Original Post

Πλήρες Κείμενο:

English text follows

--------------------------------- Διαδικτυακή στρογγυλή τράπεζα ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΕΛΛΟΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ; Πέμπτη 28 Μαΐου 2026, 7.30 μ.μ. Η τέταρτη και τελευταία εκδήλωση του φετινού κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 στις 7:30 μ.μ. ώρα Ελλάδας, με θέμα «Υπάρχει μέλλον για την Ορθόδοξη θεολογία σήμερα;». Θα συμμετάσχουν ως ομιλητές ο Paul Gavrilyuk, Καθηγητής Θεολογίας και Φιλοσοφίας στο Τμήμα Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Αγίου Θωμά (Σαιν Πωλ, Μιννεσότα, ΗΠΑ) και πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ορθόδοξων Θεολόγων (ΙΟΤΑ), o Michel Stavrou, Kαθηγητής Δογματικής Θεολογίας στο Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου (Παρίσι), και ο Χαράλαμπος Βέντης, Καθηγητής Φιλοσοφίας της Θρησκείας στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Συντονιστής της συζήτησης θα είναι ο Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.

H εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε τρεις γλώσσες, αγγλικά, γαλλικά και ελληνικά, με παράλληλη μετάφραση.

Ο σύνδεσμος για την παρακολούθηση της εκδήλωσης είναι https://us06web.zoom.us/j/82746711766 Πριν από έναν αιώνα, ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ ερμήνευσε την πορεία της ορθόδοξης θεολογίας στη νεωτερικότητα με τους όρους του Σπένγκλερ για μια δυτική «ψευδομόρφωση» (δηλαδή, παραμόρφωση λόγω των δυτικών επιρροών). Η λύση του ήταν η επιστροφή στους Πατέρες της Εκκλησίας και η λύση που πρότεινε, η νεοπατερική σύνθεση, έγινε το κυρίαρχο μοντέλο για την ορθόδοξη θεολογία στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα.

Πολλοί σύγχρονοι ορθόδοξοι θεολόγοι συνεχίζουν να αποδέχονται το παράδειγμα του Φλωρόφσκυ με αναθεωρήσεις.

Για αυτούς, η συνεχιζόμενη επανασύνδεση με την πατερική παράδοση εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του θεολογικού εγχειρήματος.

Μια σημαντική ομάδα ορθόδοξων θεολόγων προτείνει να αφήσουμε στην άκρη το παράδειγμα του Φλωρόφσκυ και να επικεντρωθούμε στη θεολογική ενασχόληση με τον σύγχρονο πολιτισμό.

Στις σημερινές συζητήσεις για τους μελλοντικούς «τρόπους της ορθόδοξης θεολογίας», συχνά παραβλέπεται ότι αυτές οι δύο προσεγγίσεις (η νεοπατερική και η συναφειακή) δεν χρειάζεται να αλληλοαποκλείονται.

Αντιθέτως, θα μπορούσαν να αλληλοκαθορίζονται αμοιβαία.

Μέσα από την ποικιλομορφία της η θεολογία καλείται να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του 21ου με σκοπό να διασφαλιστεί η ενότητα της Εκκλησίας.

Εναπόκειται στους θεολόγους να αντιμετωπίσουν συλλογικά τη διαρκή δυσκολία στην οργάνωση της κοινωνίας μεταξύ των Εκκλησιών μεταξύ δύο εξίσου απαράδεκτων μοντέλων: αφενός, ενός αυτοκρατορικού τύπου και αφετέρου, ενός αυστηρά συνοδικού, εθνικού μοντέλου.

Είναι επομένως απαραίτητο να εργαστούμε για την ανάπτυξη μιας κοινής εκκλησιολογίας για τη διακυβέρνηση της παγκόσμιας Ορθοδοξίας, προκειμένου να ανακαλύψουμε ξανά ένα κοινό όραμα για την Εκκλησία, ικανό να θέσει τέλος στις επαναλαμβανόμενες διαμάχες.

Όλα τα παραπάνω ωστόσο, τίθενται υπό τη διαρκή κρίση της ιστορίας που “κρατά στα χέρια της χοντρό σβηστήρι” βρίσκοντας πάντοτε τον τρόπο να διαλύει όλα τα κοσμοείδωλα των οποίων τα δομικά υλικά δεν αντέχουν στο φως της τεκμηριωμένης, σκληρής αλήθειας, εκείνης που κείται έξω από το γκέτο των ιδεοληπτικών και των θρησκόληπτων.

Ο νόμος αυτός ισχύει και για την κυρίαρχη εκείνη πνευματική παράδοση για το μέλλον της οποίας ο Ιδρυτής της προειδοποίησε έγκαιρα, επισημαίνοντας με μια άκρως παραστατική παρομοίωση, τη μοίρα που επιφυλάσσεται στο άλας όταν μωρανθεί.

Στην προοπτική αυτή μια εσχατολογική θεώρηση της εκκλησιαστικής παράδοσης αυτής μπορεί να βοηθήσει τη θεολογία να απεγκλωβιστεί από εσωτερικούς ανταγωνισμούς και από την αυτάρκεια που τη διατρέχει, προς την κατεύθυνση ενός κριτικού και δημιουργικού διαλόγου με την περιβάλλουσα πραγματικότητα στο όνομα της εν Χριστώ αλήθειας. Ο Πωλ Γκαβριλιούκ κατέχει την έδρα Θεολογίας και Φιλοσοφίας «Θωμάς Ακινάτης» στο Τμήμα Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Αγίου Θωμά, στο Σαιν Πωλ της Μιννεσότα των ΗΠΑ.

Γεννήθηκε στο Κίεβο της Ουκρανίας και σπούδασε φυσική στο Ινστιτούτο Φυσικής και Τεχνολογίας της Μόσχας στη Ρωσία (1988-1993). Ήταν ένας από τους πρώτους επιστήμονες από την πρώην Σοβιετική Ένωση που ήρθε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να συνεχίσει μεταπτυχιακές σπουδές στη θεολογία.

Το 2001 έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα στην πατρολογία από το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Θρησκευτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Southern Methodist στο Ντάλας του Τέξας.

Ορθόδοξος θεολόγος και ιστορικός, ο Πωλ Γκαβριλιούκ ειδικεύεται στην ελληνική πατρολογία και τη σύγχρονη ορθόδοξη θεολογία.

Στους τομείς ενδιαφέροντός του περιλαμβάνονται επίσης η φιλοσοφία της θρησκείας, οι λειτουργικές σπουδές και οι οικουμενικές σπουδές.

Μεταφρασμένες σε δέκα γλώσσες, οι δημοσιεύσεις του περιλαμβάνουν τα ακόλουθα βιβλία: The Suffering of the Impassible God: The Dialectics of Patristic Thought (Οξφόρδη, 2004), Histoire du catéchuménat dans l'église ancienne (Παρίσι: Le Cerf, 2007) και Ο Γεώργιος Φλωρόφσκυ και η ρωσική θρησκευτική αναγέννηση (Οξφόρδη, 2013). Πολυάριθμα επιστημονικά άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά The Journal of Theological Studies, Scottish Journal of Theology, Vigiliae Christianae, Modern Theology, First Things, Studia Liturgica, καθώς και σε ακαδημαϊκά περιοδικά της Ανατολικής Ευρώπης.

Συνεργάζεται επίσης τακτικά με εγκυκλοπαίδειες, εγχειρίδια, λεξικά ενώ συμμετέχει σε συμπόσια με πολλούς άλλους συγγραφείς. Ο Μισέλ Σταύρου είναι καθηγητής Δογματικής Θεολογίας στο Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου στο Παρίσι.

Ειδικός στη βυζαντινή θεολογία, διδάκτωρ της ιστορίας των θρησκειών (Paris IV Sorbonne), έχει εκδώσει τα κείμενα του βυζαντινού θεολόγου Νικηφόρου Βλεμμύδη (13ος αι.) στη συλλογή Sources Chretiènnes (τόμος 517). Επιπλέον είναι μηχανικός έρευνας στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας και εργάζεται στο Κέντρο Βυζαντινών Σπουδών του Γαλλικού Κολλεγίου στο Παρίσι.

Τέλος, είναι αρχισυντάκτης του γαλλικού ορθόδοξου θεολογικού περιοδικού Contacts. Ο Χαράλαμπος Βέντης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967.

Σπούδασε θεολογία στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού της Βοστώνης και είναι διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Βοστώνης (2001) και Λουβαίν (2014). Υπηρετεί ως Καθηγητής της Φιλοσοφίας της Θρησκείας στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Έχει διδάξει στο ΕΑΠ και το Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος (Deree College). Τα γνωστικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την καντιανή σκέψη, τη Φιλοσοφία της Γλώσσας, τον Μεταμοντερνισμό, τη σύγχρονη Πολιτική Θεωρία και Ηθική (ιδιαίτερα τον Πολιτικό Φιλελευθερισμό του John Rawls) και τη Φιλοσοφία της Θρησκείας.

-------------------------------------- Online Round Table IS THERE A FUTURE FOR ORTHODOX THEOLOGY TODAY? Thursday, May 28, 2026, 7:00 p.m. EEST The fourth and last event for this year in the series “Time for Action” of the Volos Academy for Theological Studies, will take place on Thursday, May 28, 2026, at 7:30 p.m. Athens time (EEST) and its topic will be “Is there a future for orthodox theology today?”. The speakers will be Paul Gavrilyuk, Aquinas Chair Professor of Theology and Philosophy, University of St. Thomas (St. Paul, Minnesota, USA) and President of IOTA; Michel Stavrou, Professor of Dogmatic Theology and Dean of the Saint Sergius Theological Institute (Paris); and Haralambos Ventis, Professor of Philosophy of Religion, University of Athens.

The discussion will be moderated by Pantelis Kalaitzidis, Director of Volos Academy.

The languages will be English, French and Greek with simultaneous interpretation.

The link for attending is https://us06web.zoom.us/j/82746711766 A century ago, Georges Florovsky interpreted the ways of Orthodox theology in modernity in Spengler's terms of a western 'pseudomorphosis' (i.e. distortions due to western influences). His solution was to 'return to the Church Fathers' and his program, the neopatristic synthesis became the dominant paradigm of Orthodox theology in the second part of the twentieth century.

Many contemporary Orthodox theologians continue to accept Florovsky's paradigm with revisions; for them, the ongoing re-engagement with the patristic tradition continues to be at the center of the theological enterprise.

A vocal minority of Orthodox theologians propose to set Florovsky's paradigm aside and focus on the theological engagement of the contemporary culture.

The neopatristic paradigm presupposes a diaochronic 'return' or retrieval; the paradigm of contextual theology presupposes an intellectual expansion of theology outward.

In the -present-day discussions of the future 'ways of Orthodox theology', it is often missed that these two approaches (the neopatristic and the contextual one) do not have to be mutually exclusive.

On the contrary, they could be mutually determining.

Through its richness and its cultural and spiritual diversity, theology is called upon to face the challenges of the 21st century in order to ensure the unity of the Church.

It is therefore incumbent upon theologians to collectively address the persistent difficulty in organizing communion among the Churches between two equally unacceptable models: on the one hand, an imperial-style framework, and on the other, a strictly conciliar, national model.

It is thus necessary to work towards developing a common ecclesiology for the governance of universal Orthodoxy, in order to rediscover a shared vision of the Church capable of putting an end to recurring disputes.

All of the above, however, are placed under the constant crisis of history, which is well-known to “hold a thick eraser in its hands” and to always finds a way to dissolve, gradually or even by summary procedures, all the world idols whose structural materials do not withstand the light of the documented, hard truth, the one that lies outside the ghetto of the ideologues and the religious.

This law also applies to that institutional spiritual tradition about the future, whose Founder warned in good time, pointing out with a highly illustrative analogy, the fate reserved for salt when it fades.

In this perspective, an eschatological view of this ecclesiastical tradition can help theology to break free from ιτς internal antagonisms and the self-sufficiency that runs through it, towards a critical and creative dialogue with the surrounding reality in the name of the truth in Christ. Paul L. Gavrilyuk holds the Aquinas Chair in Theology and Philosophy at the Theology Department of the University of St. Thomas, St. Paul, Minnesota, USA.

Born in Kiev, Ukraine, he studied physics at Moscow Institute of Physics and Technology in Russia (1988-1993). He was one of the first scholars from the former Soviet Union to come to the United States to pursue graduate work in theology.

In 2001, he received his doctorate in patristics from the Graduate Program in Religious Studies at Southern Methodist University in Dallas, Texas. An Orthodox theologian and historian, Dr. Gavrilyuk specializes in Greek patristics and modern Orthodox theology.

His areas of interest also include philosophy of religion, liturgical studies, and ecumenical studies.

Translated into ten languages, his publications include the following books: The Suffering of the Impassible God: The Dialectics of Patristic Thought (Oxford, 2004), Histoire du catéchuménat dans l’église ancienne (Paris: Le Cerf, 2007); The Spiritual Senses: Perceiving God in Western Christianity, co-edited with Sarah Coakley (Cambridge, 2012), and Georges Florovsky and the Russian Religious Renaissance (Oxford, 2013). His numerous scholarly articles have appeared in The Journal of Theological Studies, Scottish Journal of Theology, Vigiliae Christianae, Modern Theology, First Things, Studia Liturgica, as well as Eastern European academic journals.

He is also a regular contributor to encyclopedias, handbooks, dictionaries, and multi-author symposia. Michel Stavrou is Professor of Dogmatic Theology at the Institute of Saint Sergius in Paris.

A specialist in Byzantine theology, a doctor of history of religions (Paris IV Sorbonne), he has published the texts of the Byzantine theologian Nikiphoros Vlemmydis (13th century) in the collection “Sources Chretiènnes” (volume 517). He is also a research engineer at the National Center for Scientific Research of France and works at the Center for Byzantine Studies of the French College in Paris.

Finally, he is editor-in-chief of the French Orthodox theological journal Contacts. Haralambos Ventis was born in Athens, Greece in 1967.

He studied theology at Holy Cross School of Theology in Boston, Massachusetts, and earned PhDs from Boston University (2001) and the Katholieke Universiteit Leuven (2014). He serves as Professor of Philosophy of Religion in the Department of Social Theology and Religion at the Faculty of Theology of the National and Kapodistrian University of Athens.

He has taught at the Hellenic Open University and the American College of Greece (Deree College). His scholarly interests include Kantian thought, Philosophy of Language, Postmodernism, contemporary Political Theory and Ethics (especially the Political Liberalism of John Rawls), and Philosophy of Religion.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους