Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η μύγα του Καστοριάδη... Με αφορμή σημερινές αναρτήσεις για τη βία, την ισχύ και τον τρόπο που έχουμε μάθει να θεωρούμε φυσικό έναν κόσμο όλο και πιο απάνθρωπο, έρχεται ξανά στον νου η εικόνα της μύγας μέσα στο γυάλινο μπουκάλι.

Μια εικόνα που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, πιθανότατα προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, αλλά αποδίδει με εντυπωσιακή δύναμη έναν βαθύτερο εγκλωβισμό.

Η μύγα χτυπά, κουράζεται, επιμένει, αλλά δεν βλέπει το σχήμα του ίδιου του εγκλωβισμού της.

Κάπως έτσι λειτουργούν πολλές φορές και οι κοινωνίες.

Βλέπουν τα επεισόδια, τις εκρήξεις, τη βία στα γήπεδα, την οργή στους δρόμους, την εξάντληση των ανθρώπων.

Δυσκολεύονται όμως να δουν το δοχείο μέσα στο οποίο όλα αυτά παράγονται.

Τις αξίες που έγιναν εντολές.

Την επιτυχία που μετριέται με ύψος, χρήμα, επιβολή και κυριαρχία.

Την ανάπτυξη που συχνά υψώνεται πάνω από τη μνήμη, όπως ο πύργος απέναντι στην Ακρόπολη.

Η πρώτη εικόνα δείχνει ακριβώς αυτό.

Την αντιπαράθεση ανάμεσα στο μέτρο και στην ύβρη.

Ανάμεσα σε ένα μνημείο που κουβαλά αιώνες και σε ένα νέο σύμβολο κάθετης επιβολής πάνω στο τοπίο.

Δεν είναι μόνο αρχιτεκτονική.

Είναι τρόπος σκέψης.

Είναι η ιδέα ότι όποιος υψώνεται περισσότερο έχει και δίκιο.

Η δεύτερη εικόνα δείχνει την πιο ωμή μορφή του ίδιου κόσμου.

Την αρένα.

Την ένταση.

Το σώμα που τρέχει προς τη σύγκρουση.

Εκεί όπου η λατρεία της δύναμης χάνει τα κοστούμια της και εμφανίζεται όπως είναι.

Χωρίς θεωρίες, χωρίς διαφημιστικές λέξεις, χωρίς γυαλιστερή πρόσοψη.

Και η τρίτη εικόνα, από τον Μάη του ’68, θυμίζει ότι η κοινωνία δεν είναι καταδικασμένη να μένει μέσα στο μπουκάλι της.

Μπορεί να σταματήσει για λίγο τον αυτόματο πιλότο.

Να σκεφτεί τον εαυτό της.

Να ρωτήσει ποιοι κανόνες τη φυλακίζουν και ποιοι μπορούν να αλλάξουν. Ο Καστοριάδης δεν μας καλεί απλώς να αγανακτήσουμε.

Η αγανάκτηση περνά γρήγορα, σαν σύνθημα που σβήνει σε τοίχο.

Μας καλεί να δούμε τα αόρατα όρια που έχουμε αποδεχθεί ως φυσικά.

Να καταλάβουμε ότι πολλά από όσα μας παρουσιάζονται ως αναπόφευκτα είναι ανθρώπινες κατασκευές.

Και ό,τι οι άνθρωποι έφτιαξαν, μπορούν δύσκολα, ατομικά και συλλογικά, να το ξανασκεφτούν.

Ίσως εκεί να βρίσκεται ακόμη το ενοχλητικό μήνυμα του Μάη του ’68. Όχι στη νοσταλγία μιας περασμένης εξέγερσης, αλλά στην άρνηση να δεχτούμε πως ο κόσμος τελειώνει εκεί όπου αρχίζει η συνήθεια. Γιατί η πρώτη ρωγμή στο γυαλί είναι πάντα η στιγμή που το βλέπουμε.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους