Το ημερολόγιο έγραφε 1975 όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, αναφερόμενος στη μετατροπή των θανατικών ποινών των πρωταιτίων της δικτατορίας σε ισόβια κάθειρξη, ξεστόμισε την ιστορική φράση: «Όταν λέμε...

Πλήρες Κείμενο:

Το ημερολόγιο έγραφε 1975 όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, αναφερόμενος στη μετατροπή των θανατικών ποινών των πρωταιτίων της δικτατορίας σε ισόβια κάθειρξη, ξεστόμισε την ιστορική φράση: «Όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια». Εκείνη την περίοδο η θανατική ποινή δεν είχε ακόμη καταργηθεί.

Ήταν μια πράξη ύψιστης πολιτικής ευθύνης.

Η νεαρή τότε Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία έπρεπε να ισορροπήσει ανάμεσα στη σταθερότητα, τη θεσμική μεγαλοθυμία και την απόδοση δικαιοσύνης.

Η φράση εκείνη δεν αποτελούσε μια απλή νομική ερμηνεία· ήταν ένα πολιτικό συμβόλαιο της Πολιτείας με το περί δικαίου αίσθημα του Ελληνικού λαού.

Σήμερα, με αφορμή την αποφυλάκιση καταδικασμένων τρομοκρατών της «17 Νοέμβρη», το ίδιο ερώτημα επιστρέφει.

Όχι όμως για τους εκτροχιαστές της Δημοκρατίας – αυτό άλλωστε απαντήθηκε από την ίδια τη ζωή με τον ένα η τον άλλο τρόπο, αλλά για εκείνους που επιχείρησαν να την καταλύσουν με το περίστροφο στο χέρι.

Η «τεχνική» των ισοβίων και το νομικό παράδοξο Στο ελληνικό ποινικό σύστημα, η ισόβια κάθειρξη δεν σημαίνει το βιολογικό τέλος του καταδικασθέντος στη φυλακή. Ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας και ο Ποινικός Κώδικας προβλέπουν το δικαίωμα αίτησης για υφ' όρον απόλυση μετά την έκτιση ενός συγκεκριμένου ορίου ετών, το οποίο μεταβάλλεται ανάλογα με τις κατά καιρούς νομοθετικές τροποποιήσεις.

Εδώ, όμως, ανακύπτει μια βαθιά αντίφαση.

Ενώ ο Ποινικός Κώδικας ορίζει το μέγεθος της ποινής με βάση την απαξία του εγκλήματος, ο Σωφρονιστικός Κώδικας εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στη διαγωγή εντός του καταστήματος κράτησης.

Με τον τρόπο αυτό, η ισόβια κάθειρξη από απόλυτη ποινή, μετατρέπεται σε κλάσμα του πραγματικού χρόνου.

Μπορεί, όμως, η τυπική συμπλήρωση ημερομισθίων εργασίας ή η «κοσμία διαγωγή» στη φυλακή να ισοσκελίσει το βάρος των εν ψυχρώ δολοφονιών; Τιμώριση, συμμόρφωση και μεταμέλεια Στη φιλοσοφία του Δικαίου, η ποινή δεν αποτελεί εκδίκηση της πολιτείας.

Έχει τρεις βασικές παραμέτρους : την τιμώριση, τη συμμόρφωση (πρόληψη) και την επανένταξη.

Η τιμώριση πρέπει να αντανακλά την απόλυτη απαξία της πράξης.

Η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής είναι μη αναστρέψιμη· επομένως, και η ποινή πρέπει να διατηρεί τον απόλυτο χαρακτήρα της.

Η δε συμμόρφωση δεν μπορεί να είναι μια αναγκαστική, υποκριτική υποταγή στους κανόνες της φυλακής προκειμένου να ανοίξει η πόρτα της εξόδου.

Η διάρκεια των ισοβίων πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ειλικρινή μεταμέλεια.

Και η μεταμέλεια δεν είναι μια υποκειμενική, συναισθηματική κατάσταση που κρίνεται στις δικαστικές αίθουσες με όρους ψυχολογίας.

Είναι μια αντικειμενική στάση.

Όταν όμως ο καταδικασθείς εμμένει στην ιδεολογική βάση που τον ώθησε στην ανθρωποκτονία, η πρόωρη αποφυλάκιση δεν αποτελεί σωφρονισμό, αλλά συνθηκολόγηση του κράτους δικαίου.

Η πολιτική κρίση της τρομοκρατίας Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο στην περίπτωση των τρομοκρατών.

Η δράση της 17Ν αυτοπροσδιορίστηκε εξ αρχής ως «πολιτική». Οι ίδιοι οι εκτελεστές της αρνήθηκαν τον ποινικό χαρακτήρα των πράξεων τους, διεκδικώντας τον τίτλο του «πολιτικού αγωνιστή». Αν, λοιπόν, η στάση τους ήταν πολιτική, τότε πολιτικά πρέπει να κριθεί η αποφυλάκιση τους και όχι μόνο νομοτεχνικά.

Δεν δικαιούνται συνεπώς να επικαλούνται την ιδεολογία για να δικαιολογήσουν τις δολοφονίες και, ταυτόχρονα, να επικαλούνται το δικονομικό δίκαιο για να βγουν νωρίτερα από τη φυλακή. Η Πολιτεία κατ’ ακολουθία, οφείλει να απαντήσει αναλόγως.

Εφόσον δεν υπήρξε ποτέ πολιτική και ηθική αποκήρυξη της βίας, εφόσον δεν ζητήθηκε ποτέ συγγνώμη από τις οικογένειες των θυμάτων, η κοινωνία δεν έχει καμία υποχρέωση να δείξει επιείκεια. Η Δημοκρατία δεν μπορεί να αυτοκτονεί στο όνομα μιας τυπικής, νομικίστικης διαδικασίας.

Σε πόσα χρόνια αντιστοιχεί μια ζωή; Σε τελική ανάλυση, πίσω από τους νομικούς όρους και τις πολιτικές αναλύσεις, παραμένει ένα αμείλικτο ερώτημα: Σε πόσα χρόνια φυλάκισης αντιστοιχούν οι εν ψυχρώ δολοφονίες; Αν ένας άνθρωπος που έχει καταδικαστεί σε πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις, για σωρεία δολοφονιών, αποφυλακίζεται στα 20 ή στα 25 χρόνια, η μαθηματική εξίσωση σοκάρει.

Σημαίνει, με έναν κυνικό τρόπο, ότι κάθε ανθρώπινη ζωή αποτιμάται σε κάτι λιγότερο από ενάμιση χρόνο φυλακής.

Αυτό δεν είναι δικαιοσύνη· είναι υποτίμηση της ίδιας της αξίας της ανθρώπινης ύπαρξης. Η Δημοκρατία πρέπει να είναι ανεκτική, αλλά δεν μπορεί να είναι ανόητη.

Το «Όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια» του Κωνσταντίνου Καραμανλή παραμένει ζωντανό και επίκαιρο για να μας θυμίζει ότι υπάρχουν εγκλήματα που η ιστορική, πολιτική και ηθική τους απαξία υπερβαίνει τις ευεργετικές διατάξεις των νόμων.

Τούτων δοθέντων, για τους αμετανόητους ιδεολόγους του αίματος, τα ισόβια -κατά κυριολεξία, πρέπει να είναι η μόνη δίκαιη, αναλογική και τελική απάντηση της κοινωνίας. ( Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Liberal.gr https://www.liberal.gr/g-boylgarakis/otan-leme-isobia-ennooyme-isobia )

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους