Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ελληνοκυπριακή είναι πλειοψηφικά μια συντηρητική κοινωνία. Διευκρινίζω ότι δεν προσδίδω στον όρο "συντηρητισμός" οποιοδήποτε αρνητικό πρόσημο.

Χρησιμοποιώ την επιστημονική ορολογία "conservatism". Που στη Δύση ταυτίζεται με κοινωνικά συντηρητικές θέσεις, όπως η προσήλωση σε παραδοσιακές αξίες, στη θρησκεία, στην οικογένεια κ.ά. Η Κύπρος, λόγω της οθωμανοκρατίας, δεν πέρασε από την εξελικτική διαδικασία δημιουργίας ενός αστικού κράτους.

Δεν υπήρξε, δηλαδή, στην Κύπρο εκείνη η κοινωνικο-οικονομική διαδικασία που να δημιουργήσει ένα αστικό κράτος, με τον σαφή διαχωρισμό κράτους - εκκλησίας.

Δεν ήταν τυχαίο ότι ο πρώτος πολιτικός ηγέτης του σύγχρονου Κυπριακού κράτους ήταν ο επικεφαλής της ελληνορθόδοξης εκκλησίας.

Δεδομένου ότι επί οθωμανοκρατίας, η Κύπρος (όπως και οι υπόλοιπες Οθωμανικές κτήσεις) βασίζονταν σε ένα εθνο-θρησκευτικό σύστημα διακυβέρνησης των λεγόμενων μιλλετιών, η εκκλησία αποτέλεσε τον φυσικό πολιτικό εκφραστή της ελληνοκυπριακής κοινότητας κατά το πέρασμα της στη σύγχρονη δημοκρατία.

Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Κύπρος λόγω γεωγραφίας, μεγέθους, και έλλειψης μεγάλων ποσοτήτων φυσικών πόρων δεν αποτέλεσε ποτέ μια βιομηχανική οικονομία.

Ήταν κατά βάση μια αγροτική οικονομία και κοινωνία, με ό,τι αυτό σημαίνει στον συντηρητικό χαρακτήρα των Κυπρίων.

Γιατί τα λέω αυτά.

Γιατί από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και το σταδιακό πέρασμα στον εκσυγχρονισμό του πολιτεύματος, ο συντηρητισμός - ως πολιτικός αυτοπροσδιορισμός - παρέμεινε πλειοψηφικός στην κυπριακή κοινωνία.

Εάν το βάλουμε σε ένα εξελικτικό πλαίσιο, ο Ελληνοκύπριος ταυτίζεται (και συνήθως ψηφίζει) δεξιά και κεντροδεξιά, με ένα ποσοστό γύρω στο 55% με 60%. Το ΑΚΕΛ, ως ο κύριος εκφραστής της Αριστεράς και του προοδευτικού χώρου (και πάλι χρησιμοποιώ τον επιστημονικό όρο στις πολιτικές επιστήμες που ταυτίζεται με τον λεγόμενο "progressive" χώρο), είναι παραδοσιακά μια ισχυρή πολιτική δύναμη (πάντα κοντά στο 30%/ λίγο πάνω ή λίγο κάτω), αλλά δεν είναι πλειοψηφική.

Και σε μια προεδρική δημοκρατία αυτό μετράει.

Αφού, απλά, για να εκλέξεις Πρόεδρο θέλεις 50% + μια ψήφο.

Δεν είναι τυχαίο που, ως επί το πλείστον, το ΑΚΕΛ επιδίωκε συνεργασίες με το κέντρο και την κεντροδεξιά για να εκλέξει Πρόεδρο.

Παραδοσιακά στο χώρο του κυπριακού Κέντρου υπήρχε το ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ.

Αξιακά και τα δύο ήταν (και είναι) περισσότερο συντηρητικά κόμματα, ως οι εκφραστές του λεγόμενου μακαριακού χώρου.

Δεν υπήρξε στην Κύπρο ποτέ πλειοψηφικό σοσιαλδημοκρατικό κίνημα, όπως π.χ. στην Ελλάδα.

Γιατί απλά στην Κύπρο η λεγόμενη κεντρο-αριστερά (που σχετιζόταν με την ΕΔΕΚ) ήταν ταυτισμένη πιο πολύ με ένα θρησκευτικό ηγέτη με παραδοσιακές αξίες, παρά π.χ. με ένα Ανδρέα Παπανδρέου που κατάφερε να κάνει το ΠΑΣΟΚ κυβερνητικό σχηματισμό (ως το αντίπαλο δέος στον συντηρητισμό της Νέας Δημοκρατίας). Εάν δούμε, λοιπόν, τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογών στην Κύπρο, η σημαντική άνοδος της λεγόμενης ακροδεξιάς του ΕΛΑΜ δεν αφαίρεσε μόνο από την Δεξιά του ΔΗΣΥ, αλλά και από τα κόμματα του λεγόμενου Κέντρου.

Δηλαδή από το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ.

Επαναλαμβάνω ότι σε αρκετά αξιακά ζητήματα, όπως ο διαχωρισμός κράτους-εκκλησίας, το μεταναστευτικό, το κυπριακό (που και αυτό αντιμετωπίζεται μέσα από όρους "συντηρητισμού" και "προοδευτισμού") δεν υπάρχουν αγεφύρωτες διαφορές μεταξύ των δύο αυτών "ιδεολογικών" χώρων.

Γι' αυτό και δεν συμφωνώ με κάποιες αναλύσεις ότι οι τελευταίες εκλογές δείχνουν μια περαιτέρω συντηρητικοποίηση της κυπριακής κοινωνίας. Η Κυπριακή κοινωνία ήταν πάντα κατά βάση και πλειοψηφικά συντηρητική.

Κόμματα όπως το Βολτ που βασίζουν την πολιτική τους στον φιλελευθερισμό σε κοινωνικά ζητήματα (social liberalism), ο οποίος ταυτίζεται περισσότερο με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή και αμερικάνικη αριστερά (βλ. Bernie Sanders), δεν έχουν ακόμη μεγάλο πεδίο δράσης και ανάπτυξης στην Κύπρο.

Θα το πω λίγο απλοϊκά, η Κύπρος δεν είναι ακόμη έτοιμη για τέτοια κινήματα.

Το μόνο καινοφανές σημείο στο κυπριακό πολιτικό σκηνικό είναι η άνοδος του αντισυστημικού λαϊκισμού.

Που δεν είναι, όμως, καινοφανής εξέλιξη στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο.

Υπάρχει στη Δύση, κυρίως μετά την οικονομική κρίση στις αρχές του 21ου αιώνα.

Δηλαδή μια απολιτίκ προσέγγιση στα πολιτικά δρώμενα που δεν βασίζεται σε ιδεολογικές προσεγγίσεις και θέσεις, αλλά περισσότερο σε ενστικτώδεις αντιδράσεις κατά των "κακώς εχόντων" πραγμάτων εντός του παραδοσιακού πολιτικού και οικονομικού συστήματος, το οποίο αποστασιοποίησε/ περιθωριοποίησε μια μερίδα (κυρίως) της νεολαίας.

Αυτή η ενστικτώδης αντίδραση ενέχει και τον κίνδυνο μιας αταβιστικής πολιτικής στάσης, η οποία "ξυπνά" πρωτόγονα ένστικτα των ψηφοφόρων... Πιο απλά, η έλλειψη γνώσης επί των θεμάτων και η ενστικτώδης αντιμετώπιση τους, κάποιες φορές οδηγούν σε ακραίες προσεγγίσεις.

Δεν λέω ότι αυτό θα γίνει με το κίνημα Φειδία, αλλά υπάρχει και αυτό το ενδεχόμενο. Το ΑΛΜΑ είναι κάτι διαφορετικό.

Γιατί απλά προέρχεται από έναν πρώην "συστημικό" ηγέτη που επαγγέλλεται την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Και σε αυτό υπάρχουν πρότυπα ευρωπαϊκά, ιδιαίτερα σε χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ αλλά και του νότου όπως η Ιταλία.

Ειλικρινά δεν γνωρίζω προς τα που θα κατευθυνθεί το ΑΛΜΑ.

Αλλά το περιορισμένο ποσοστό που έλαβε στις εκλογές δεν θα του δώσει τις επιλογές που θα ήθελε.

Είναι όμως και αυτό το κόμμα κάτι το καινοφανές στο κυπριακό πολιτικό σκηνικό.

Θα δούμε εάν τα δύο αυτά "νέα" κόμματα θα κρατήσουν ή όχι.

Πάντως έστω και σε μια, κατά βάση, συντηρητική κοινωνία, αυτές οι εκλογές έφεραν κάποιες - περιορισμένες έστω - αλλαγές/μετατοπίσεις.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους