👥 Η Τεχνητή Νοημοσύνη, η λογοτεχνία, και ένας ψεύτικος πανικός Ένα απόσπασμα από το κείμενό μου για την Α.Ι. και το βιβλίο στην Athens Voice (διαβάστε όλο το άρθρο στα σχόλια): ...Το τρίτο επιχείρημα...
👥 Η Τεχνητή Νοημοσύνη, η λογοτεχνία, και ένας ψεύτικος πανικός Ένα απόσπασμα από το κείμενό μου για την Α.Ι. και το βιβλίο στην Athens Voice (διαβάστε όλο το άρθρο στα σχόλια): ...Το τρίτο επιχείρημα λέει ότι τα γλωσσικά μοντέλα βασίζονται σε όσα έχουν ήδη γραφτεί.
Ουσιαστικά, προβλέπουν την επόμενη πιθανή λέξη.
Άρα είναι καταδικασμένα στη σύμβαση.
Η πραγματικά μεγάλη λογοτεχνία, αντίθετα, σπάει τις φόρμες, δημιουργεί νέες γλώσσες, ανατρέπει τις προσδοκίες, ανοίγει δρόμους.
Το επιχείρημα ακούγεται ωραίο, αλλά αφορά ένα ελάχιστο ποσοστό της συνολικής λογοτεχνικής παραγωγής.
Η συντριπτική πλειονότητα των βιβλίων, σε όλες τις εποχές, κινήθηκε μέσα σε προϋπάρχουσες ράγες.
Οι περισσότεροι συγγραφείς (ένα ποσοστό της τάξεως του 99,99%), δεν έσπασαν καμιά φόρμα, δεν δημιούργησαν καμιά νέα γλώσσα, δεν ανέτρεψαν καμιά προσδοκία.
Και κυρίως: δεν άνοιξαν κανέναν δρόμο. Ευτυχώς! Έγραψαν οικογενειακές ιστορίες, αστυνομικά θρίλερ, ιπποτικά και καουμπόικα και ιστορικά μυθιστορήματα, αισθηματικά δακρύβρεχτα ρομάντζα, αγωνιώδεις περιπέτειες, αυτοβιογραφικές αφηγήσεις, χρονικά ενηλικίωσης, κοινωνικά δράματα, μυθιστορήματα τρόμου, φαντασίας, επιστημονικής φαντασίας κλπ. κλπ. κλπ.: γιατί ένας κόσμος όπου όλα τα βιβλία θα ήταν γραμμένα από τον Τζόις, τον Προυστ και τον Χέρμαν Μπροχ, θα έκανε την Κόλαση να μοιάζει με πεντάστερο στη Χαλκιδική — στο δεύτερο πόδι.
Η λογοτεχνία δεν αποτελείται μόνο από τις κορυφές της.
Κατά το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό της αποτελείται από την ευρεία, φιλόξενη, πολυσυλλεκτική, μεγάλη της βάση: από το μέτριο, από το επαρκές, από το συμβατικό, από το χλιαρό, από το εμπορικό, από το αναγνωστικά λειτουργικό.
Πάνω σε αυτή τη βάση στηρίζεται και η αγορά, και η αναγνωστική συνήθεια, και —ω, ναι— και η ανάδυση των μεγάλων φωνών.
Οι μεγάλοι και ξεχωριστοί προκύπτουν μόνο μέσα από τον Ωραίο Σωρό, ή δεν προκύπτουν ποτέ.
Στο ερώτημα εάν μπορεί σήμερα η Τεχνητή Νοημοσύνη να γράψει ένα έργο αντίστοιχο με τα μεγάλα οριακά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, η απάντηση είναι πιθανότατα αρνητική. (Και δέον όπως συνοδεύεται και από μία άλλη: «Και γιατί δηλαδή να το κάνει;») Αν όμως ρωτάμε εάν μπορεί ή εάν ΘΑ μπορέσει κάποια στιγμή να παράγει αναγνώσιμη, πειστική, συγκινητική, εμπορική, ψυχαγωγική, αξιοπρεπή λογοτεχνία (λογοτεχνία είδους, και όχι μόνο), η απάντηση είναι πολύ πιο άβολη για τους πολέμιούς της.
Ήδη έρευνες για τη δημιουργική γραφή των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων δείχνουν ισχυρές επιδόσεις σε τμήματα αφηγηματικού κειμένου, παρότι επισημαίνουν και καθαρά προβλήματα αντοχής, συνέπειας και ποιότητας όσο προχωρά ένα εκτενές έργο.
Μία περυσινή μελέτη για τη λογοτεχνική μυθοπλασία κατέγραψε ότι τα LLMs μπορούν να παράγουν ισχυρή γραφή στο πρώτο 40%-60% ενός κειμένου, με πτώση ποιότητας στη συνέχεια.
Αυτό είναι σοβαρό όριο, αλλά: συνιστά ταυτόχρονα και ένδειξη ικανότητας, όχι απόδειξη αδυναμίας.
Πρώτον, γιατί δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να το κάνει.
Δεύτερον και κυριότερον, γιατί έτσι ακριβώς κάνει και ο άνθρωπος.
Ένας ορισμός του μυθιστορήματος μπορεί να είναι και αυτός: το κείμενο που ο συντάκτης του πάλεψε για να το κρατήσει από τη μέση και κάτω στα επίπεδα των δύο πρώτων κεφαλαίων.
Ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε κάτι σημαντικό εδώ: η περί ης ο λόγος τεχνολογία είναι τρομερά καινούργια, αφενός, και αναπτύσσεται με τρομερές (ή και τρομακτικές) ταχύτητες, μέρα με την ημέρα.
Το βλέπουμε όλοι λίγο-πολύ, και κάποιοι το ζούμε καθημερινά.
Όσοι δουλεύουν έστω και δύο χρόνια με τα LLMs ξέρουν πως, μπροστά στο σημερινό, το προπέρσινο μοντέλο τους μοιάζει με Lada δίπλα σε μια BMW.
Ακόμη περισσότερο: το σημερινό τους μοντέλο θα μοιάζει προγλωσσικό με το αντίστοιχο που θα αγοράζουν με 20 ευρώ τον μήνα σε δυο χρόνια από τώρα. Σημείωση: Τα παραπάνω τα δέχονται οι περισσότεροι, αλλά απολύτως προσωπική μας άποψη είναι πως πρώτα θα πέσουν τα τείχη της literary fiction, και μετά η genre πεζογραφία.
Γιατί σοβαρά μυθιστορήματα χωρίς πλοκή, με ροή συνείδησης, με τραυματισμένες ενοχικές ψυχές και πονεμένες διάνοιες, με καλλιτέχνες που βασανίζονται ή που χώρισαν κλπ., μπορεί να γράψει και τώρα ένα LLM. Αστυνομικό που να με πείθει, όχι.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους