Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η νέα ποιητική συλλογή του Άγγελου Πάσκου έχει τη μορφή ενός τοπίου.

Ένα τοπίο, όπου ο χρόνος αποκτά υλική υπόσταση, οι λέξεις μετατρέπονται σε αντικείμενα και η μνήμη λειτουργεί σαν δεύτερη αναπνοή του κόσμου.

Κινείται δε, γύρω από τέσσερεις μεγάλους άξονες.

Πρώτος άξονας είναι ο χρόνος, που ο ποιητής μας τον παρουσιάζει σαν απτό σώμα που μεταμορφώνει τα πάντα.

Δεύτερος άξονας είναι η μνήμη.

Η μνήμη ως ζωντανός οργανισμός που συνομιλεί με το παρόν.

Τρίτος άξονας είναι η ταυτότητα, η οποία μοιάζει με ρευστή μορφή που αλλάζει ρόλους.

Και τέταρτος άξονας είναι η ύλη των πραγμάτων.

Η ύλη που αποκτά φωνή και εσωτερικότητα.

Κάθε ποίημα μοιάζει με ένα ανοιχτό παράθυρο προς έναν κόσμο που ανασαίνει μέσα από εικόνες, αντικείμενα και στιγμές.

Όλα συμβαίνουν σαν να κινούνται μέσα σ’ ένα μεγάλο όνειρο που δεν κλείνει ποτέ.

Δεν μένει σε σταθερές εικόνες, ρέει συνεχώς.

Άλλοτε γίνεται δρόμος, άλλοτε δωμάτιο, άλλοτε σώμα, άλλοτε ανάμνηση, μα πάντα επιστρέφει σε κάποιες σταθερές βάσεις: τον χρόνο, τη θύμηση, τη μοναξιά, τον έρωτα, την απώλεια και την ανάγκη του ανθρώπου να καταλάβει το συναίσθημα, να το εξηγήσει.

Αυτό που ξεχωρίζει στα γραπτά του ποιητή μας, από την πρώτη ως την τελευταία στιγμή, είναι ότι βλέπει την αλήθεια του κόσμου μέσα από εικόνες πολύ συγκεκριμένες, θα τολμήσω να πω χειροπιαστές.

Μια καμπάνα, ένα ρούχο μια πλαστική σακούλα, ένα κραγιόν, μια σταγόνα βροχής, ένα παλτό, ένας δρόμος.

Δεν χρησιμοποιεί αφηρημένες έννοιες με θεωρητικό τρόπο, αλλά τις μετατρέπει σε πράγματα που τα αγγίζεις και μέσα από αυτά τα πράγματα , μιλά για μεγάλα ζητήματα της ζωής.

Ο χρόνος, για παράδειγμα, εμφανίζεται ως κάτι που σπάει, αλλάζει, χάνεται και επιστρέφει.

Κάποιες φορές μετριέται, κάποιες σταματά και κάποιες εξαφανίζεται εντελώς.

Ο αναγνώστης έχει την αίσθηση ότι ο χρόνος εδώ δεν είναι γραμμικός, αλλά είναι ένας κύκλος ή ένα δωμάτιο που κινείται μέσα του χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει αν προχωρά ή αν επιστρέφει.

Η μνήμη, απ’ την άλλη, δεν είναι αρχείο.

Είναι ζωντανή ύπαρξη, που μιλάει, που επιμένει, που αλλάζει μορφή.

Κάποιες φορές γίνεται προστασία, άλλες φορές γίνεται βάρος και κάποτε γίνεται το μόνο πράγμα που κρατάει έναν άνθρωπο όρθιο.

Ιδιαίτερα έντονη είναι και η αίσθηση της μοναξιάς, η οποία συνομιλεί συνεχώς με τους άλλους, ακόμα κι όταν αυτοί δεν είναι παρόντες.

Υπάρχει πάντα ένα «εσύ» απέναντί στο «εγώ» μια σχέση που άλλοτε πλησιάζει και άλλοτε απομακρύνεται, σαν να δοκιμάζεται διαρκώς η δυνατότητα της επαφής.

Σημαντικό στοιχείο της συλλογής είναι, η παρουσία των αντικειμένων, αφού τα πράγματα εδώ έχουν ψυχή.

Ένα ρούχο, μια σακούλα, ένα ρολόι, φέρουν μέσα τους ιστορίες, ανθρώπους,απώλειες, αλλά και επιθυμίες.

Μοιάζει να μιλά ο κόσμος μέσα από αυτά.

Επίσης, σε πολλά σημεία, υπάρχει μια έντονη θεατρικότητα.

Σαν να βρίσκονται ο αναγνώστης σε μια σκηνή, άλλοτε ως παρατηρητής και άλλοτε σαν κάποιος να έχει χάσει τον ρόλο του και προσπαθεί να τον ξαναβρεί.

Αυτό δίνει στα ποιήματα μια αίσθηση συνεχούς παράστασης, που τίποτα δεν μένει σταθερό.

Όμως, θεωρώ πως, το πιο δυνατό σημείο της ποιητικής συλλογής είναι ότι δεν προσπαθεί να εξηγήσει τον κόσμο, αλλά τον παρατηρεί μέσα από ρωγμές, μέσα από μικρές κινήσεις, μέσα από στιγμές που μοιάζουν ασήμαντες, αλλά τελικά έχουν μεγάλο βάρος.

Κι έτσι αφήνει τον αναγνώστη μόνο του, μέσα σ’ αυτές τις εικόνες, για να βρει ο ίδιος το νόημά τους.

Αυτός είναι ο λόγος που η συλλογή θυμίζει ένα ενιαίο ταξίδι, μια διαδρομή μέσα σ’ έναν εσωτερικό κόσμο που αλλάζει μορφή, αλλά κρατάει πάντα τον ίδιο παλμό, δηλαδή, την προσπάθεια του ανθρώπου να είναι πραγματικά παρόν μέσα στη ζωή του, να θυμηθεί, να νιώσει, να καταλάβει και τελικά να συνεχίσει.

Σ’ αυτό το σημείο, θα περάσω σ’ ένα συγκεκριμένο ποίημα της Συλλογής, το οποίο τιτλοφορείται «Η Πτώση της Σταγόνας». Ο Άγγελος, όπως είπαμε και πιο πάνω, γράφει μ’ έναν τρόπο ιδιαίτερο και πολύ προσωπικό.

Σε κάθε ποίημά του υπάρχει κάτι που θέλει να ειπωθεί, μια σκέψη, ένα βίωμα, ένα κομμάτι ψυχής που κρύβεται πίσω απ’ τις λέξεις.

Τίποτα στα γραπτά του δεν είναι τυχαίο.

Κάθε εικόνα, κάθε στίχος, κάτι υπονοεί, κάτι αφήνει να φανεί, έστω και διακριτικά ή καλυμμένο προσεκτικά.Για να μπορέσεις να αποκαλύψεις τα νοήματά του, χρειάζεται να κάνεις μια διαδρομή προς το «εγώ» του, μια προσπάθεια να πλησιάσεις τον τρόπο που σκέφτεται.

Σας απαγγέλω την «Πτώση της Σταγόνας» κι αμέσως μετά, θα κάνω μια προσπάθεια να το αναλύσω. «Η Πτώση της Σταγόνας» Τέτοια ώρα, την ώρα που βραδιάζει και η καμπάνα της Αγίας Άννας χτυπάει επτά φορές, όπως επτά φορές χτυπούσε και η πόρτα του μοναχικού ποιητή, του Μιχάλη, δίπλα στην πορτοκαλιά, που πλέον δεν υπάρχει.

Πωλείται, κάθε τι που χτυπάει στις επτά, πουλιέται ή αγοράζεται ή κάτι άλλο, που απλά θανατώνει.

Τέτοια ώρα ακούγονται οι ήχοι από τα μαχαιροπίρουνα των Εγγλέζων, σε μια ευλαβική προσευχή, γεμάτη από εξαίσιες κολόνιες.

Κι εγώ, με την ονειρική μορφή του μαύρου, ονειρευόμαστε τον άτιτλο τίτλο της καινούργιας φουρτούνας ή της καινούργιας πτώσης των φύλλων ή μιας παράστασης «κοιμήσου γλυκό μου παιδάκι». Το ποίημα αυτό, μας βάζει σε μια γνώριμη σε όλους μας στιγμή, είναι η στιγμή που πέφτει το βράδυ κι όλα αλλάζουν γύρω μας σιγά-σιγά αποκτώντας πιο νυχτοφορεμένες γραμμές.

Η καμπάνα της Αγίας Άννας, που χτυπά εφτά φορές, δίνει έναν ρυθμό, σαν να μεταφέρει αυτή τη μετάβαση από τη μέρα στη νύχτα, αλλά και από το παρόν στη μνήμη, από το απτό στο εσωτερικό.

Η αναφορά στον μοναχικό ποιητή και στην πόρτα του, που χτυπούσε, επίσης επτά φορές, φέρνει, για δεύτερη φορά μέσα στο ποίημα, τον χρόνο της μνήμης.

Εδώ ο τόπος και οι άνθρωποι έχουν ήδη περάσει στο παρελθόν, όμως αποκτούν διάρκεια μέσα από την απουσία τους και παραμένουν ζωντανοί ως ίχνη ζωής.

Αυτό σημαίνει ότι, μπορεί να φεύγουν, όμως μένουν μέσα μας για πάντα.

Η πορτοκαλιά, που πλέον δεν υπάρχει, είναι ένα σημάδι απώλειας του δέντρου, όμως είναι και η απώλεια ενός ολόκληρου τρόπου ζωής, της συνύπαρξης με τον χώρο.

Μας δείχνει πως, ο κόσμος γίνεται ένα τοπίο που έχει ήδη αλλάξει μορφή, αλλά συνεχίζει να μιλά μέσα απ’ τα ίχνη του.

Έτσι, το ποίημα μιλάει για τη μνήμη, που συνεχίζει να ζει.

Στη συνέχεια, βλέπουμε ότι, τα πράγματα που έχουν ήχο, που έχουν ζωή, που έχουν ρυθμό, μετατρέπονται σε αντικείμενα και αποκτούν οικονομική αξία, σαν να μπαίνουν σε μια διαδικασία ανταλλαγής.

Αυτό, δίνει μια αίσθηση ότι η ζωή χάνει την αθωότητά της, αλλάζει μορφή, γίνεται πιο πρακτική, αλλά και πιο σκληρή.

Οι εικόνες με το τραπέζι, την ευλαβική προσευχή και τους ήχους από τα μαχαιροπίρουνα είναι σαν μια μικρή παράσταση.

Η καθημερινότητα γίνεται σκηνή και οι άνθρωποι παίζουν θεατρικούς ρόλους μέσα σ’ αυτή.

Παρακάτω, το ποίημα γίνεται πιο εσωτερικό.

Το «μαύρο» φέρνει μια αίσθηση ονείρου, σκέψης και αγωνίας.

Όλα μοιάζουν να κινούνται και ν’ αλλάζουν, ακριβώς όπως μια σταγόνα πέφτει αργά από τον ουρανό.

Η «πτώση της σταγόνας» είναι η βασική εικόνα, είναι κάτι πολύ μικρό που πέφτει, αλλά μέσα του κρύβει όλη την κίνηση της ζωής.

Όλα αλλάζουν κι όλα προχωρούν.

Και το τέλος του ποιήματος, με τον νανουριστικό τρόπο, δηλαδή τη φράση «Κοιμήσου, γλυκό μου παιδάκι», φέρνει μια γαλήνη και μια τρυφερότητα.

Σαν μια αγκαλιά που κλείνει το ποίημα αφήνοντας μια ήρεμη αίσθηση και μια αποδοχή μέσα σ’ όλη αυτή την αλλαγή.

Και κάπου εδώ, φτάνοντας στο τέλος αυτής της μικρής διαδρομής μέσα στον κόσμο του ποιητή, Άγγελου Πάσκου, θα ήθελα ν’ αφήσω να ηχήσει ένας στίχος από το ποίημά του «Ο Γλύπτης Περιμένει», που βρίσκεται στη σελίδα 232 της ποιητικής συλλογής του και να κλείσω μ’ αυτόν τον στίχο. «Πάντα χάνεις κάτι όταν τα δύο γίνονται ένα και το ένα κανένα». Μέσα σ’ αυτή τη φράση συμπυκνώνεται ένα μεγάλο κομμάτι της σκέψης του.

Η συνάντηση, η προσέγγιση, η ένωση, φέρνουν μαζί τους και μια απώλεια, αφού κάθε φορά κάτι αλλάζει μορφή και κάτι άλλο μετακινείται, μετασχηματίζεται, αφήνοντας πίσω του ένα ίχνος.

Και τελικά, μπορεί, αυτή να είναι η ουσία της ποίησής του, μια συνεχής κίνηση ανάμεσα στο κέρδος και στη φθορά, στην ένωση και στη μοναξιά, στη μνήμη και στο παρόν.

Μια προσπάθεια να μην ξεχαστεί αυτό που φεύγει, αλλά και να ειπωθεί η αλήθεια του, που δύσκολα ανεβαίνει στα χείλη και λέγεται.

Ας μείνει, λοιπόν, αυτή η αίσθηση μέσα μας, σαν σταγόνα που πέφτει αργά και μας αφήνει μια ήσυχη, επίμονη παρουσία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους