εξαρτημένου από το Δημόσιο και την εκάστοτε κυβέρνηση. 2.2 Η ανεπάρκεια της σημερινής Εθνικής Αρχής Διαφάνειας Η θέσπιση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας δεν πραγμάτωσε με επιτυχία το έργο του ελέγχου των πεπραγμένων της διοίκησης. Η Αρχή, πέρα από τη συγκέντρωση ελεγκτικών αρμοδιοτήτων, δεν απέκτησε ουσιώδη πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Διορισμένη από την κυβέρνηση, με κατασταλτικό χαρακτήρα και λειτουργία που κινείται κυρίως μετά από καταγγελίες, δεν απέτρεψε τις πολλές προβληματικές συμβάσεις και δράσεις του δημόσιου τομέα.

Μια αρχή του δημόσιου τομέα που διέπεται από τις ίδιες σκόπιμα σφαλερές αρχές και αντιλήψεις του ελληνικού κράτους και όσων ασκούν την εξουσία δεν μπορεί να λειτουργήσει δημιουργικά υπέρ των πολιτών.

Αντίθετα, κινδυνεύει να υφίσταται και να λειτουργεί υπέρ των ομάδων συμφερόντων που λυμαίνονται τον τόπο και τον λαό. 2.3 Η τεχνητή νοημοσύνη ως δυνατότητα καθολικού ελέγχου Όπως τότε το διαδίκτυο κατέστησε δυνατή τη δημοσιότητα, έτσι σήμερα η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ευχερέστατο το έργο της Αρχής και τον αποτελεσματικό έλεγχο.

Με τη χρήση της ΑΙ μπορεί να ελέγχεται άμεσα και αθόρυβα το σύνολο των αναρτήσεων της Διαύγειας, να απομονώνονται και να διαβαθμίζονται οι προβληματικές περιπτώσεις και να ακολουθεί έλεγχος, αναστολή ή ματαίωση της εκτέλεσης σύμβασης μέχρι να γίνουν οι απαραίτητες μεταβολές.

Ωστόσο, ένα τέτοιο εργαλείο δεν αρκεί να χρησιμοποιείται μόνο στην ελεγκτική του διάσταση. Η ΑΙ μπορεί να αποτελέσει μηχανισμό αρωγής, και παράλληλα ελέγχου, της διοίκησης ήδη από τον σχεδιασμό ενός έργου και πριν αυτό προχωρήσει σε πρόσκληση ή σύμβαση.

Έτσι, ένα έργο μπορεί να σχεδιαστεί ορθά από την αρχή και να παρακολουθείται σε όλη την πορεία του, ξεπερνώντας τεχνικές, νομικές, τιμολογιακές αδυναμίες, έλλειψη εξειδίκευσης και, βέβαια, σκοπιμότητες.

Η ολοκλήρωση της ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ / ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ και η μετατροπή της σε ΑΡΩΓΗ & ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ δεν είναι τεχνική μεταρρύθμιση.

Είναι δημοκρατική, κοινωνική και πολιτική τομή.

Αποσκοπεί να βγάλει από το μυαλό των ισχυρών και των επιτήδειων την πεποίθηση ότι μπορούν να κλέβουν τον λαό επειδή γνωρίζουν μηχανισμούς, πρόσωπα, παραθυράκια ή σκοτεινές διαδικασίες, και να δώσει στον λαό και την κοινωνία τη δυνατότητα να ανασάνουν και να προχωρήσουν ελεύθεροι από τις ζοφερές αυτές αντιλήψεις. 3. Οι τρεις άξονες της νέας πρότασης Η νέα πρόταση στηρίζεται σε τρεις άξονες: 1. Τη Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή ως νέο θεσμό ουσιαστικής δημοκρατίας, 2. Την τεχνητή νοημοσύνη ως κοινωνικό εργαλείο ελέγχου, τεκμηρίωσης και βελτίωσης, 3. Την αρωγή της δημόσιας διοίκησης στο έργο της, ως μεταβολή στη λειτουργία του κράτους.

Το κόστος της πρότασης είναι ασήμαντο σε σχέση με τη συνολική πολυεπίπεδη ωφέλεια που μπορεί να παραγάγει. 4. Συνοπτική παρουσίαση του θεσμικού σχήματος 4.1 Καθολική δημοσιότητα και ανυπόστατο μη δημοσιευμένης πράξης Διατηρείται και επεκτείνεται η «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ / ΔΙΑΥΓΕΙΑ» σε όλους τους δημόσιους φορείς και σε όλα τα νομικά πρόσωπα που ελέγχονται από το κράτος ή στα οποία συμμετέχει το κράτος.

Θεσπίζεται κανόνας δικαίου σύμφωνα με τον οποίο πράξη της διοίκησης είναι ανυπόστατη πριν δημοσιευθεί στη «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ / ΔΙΑΥΓΕΙΑ». Στην πορεία, ο θεσμός μπορεί και οφείλει να επεκταθεί στον ιδιωτικό τομέα για τον έλεγχο κρίσιμων τομέων της κοινωνικής οικονομίας. 4.2 Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ / ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ Θεσμοθετείται και λειτουργεί η Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ / ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ. Η Αρχή απαρτίζεται από 100 τουλάχιστον μέλη, με στόχο την αύξησή τους, διότι οι λίγοι διαφθείρονται ευκολότερα. Η Αρχή έχει διετή θητεία και εκλέγεται είτε ολικά με κλήρωση μεταξύ των ενδιαφερομένων είτε με κλήρωση τουλάχιστον του 75% των μελών της και εκλογή του υπολοίπου ποσοστού με καθολική διαδικτυακή ψηφοφορία και ενιαίο ψηφοδέλτιο.

Η θητεία του μέλους μπορεί να ανανεωθεί μόνο μία φορά, με συγκεκριμένες δικλείδες ασφαλείας.

Για την κλήρωση ή την επιλογή θεσπίζονται συγκεκριμένα κωλύματα.

Τα μέλη της Αρχής πρέπει να αποφασιστεί αν θα είναι άμισθα, λαμβάνοντας σειρά παροχών άλλου περιεχομένου, ή αν θα είναι έμμισθα, λαμβάνοντας για τη συμμετοχή τους αποζημίωση ίση με τον μισθό του ανειδίκευτου εργάτη, μαζί με συγκεκριμένες επιπλέον παροχές.

Στο τέλος του έτους και ανάλογα με τα αποτελέσματα της Αρχής, το σώμα των πολιτών, με καθολική ηλεκτρονική ψηφοφορία, μπορεί να αποφασίζει επιπλέον αποζημίωση για τα μέλη.

Με ειδικές ρυθμίσεις ορίζεται η εργασιακή κατάσταση και προστασία των μελών.

Τα μέλη της Αρχής είναι ανακλητά από τον λαό με πλειοψηφία δύο τρίτων του σώματος της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και για συγκεκριμένους λόγους που αφορούν το έργο τους. 4.3 Αρμοδιότητες της Αρχής Η Αρχή έχει την ανώτατη διεύθυνση του έργου και ασκεί αυτόνομα εισαγγελικά καθήκοντα για τα ζητήματα της αρμοδιότητάς της. Στην Αρχή υπηρετούν, μετά από κλήρωση και για θητεία δύο ετών, δέκα Σύμβουλοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου και δέκα Εισαγγελικοί λειτουργοί, με αντικείμενο την τεχνική υποβοήθηση του έργου της και τον έλεγχο και την προώθηση των ποινικών διώξεων που αποφασίζει η Αρχή.

Με βάση τους ελέγχους, η Αρχή μπορεί να αναστείλει μία σύμβαση ζητώντας εξηγήσεις που πρέπει να δοθούν εντός σύντομου διαστήματος, λ.χ. δεκαπέντε ημερών, να ζητήσει την αποδοχή νόμιμων και βάσιμων όρων ή να τη ματαιώσει συνολικά, εάν πρόκειται για προφανώς παράνομη πράξη και δεν υφίσταται πρόθεση θεραπείας. 5. Άμεση χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για αρωγή και έλεγχο Η τεχνητή νοημοσύνη είναι η τεχνολογική εξέλιξη που οφείλουμε να εκμεταλλευθούμε.

Είναι σαφές ότι, αν η Αρχή λειτουργούσε ελεγκτικά μόνο με ανθρώπινη χειροκίνητη επεξεργασία, θα είχε ένα τεράστιο έργο που θα την καθιστούσε ουσιαστικά αδύναμη να ελέγξει το σύνολο των περιπτώσεων.

Το πλαίσιο αυτό αβεβαιότητας τελειώνει με την τεχνητή νοημοσύνη. Η ΑΙ μπορεί να συγκρίνει τιμές προμηθειών και έργων ακόμη και με άλλες χώρες.

Για την ασφαλή επιτέλεση του έργου απαιτείται πολυεπίπεδο σύστημα ΑΙ. Σε δοκιμαστική ή υβριδική λειτουργία μπορούν να χρησιμοποιηθούν λιγότερα συστήματα, αλλά το πλήρες σχήμα πρέπει να περιλαμβάνει διακριτές λειτουργίες ελέγχου, επαλήθευσης, ασφάλειας, συντονισμού και αρωγής. Οι ΑΙ που θα λειτουργούν πρέπει να έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, να είναι ανοικτές στον δημόσιο έλεγχο και να ελέγχονται ως προς τις παραμέτρους ασφάλειας, ελέγχου και πιθανής παραβίασης.

Το λογισμικό ανοικτού κώδικα είναι αναγκαίο για τον σκοπό αυτό, όπως και άλλες τεχνικές δικλείδες ασφάλειας που μπορούν να αποκτηθούν. 5.1 Η ΑΙ Αρωγής Η ΑΙ Αρωγής είναι ο πυρήνας της θετικής λειτουργίας του θεσμού.

Δεν περιμένει την παρανομία.

Βοηθά τον φορέα να σχεδιάσει καλύτερα, να βρει χρηματοδότηση, να αποφύγει λάθη, να μειώσει κόστος και να αυξήσει την ποιότητα. Η ΑΙ Αρωγής παρακολουθεί το έργο από τη σχεδίασή του έως την ολοκλήρωσή του, ώστε αφενός να επικουρεί και αφετέρου να ελέγχει.

Στο πλαίσιο της ΑΙ Αρωγής εντάσσονται συνοπτικά οι εξής διαδικασίες: • Νομιμότητα: αρμοδιότητα, νόμιμη βάση, απαιτούμενες αποφάσεις, διαδικασία ανάθεσης, αποφυγή κατάτμησης και αποφυγή φωτογραφικών όρων. • Σκοπιμότητα: πραγματική ανάγκη, κοινωνική ωφέλεια, σχέση με τοπικά προβλήματα και εναλλακτικές λύσεις. • Τεχνική ωριμότητα: μελέτες, αδειοδοτήσεις, σχέδια, εγκρίσεις, περιβαλλοντικά ζητήματα, ιδιοκτησιακό και δυνατότητα δημοπράτησης. • Ποιότητα: υλικά, αντοχή, κύκλος ζωής, συντήρηση, προσβασιμότητα, ασφάλεια και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. • Κοστολόγηση: τιμές μονάδας, ποσότητες, σύγκριση με αντίστοιχα έργα, ΓΕ/ΟΕ, απρόβλεπτα, αναθεώρηση και κόστος κύκλου ζωής. • Χρηματοδότηση: αναζήτηση κατάλληλων προγραμμάτων, επιλεξιμότητα, ποσοστό χρηματοδότησης, checklist, προσχέδιο τεχνικού δελτίου και αίτησης. • Χωρική δικαιοσύνη: κατανομή έργων ανά κοινότητα, δαπάνη ανά κάτοικο, υποχρηματοδότηση, ανάγκες, κίνδυνοι και προτεραιοποίηση. • Παραγωγικό αποτύπωμα: σύνδεση κάθε ενέργειας με την παραγωγική διάσταση της περιοχής.

Η τεχνητή νοημοσύνη της Δημοκρατικής Κοινωνικής Αρχής δεν έχει μόνο ελεγκτικό ή κατασταλτικό χαρακτήρα.

Πρώτιστη λειτουργία της είναι η ενεργός αρωγή της δημόσιας διοίκησης. Η ΑΙ υποβοηθά τους δημόσιους φορείς κατά τον σχεδιασμό, την κοστολόγηση, τη μελέτη, την επιλογή διαδικασίας, τη σύνταξη προδιαγραφών, τη δημοπράτηση και την εκτέλεση έργων, προμηθειών, αναθέσεων, προσλήψεων και λοιπών πράξεων διαχείρισης δημόσιου χρήματος.

Παρατηρεί και προτείνει.

Η αρωγή αυτή περιλαμβάνει παροχή οδηγιών νομιμότητας, υποδείγματα πράξεων, σύγκριση κόστους με αντίστοιχα έργα ή προμήθειες, επισήμανση εναλλακτικών τεχνικών λύσεων, αξιολόγηση ποιότητας υλικών, έλεγχο της οικονομικής δυνατότητας του φορέα και προτάσεις βελτίωσης της σχεδιαζόμενης πράξης.

Με τον τρόπο αυτό η ΑΙ δεν λειτουργεί ως απλός μηχανισμός καταστολής, αλλά ως θεσμικός σύμβουλος της διοίκησης.

Προστατεύει τον καλόπιστο υπάλληλο από λάθη, άγνοια ή παραπλάνηση, ενώ καθιστά δυσχερή την επίκληση άγνοιας από εκείνον που, παρά τις οδηγίες, επιμένει να προχωρήσει σε παράνομη, υπερκοστολογημένη ή κακής ποιότητας πράξη.

Σε περίπτωση που ο φορέας αγνοήσει ρητές συστάσεις ή προειδοποιήσεις, η απόκλιση καταγράφεται υποχρεωτικά και αιτιολογείται ειδικώς.

Η αδικαιολόγητη απόκλιση από τις συστάσεις της ΑΙ λαμβάνεται υπόψη ως στοιχείο διοικητικής, πειθαρχικής ή και ποινικής ευθύνης. 5.2 Πολυεπίπεδο σύστημα ΑΙ για τον πλήρη και ακριβή έλεγχο.

Για λόγους ασφάλειας, αμεροληψίας και αποφυγής χειραγώγησης δεν προτείνεται μία μοναδική ΑΙ. Προτείνεται πολυεπίπεδο σύστημα ΑΙ με διακριτούς ρόλους: 1. ΑΙ Αρωγής της δημόσιας διοίκησης: δέχεται τον σχεδιαζόμενο φάκελο πριν από την πράξη και παρέχει οδηγίες, πρότυπα, συγκρίσεις, εναλλακτικές λύσεις και προτάσεις βελτίωσης ως προς τη νομιμότητα, το κόστος, την ποιότητα, τη διαδικασία, τα υλικά, την οικονομική βιωσιμότητα και το κοινωνικό αποτέλεσμα. 2. ΑΙ νομικού και διοικητικού ελέγχου: ελέγχει αρμοδιότητα, διαδικασία, νόμιμη βάση, αιτιολογία, τυπική νομιμότητα, πληρότητα εγγράφων και συμβατότητα με το ισχύον δίκαιο. 3. ΑΙ οικονομικού και τιμολογιακού ελέγχου: συγκρίνει τιμές, προϋπολογισμούς, ποσότητες, τιμές μονάδας, αντίστοιχες συμβάσεις, αγορά, διεθνή δεδομένα και ασυνήθιστες αποκλίσεις. 4. ΑΙ δικτυακού και συμπεριφορικού ελέγχου: εντοπίζει μοτίβα αναδόχων, κατάτμηση, επαναλήψεις, σχέσεις φορέων και οικονομικών προσώπων, κυκλικές αναθέσεις και συγκέντρωση συμβάσεων. 5. ΑΙ αντιλόγου και προστασίας από υπερβολές: εξετάζει αν υπάρχει νόμιμη εξήγηση, πραγματική ανάγκη, ειδική τεχνική αιτία, αμφιβολία ή στοιχείο που αποκλείει την ευθύνη. 6. ΑΙ τεκμηρίωσης: ελέγχει αν κάθε συμπέρασμα στηρίζεται σε συγκεκριμένα έγγραφα, δεδομένα, υπολογισμούς, παραπομπές και συγκρίσεις. 7. ΑΙ ασφάλειας: ελέγχει προσπάθειες χειραγώγησης, αλλοίωσης, κακόβουλων εντολών, επιθέσεων στα δεδομένα ή παραπλάνησης του συστήματος. 8. Συντονιστική ΑΙ: συνθέτει τα ευρήματα, τις αμφιβολίες, τις αντικρουόμενες εκτιμήσεις και τις εισηγήσεις και τα διαβιβάζει στα όργανα της Αρχής. Η ΑΙ δεν είναι μηχανικός κατήγορος.

Είναι μηχανισμός αλήθειας επί των δεδομένων.

Μπορεί να αναδείξει σοβαρές ενδείξεις, αλλά και να επισημάνει ότι δεν υπάρχει επαρκής βάση ευθύνης. 5.3 Αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις Η ΑΙ, κατά τη λειτουργία της και ελέγχοντας τις δημοσιεύσεις, εφόσον εντοπίσει ζήτημα διαφθοράς, παραβίασης του νόμου ή προβληματικού κόστους έργου ή προμήθειας, ενημερώνει με ηλεκτρονικό μήνυμα, κατά περίπτωση και με τη διαβάθμιση που αρμόζει, τους εξής: • τη Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή, • τον αρμόδιο φορέα που έκανε την ανάρτηση, ώστε να διορθώσει το σφάλμα του ή να αιτιολογήσει πλήρως και ορθά τη θέση του εντός δεκαπέντε ημερών, • τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές, • τα πολιτικά κόμματα, όταν η υπόθεση έχει μείζονα δημόσιο χαρακτήρα, • τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, με κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων και τεκμηρίωσης. 5.4 Επίπεδα ελέγχου Το σύστημα λειτουργεί με διαβαθμισμένα επίπεδα ελέγχου: • Πράσινο: δεν εντοπίζεται ουσιώδης κίνδυνος με βάση τα δηλωθέντα δεδομένα. • Κίτρινο: υπάρχουν ελλείψεις, ασάφειες ή ανάγκη συμπλήρωσης αιτιολογίας. • Πορτοκαλί: υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις προβλήματος και απαιτείται ανθρώπινη κρίση της Αρχής. • Κόκκινο: υπάρχουν ενδείξεις πρόδηλης παρανομίας, υπερκοστολόγησης, τεχνητής έκτακτης ανάγκης ή άμεσου κινδύνου ζημίας του Δημοσίου. Η ΑΙ δεν αποφασίζει αναστολή.

Όταν υπάρχει κόκκινη, πορτοκαλί ή σοβαρή κίτρινη ένδειξη, αποστέλλει φάκελο σε αρμόδιο ενεργό τμήμα της Αρχής.

Το τμήμα, με φυσική ή και ηλεκτρονική ψηφοφορία, αποφασίζει για τις ενέργειες που θα ακολουθήσουν. 6. Δυναμική εποπτεία έργων και συμβάσεων Ο έλεγχος δεν εξαντλείται στην αρχική έγκριση.

Ένα έργο μπορεί να ξεκινήσει νόμιμα και στην πορεία να γίνει προβληματικό μέσω αναθεώρησης τιμών, συμπληρωματικών συμβάσεων, επίκλησης έκτακτης ανάγκης, αλλαγής υλικών, αύξησης ποσοτήτων, παράτασης ή τροποποίησης πληρωμών.

Για τον λόγο αυτό κάθε πράξη, έργο, προμήθεια ή σύμβαση παραμένει υπό δυναμική εποπτεία μέχρι την πλήρη εκτέλεση, παραλαβή και τελική πληρωμή.

Κάθε ουσιώδης μεταβολή επανυποβάλλεται στο σύστημα της Αρχής.

Αν η ΑΙ εντοπίσει σοβαρό πρόβλημα, το θέμα διαβιβάζεται σε ανθρώπινο όργανο της Αρχής, το οποίο μπορεί να αποφασίσει προσωρινή αναστολή και παραπομπή σε διευρυμένη κρίση.

Αντίστοιχα, κάθε φορέας έχει τον δικό του τόμο στην ΑΙ, με σκοπό τη συγκροτημένη συνολική αξιολόγηση και πληροφόρηση. 7. Ρόλος Συμβούλων Ελεγκτικού Συνεδρίου και Εισαγγελέων Η πρόταση δεν παρακάμπτει τη νομική και δικαστική γνώση.

Αντιθέτως, την εντάσσει σε νέο δημοκρατικό πλαίσιο. Στην Αρχή υπηρετούν, με θητεία και ειδική διαδικασία επιλογής ή κλήρωσης, Σύμβουλοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου και Εισαγγελικοί λειτουργοί.

Ο ρόλος τους είναι να επιβοηθούν θεσμικά, νομικά και ελεγκτικά το έργο της Αρχής. Οι Σύμβουλοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου προηγούνται ιεραρχικά στην αναφορά, λόγω του ειδικού τους χαρακτήρα ως δικαστικών λειτουργών ελέγχου της δημόσιας δαπάνης. Οι Εισαγγελικοί λειτουργοί συνδράμουν την ειδική εισαγγελική αρμοδιότητα της Αρχής και την ποινική διερεύνηση των υποθέσεων που ανακύπτουν.

Η τομή είναι ουσιαστική: ο δικαστικός και εισαγγελικός λειτουργός δεν παραμένει απόμακρο όργανο κρατικής εξουσίας, αλλά εντάσσεται σε θεσμό κοινωνικής λογοδοσίας, ως υπηρέτης του λαού, της νομιμότητας και της προστασίας του δημόσιου χρήματος. 8. Εισαγγελική αρμοδιότητα και υποστήριξη της κατηγορίας Η Αρχή δεν είναι δικαστήριο και δεν απονέμει δικαιοσύνη.

Διαθέτει όμως ειδική εισαγγελική αρμοδιότητα για υποθέσεις διαφθοράς, παράνομης διαχείρισης δημόσιου χρήματος, απιστίας σε βάρος του Δημοσίου, δωροδοκίας, δωροληψίας και συναφών αδικημάτων που προκύπτουν από τον έλεγχό της.

Η αρμοδιότητα αυτή ασκείται με τη συνδρομή των εισαγγελικών λειτουργών που υπηρετούν στην Αρχή, χωρίς να εξαρτάται από μηχανισμούς που έχουν αποδειχθεί συχνά ανεπαρκείς, καθυστερημένοι ή ευάλωτοι σε πιέσεις. Η Αρχή έχει επίσης δικαίωμα παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας, πρόσβασης στη δικογραφία, ενημέρωσης για την πορεία της υπόθεσης και υποβολής υπομνημάτων και αποδεικτικών στοιχείων σε όλα τα στάδια. 9. Επέκταση του μοντέλου Το ίδιο μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, με τις αναγκαίες προσαρμογές, και πέρα από τις κλασικές διοικητικές πράξεις.

Μπορεί να εφαρμοστεί στον έλεγχο της ακρίβειας στα τρόφιμα, στην ενέργεια, στις μεταφορές, στα διόδια, στις τραπεζικές χρεώσεις, στις βασικές υπηρεσίες και σε κρίσιμους τομείς της κοινωνικής οικονομίας.

Η λογική είναι ίδια: δημοσιότητα δεδομένων, συγκριτικός έλεγχος, τεκμηρίωση κόστους, κοινωνική αρωγή, ανθρώπινη δημοκρατική κρίση και προστασία του πολίτη από αθέμιτες επιβαρύνσεις. 10. Χωρική δικαιοσύνη Η ΑΙ μπορεί να συγκρίνει τη χωρική δικαιοσύνη ανά περιφέρεια, δήμο και κοινότητα μέσα στον ίδιο Δήμο και να ζητεί από την Αρχή να παρέμβει.

Αν μια περιφέρεια, δήμος ή κοινότητα λαμβάνει συνεχώς έργα και άλλη μένει χωρίς βασικές υποδομές, το σύστημα ζητά αιτιολόγηση.

Δεν επιβάλλει ίσα ποσά, αλλά δίκαιη κατανομή βάσει πραγματικών αναγκών: πληθυσμός, γήρανση, απομόνωση, ορεινότητα, κίνδυνοι, νερό, δρόμοι, φωτισμός, πολιτική προστασία και παραγωγική βάση. 11. Θέσεις εργασίας και δημόσια εργασία Η ένσταση ότι η ΑΙ θα μειώσει θέσεις εργασίας πρέπει να απαντηθεί ευθέως.

Η πρόταση περιέχει ρήτρα μη αυτόματης κατάργησης θέσεων λόγω ΑΙ. Η ΑΙ χρησιμοποιείται για την ενίσχυση του υπαλλήλου, όχι για την αντικατάσταση του ανθρώπου.

Η δημόσια εργασία μεταβαίνει από τη γραφειοκρατική πληκτρολόγηση και την άσκοπη επανάληψη σε ουσιαστικό έλεγχο, τεκμηρίωση, εξυπηρέτηση, σχεδιασμό και αρωγή.

Αντίθετα, η υλοποίηση απαιτεί νέο προσωπικό ή επανεκπαίδευση: ειδικούς δεδομένων, χειριστές πλατφόρμας, ελεγκτές ποιότητας, τεχνικούς ΑΙ, νομικούς δημοσίων συμβάσεων, στελέχη χρηματοδοτήσεων, μηχανικούς έργων, κοινωνικούς και αναπτυξιακούς συντονιστές. 12. Κόστος και οικονομικό όφελος Η υφιστάμενη διοικητική διαφάνεια κοστίζει ήδη.

Η διαφορά της παρούσας πρότασης είναι ότι παράγει εξοικονόμηση: μειώνει υπερκοστολογήσεις, διορθώνει έργα πριν γίνουν, αποτρέπει άχρηστες δαπάνες, βρίσκει χρηματοδοτήσεις και βοηθά φορείς να μη πληρώνουν από ίδιους πόρους όσα μπορούν να ενταχθούν σε προγράμματα.

Με κόστος δημιουργίας περίπου 10–12 εκατ. ευρώ και ετήσιο λειτουργικό κόστος περί τα 20–22 εκατ. ευρώ, αντιμετωπίζονται ουσιώδη και δομικά κοινωνικά και κρατικά ζητήματα. 13. Θεσμικό συμπέρασμα Η Ολοκληρωμένη ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ / ΔΙΑΥΓΕΙΑ, ως ΑΡΩΓΗ & ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ, δεν είναι απλώς σύστημα ελέγχου.

Είναι νέο υπόδειγμα δημοκρατικής δημόσιας διοίκησης: δημοσιότητα, αρωγή, πρόληψη, κοινωνική κρίση, τεχνολογία στην υπηρεσία του πολίτη και οικονομικό όφελος για την κοινωνία.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν υποκαθιστά τον άνθρωπο, ούτε αποφασίζει αντί της κοινωνίας.

Εντοπίζει, συγκρίνει, τεκμηριώνει, προειδοποιεί και υποβοηθά.

Η τελική κρίση ανήκει στη Δημοκρατική Κοινωνική Αρχή και, μέσω αυτής, στην κοινωνία.

Σκοπός είναι να πάψει η διαφθορά να εμφανίζεται ως φυσιολογική κατάσταση, να πιάνουν τόπο οι φόροι του λαού και να αποκτήσει η διοίκηση εργαλείο που την οδηγεί στο νόμιμο, στο οικονομικό, στο ποιοτικό, στο δίκαιο και στο κοινωνικά αναγκαίο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους