Ο ΜΥΣΤΡΑΣ ΑΝΕΚΤΗΣΕ ΤΟ ΚΑΛΟΣ ΤΟΥ Περίπου 200 χρόνια , αφότου «έσβησε τελείως το φως της» η καστροπολτεία του Μυστρά άρχισε να «ξαναλάμπει». Καθώς πλησιάζουν 573 χρόνια από την άλωση της Πόλης από τους...

Πλήρες Κείμενο:

Ο ΜΥΣΤΡΑΣ ΑΝΕΚΤΗΣΕ ΤΟ ΚΑΛΟΣ ΤΟΥ Περίπου 200 χρόνια , αφότου «έσβησε τελείως το φως της» η καστροπολτεία του Μυστρά άρχισε να «ξαναλάμπει». Καθώς πλησιάζουν 573 χρόνια από την άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς, ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Κυριάκος Μητσοτάκης εγκαινίασε τα έργα ανάπλασης στον Μυστρά , ο οποίος από το 1989, με απόφαση της αρμόδιας επιτροπής της UNESCO, εγγράφτηκε ως πολιτιστικό αγαθό στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Κορυφαίο έργο το Παλάτι των Δεσποτών στο Μυστρά, που είναι πλέον επισκέψιμο.

Χρειάστηκαν 42 χρόνια (!) για την αναστήλωση του, η οποία όντως είναι ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ! Εδώ πέρασε τα τελευταία του χρόνια ο Ιωάννης Καντακουζηνός, ο αυτοκράτωρ, χρονικογράφος και θεολόγος του 14ου αιώνα.

Από εδώ ξεκίνησε ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος τις εκστρατείες του, που οδήγησαν στη διάλυση του φράγκικου Πριγκιπάτου της Αχαΐας και έπειτα ένωσαν τον Μοριά υπό τα σκήπτρα των Δεσποτών.

Συγχρόνως οι Φλωρεντινοί των Αθηνών δέχτηκαν να γίνουν υποτελείς του Κωνσταντίνου.

Ήταν ένας τόπος ηρώων αυτό το Δεσποτάτο του Μορέως με ιστορίες και Χρονικά που σε κάνουν να ταξιδεύεις σε χρόνια παλιά και χρυσόβουλα βυζαντινά! «Ο Μυστράς εκτός από τόπος ιστορίας, είναι ένας τόπος συνέχειας.

Και σήμερα αποκτά μια νέα δυνατότητα να αφηγείται την ιστορία του στον κόσμο. Το Παλάτι των Δεσποτών, το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα στον ελλαδικό χώρο, αποκτά πλέον μια νέα εμπειρία παρουσίας και επίσκεψης.

Με σύγχρονες υποδομές, ψηφιακές τεχνολογίες, προσβασιμότητα και νέες δυνατότητες ανάδειξης του μνημείου και της ιστορίας του, ο Μυστράς παραμένει αυθεντικός, χωρίς να μένει στάσιμος». Με αυτά τα λόγια, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός έδωσε το στίγμα της ιστορικής τελετής απόδοσης των έργων προστασίας και ανάδειξης της Καστροπολιτείας του Μυστρά και των νέων Μουσειακών Εκθέσεων στο Παλάτι των Δεσποτών, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας, Αθανάσιου Δαβάκη, των Βουλευτών Νεοκλή Κρητικού και Νάγιας Γρηγοράκου, του Αναπληρωτή Περιφερειάρχη, Αντιπεριφερειαρχών, Δημάρχων, Αντιδημάρχων και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, των σωμάτων ασφαλείας, φορέων και συλλόγων.

Σε μια ομιλία με έντονο ιστορικό και συμβολικό αποτύπωμα, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου ανέδειξε τον Μυστρά ως σημείο όπου «σμίγει η ιστορία της Ελληνικής Ανατολής και της Ελληνικής Δύσης», θυμίζοντας ότι εδώ στέφθηκε ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, αλλά και ότι από εδώ ξεκίνησε το πνευματικό ταξίδι που επηρέασε την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό. «Ο Μυστράς δεν κράτησε ζωντανά μόνο μνημεία και πέτρες.

Κράτησε ζωντανή μια ολόκληρη ιστορική και πνευματική συνέχεια», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι αυτή η συνέχεια πέρασε μέσα από την πίστη, τη γλώσσα, την παράδοση, τη μνήμη και τον πολιτισμό του ελληνισμού.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Πλήθωνα, τον οποίο χαρακτήρισε «τον πρώτο νέο ευρωπαίο διανοητή», καθώς και στον Πάτρικ Λη Φέρμορ, μεταφέροντας το εμβληματικό απόσπασμά του για τον Μυστρά και το «πνευματικό και υπερφυσικό νήμα» που διαπερνά διαχρονικά τον ελληνισμό. Ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου υπογράμμισε ακόμη ότι το πραγματικό ζητούμενο για την φροντίδα των μνημείων είναι «να προστατεύεις χωρίς να απομονώνεις, να αναδεικνύεις χωρίς να αλλοιώνεις και να επιτρέπεις σε ένα μνημείο να συνεχίζει να μιλά στις επόμενες γενιές». Η Περιφέρεια Πελοποννήσου συμμετείχε ενεργά στην υλοποίηση του σημαντικού έργου προστασίας και ανάδειξης της Καστροπολιτείας του Μυστρά και του Παλατιού των Δεσποτών, μέσω χρηματοδότησης από το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027», στηρίζοντας μια παρέμβαση με ισχυρό πολιτιστικό, ιστορικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Παράλληλα, ευχαρίστησε θερμά την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη για τη συνεχή και ουσιαστική συνεργασία με την Περιφέρεια Πελοποννήσου, σημειώνοντας ότι μέσα από αυτή έχουν ήδη προχωρήσει σημαντικά έργα πολιτισμού σε ολόκληρη την Περιφέρεια.

Ευχαρίστησε επίσης τα στελέχη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας, τις υπηρεσίες της Περιφέρειας, τον Δήμο Σπάρτης και όλους όσοι εργάστηκαν για τη συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου, μέσα από το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027». Από την πλευρά του, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον Μυστρά «ζωντανό μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς», τονίζοντας ότι πρόκειται για έναν τόπο όπου «άνοιξε, τον 13ο αιώνα, ένας διάλογος ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον που δεν σταμάτησε ποτέ». Όπως ανέφερε, η αποκατάσταση και ανάδειξη του ιστορικού χώρου διασφαλίζει ότι αυτός ο διάλογος θα συνεχιστεί για τους επόμενους αιώνες, με τον πολιτισμό να παραμένει «αστείρευτη πηγή της σύγχρονης ταυτότητάς μας». Ο Πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της επένδυσης στον πολιτισμό, επισημαίνοντας ότι κάθε ευρώ δημόσιας επένδυσης στον τομέα αυτό δημιουργεί πολλαπλάσια αξία για την κοινωνία και την οικονομία, ενώ υπογράμμισε ότι ο πολιτισμός αποτελεί στοιχείο εθνικής ισχύος, διεθνούς παρουσίας και συλλογικής αυτοπεποίθησης της χώρας. Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε στη συνολική παρέμβαση που υλοποιήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο, υπογραμμίζοντας ότι το Παλάτι των Δεσποτών αποκτά πλέον μια σύγχρονη μουσειακή ταυτότητα, με πλήρη σεβασμό στην ιστορικότητα και την αυθεντικότητα του μνημείου.

Παράλληλα, στάθηκε στις παρεμβάσεις πυροπροστασίας, προσβασιμότητας και ψηφιακής ανάδειξης που θωρακίζουν και εκσυγχρονίζουν τον χώρο, ενώ επεσήμανε τη σημασία της συνεργασίας με την Περιφέρεια Πελοποννήσου και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την υλοποίηση ενός έργου με ιδιαίτερη πολιτιστική και αναπτυξιακή σημασία.

Ιδιαίτερα ανέφερε: "Είμαστε μία ομάδα που σήμερα είμαστε πραγματικά χαρούμενοι και περήφανοι", τόνισε η υπουργός προσθέτοντας ότι "οι παρεμβάσεις αυτές εξασφαλίζουν: πρώτον, τη μέγιστη δυνατή προσβασιμότητα για τους εμποδιζόμενους συνανθρώπους μας με την αναβάθμιση των διαδρομών επίσκεψης και του ανελκυστήρα στο παλάτι". Όπως πρόσθεσε η κα Μενδώνη τα έργα, επίσης, εξασφαλίζουν "τη θωράκιση του μνημείου από τον κίνδυνο των πυρκαγιών με την εγκατάσταση ενός σύγχρονου συστήματος υδροδότησης και πυρόσβεσης" κι επίσης "την ολοκληρωμένη προστασία σημαντικών εκκλησιών με τις συστηματικές εργασίες συντήρησης των δομικών στοιχείων και του ζωγραφικού τους διακόσμου", όπως και "τη βιώσιμη ανάπτυξη με την εκπόνηση του ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης της Καστροπολιτείας σε συνδυασμό με τη μελέτη της βιοποικιλότητάς της, που διασφαλίζουν συνδυαστικά το ανεκτίμητο πολιτιστικό κεφάλαιο και τον φυσικό πλούτο της". Όπως τόνισε η " σημερινή ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Λακωνία και την Πελοπόννησο, καθώς δεν εγκαινιάζεται απλώς ένα ακόμη έργο αποκατάστασης.

Αποδίδεται ξανά στην κοινωνία ένας τόπος εθνικής ιστορικής μνήμης και ταυτότητας, ένα πολιτιστικό αγαθό οικουμενικής αξίας, και ένας διαχρονικός πυρήνας πολιτισμού", προσθέτοντας πως το Παλάτι αποδίδεται στο κοινό, όχι ως ένα απλό αρχιτεκτονικό κατάλοιπο, αλλά ως ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, γνώσης και εμπειρίας". Σε αυτή τη νέα προσέγγιση εντάσσονται η μόνιμη φυσική και η ψηφιακή έκθεση με τίτλο «Ηγεμονικά αφηγήματα», την οποία πλαισιώνουν δύο ακόμη σημαντικές εκθέσεις "Στα Σαράγια της Βασιλοπούλας", που η μία αφορά στην ιστορική πρόσληψη του Μυστρά κι η άλλη με τίτλο «Στο φως της Αυλής.

Απείκασμα ενδόξου περιβολής" και μεταφέρουν στον επισκέπτη την αισθητική, την ιδεολογία και την ατμόσφαιρα της βυζαντινής αυλής του Μυστρά. " Η πολιτιστική κληρονομιά", τόνισε η υπουργός " επιτελεί κρίσιμο ρόλο τόσο για την συλλογική αυτογνωσία, όσο και για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.

Με αυτή τη στρατηγική αντίληψη υλοποιούμε, τα τελευταία επτά χρόνια, τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη πολιτική επενδύσεων στον Πολιτισμό που έχει γνωρίσει η Χώρα.

Οι επενδύσεις αυτές δημιουργούν θέσεις εργασίας, ενισχύουν την τοπική επιχειρηματικότητα, αναβαθμίζουν το αστικό και φυσικό περιβάλλον και διαμορφώνουν νέες προοπτικές ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες". Η έκθεση "Στα Σαράγια της Βασιλοπούλας", που συνοδεύει τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκε έπειτα από μια νέα μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη, η οποία εγκρίθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και ζωντανεύει την καθημερινότητα των Δεσποτών, τις διπλωματικές σχέσεις της εποχής, τη διοικητική οργάνωση και την πνευματική κίνηση του Μυστρά.

Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στη μεγάλη Αίθουσα του Θρόνου (στο ανώγειο του κτιρίου του Καντακουζηνού), θα θαυμάσουν σπάνια εκθέματα, ψηφιακές αναπαραστάσεις, που τους βοηθούν να κατανοήσουν τον τρόπο που το διοικητικό κέντρο του Μοριά λειτουργούσε στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα.

Παράλληλα, αναδείχθηκαν κι οι εργασίες συντήρησης του μοναδικού ζωγραφικού διακόσμου και των λίθινων στοιχείων στους σπουδαίους ναούς της καστροπολιτείας, διασφαλίζοντας ότι οι περίφημες μεταβυζαντινές τοιχογραφίες θα παραμείνουν αναλλοίωτες στο πέρασμα των αιώνων.

Στο πλαίσιο των εργασιών ανακαίνισης επιλύθηκε σε σημαντικό βαθμό μια από τις βασικές προκλήσεις για την προσβασιμότητα στον Μυστρά με το απότομο ανάγλυφο του εδάφους, τα καλντερίμια και τα εκατοντάδες σκαλοπάτια, που δυσχεραίνουν τις επισκέψεις ΑΜΕΑ.

Ταυτόχρονα, βελτιώθηκαν οι υπάρχουσες διαδρομές, στην παλιά αυτοκρατορική οδό και την υφιστάμενη ατραπό, στην οποία πραγματοποιήθηκαν καίριες παρεμβάσεις για να μειωθεί η επικινδυνότητα.

Παράλληλα, προβλέπεται μεταφορά με ειδικό όχημα, που έχει πρόσβαση και στο αναβατόριο, για Αμεα στο Παλάτι, καθιστώντας τον Μυστρά, που από το 1989 έχει καταλογισθεί στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco, μια πλήρως προσβάσιμη κι επισκέψιμη τοποθεσία. (ΣΗΜ: Οι πρώτες 4 φωτογραφίες , στις οποίες και η Αγιά Σοφιά, είναι από το προσωπικό μου αρχείο. Οι άλλες είναι του ΥΠΠΟ της Ελλάδος)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους