Ποια ηλικία είναι η κατάλληλη για την πρώτη Εξομολόγηση; Η Ορθόδοξη Παράδοση, οι Ιεροί Κανόνες και η Πατερική Σοφία Το ερώτημα που αγγίζει κάθε οικογένεια Είναι ένα ερώτημα που απασχολεί βαθιά τους...

Πλήρες Κείμενο:

Ποια ηλικία είναι η κατάλληλη για την πρώτη Εξομολόγηση; Η Ορθόδοξη Παράδοση, οι Ιεροί Κανόνες και η Πατερική Σοφία Το ερώτημα που αγγίζει κάθε οικογένεια Είναι ένα ερώτημα που απασχολεί βαθιά τους χριστιανούς γονείς: πότε πρέπει να οδηγήσω το παιδί μου στην πρώτη εξομολόγηση; Σε ποια ηλικία έχει το παιδί την ωριμότητα να κατανοήσει τι σημαίνει αυτό το μυστήριο; Πότε η ψυχή αρχίζει να φέρει ευθύνη απέναντι στον Θεό; Το ερώτημα δεν είναι απλό.

Και η Εκκλησία δεν το αντιμετωπίζει με τυπικότητα, αλλά με θεολογικό βάθος και ποιμαντική ευαισθησία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν ορίζει μια αυστηρά δεσμευτική ηλικία για την έναρξη της εξομολόγησης, όπως κάνει η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία με τα 7 χρόνια.

Όμως η παράδοση και οι ιεροί κανόνες δίνουν σαφείς κατευθύνσεις.

Η συνήθης πράξη στην Ορθόδοξη Εκκλησία τοποθετεί την έναρξη της τακτικής εξομολόγησης γύρω στα 7 χρόνια την ηλικία που παραδοσιακά θεωρείται ως «ηλικία της λογικής» ή «ηλικία της διακρίσεως». Πρόκειται για την εποχή που το παιδί αρχίζει να συνειδητοποιεί τις πράξεις του, να διακρίνει το καλό από το κακό και να αισθάνεται ηθική ευθύνη. «Τα παιδία από επταετίας δέον εξομολογείσθαι, ίνα μάθωσι την ευθύτητα της πίστεως και της ζωής.» Ιερός Νικόδημος Αγιορείτης, Εξομολογητάριον Η επιλογή της ηλικίας των 7 ετών δεν είναι τυχαία ούτε αυθαίρετη.

Έχει βαθιές ανθρωπολογικές και θεολογικές ρίζες. Οι Πατέρες της Εκκλησίας παρατήρησαν ότι γύρω σε αυτήν την ηλικία το παιδί αναπτύσσει: Πρώτον, συνείδηση του εαυτού του ως ηθικού υποκειμένου αρχίζει να καταλαβαίνει ότι οι πράξεις του έχουν συνέπειες όχι μόνο κοινωνικές αλλά και πνευματικές.

Δεύτερον, ικανότητα μετάνοιας μπορεί να νιώσει γνήσια λύπη για κάτι που έπραξε.

Τρίτον, στοιχειώδη κατανόηση της σχέσης του με τον Θεό αντιλαμβάνεται ότι ο Θεός δεν είναι μόνο «αυτός που ξέρει τα πάντα» αλλά Πατέρας που αγαπά και συγχωρεί. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι η αγωγή της συνείδησης πρέπει να αρχίζει νωρίς, γιατί η ψυχή του παιδιού είναι σαν μαλακό κερί δέχεται εύκολα τη μορφή που της δίνεις: «Ώσπερ γαρ κηρός ο παις, δεκτικός εστί παντός τύπου· μάλαξον αυτόν και σφράγισον ως βούλει.» Ιωάννης Χρυσόστομος, Περί Κενοδοξίας και της ανατροφής των παιδιών Η εξομολόγηση δεν είναι μια αίθουσα ανάκρισης.

Είναι συνάντηση με τον Θεό της αγάπης.

Γι' αυτό η προετοιμασία του παιδιού είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την πράξη.

Πριν το παιδί εξομολογηθεί για πρώτη φορά, οι γονείς οφείλουν να του μιλήσουν για τον Θεό όχι ως τιμωρό αλλά ως Πατέρα.

Να του εξηγήσουν ότι η εξομολόγηση δεν είναι τιμωρία αλλά θεραπεία όπως ο γιατρός που θεραπεύει το σώμα, ο πνευματικός βοηθά να θεραπευτεί η ψυχή.

Να του διδάξουν να εξετάζει τη συνείδησή του με απλά ερωτήματα: Είπα ψέματα; Ήμουν αγενής; Λυπήθηκα κάποιον; «Δεν πρέπει να τρομάζωμεν τα παιδιά εν τη εξομολογήσει, αλλά να τα ελκύωμεν δια της αγάπης προς τον Χριστόν.» Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Πριν την ηλικία της λογικής, το παιδί μετέχει στη Θεία Κοινωνία χωρίς εξομολόγηση αυτό είναι αδιαμφισβήτητη παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Τα νήπια και τα μικρά παιδιά κοινωνούν ελεύθερα, γιατί δεν φέρουν ακόμη προσωπική ηθική ευθύνη.

Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν χρειάζεται καμία πνευματική καλλιέργεια.

Αντίθετα αυτά τα πρώτα χρόνια είναι καθοριστικά.

Η προσευχή στο σπίτι, η παρουσία στη Θεία Λειτουργία, η αφήγηση ευαγγελικών ιστοριών, η εικόνα που ανάβει το καντήλι όλα αυτά σπέρνουν τους σπόρους που αργότερα θα καρποφορήσουν στη μετάνοια και την εξομολόγηση. «Από βρέφους τας ιεράς γραφάς οίδας.» Β΄ Τιμ. 3:15 : ο Παύλος για τον Τιμόθεο Ε΄. Η στάση του πνευματικού απέναντι στο παιδί Ο πνευματικός που δέχεται για πρώτη φορά ένα παιδί σε εξομολόγηση κουβαλά μεγάλη ευθύνη.

Ο τρόπος που θα χειριστεί αυτή τη συνάντηση μπορεί να καθορίσει τη σχέση του παιδιού με τον Θεό για όλη του τη ζωή. Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης υπενθύμιζε ότι τα παιδιά έχουν οξεία αίσθηση της ειλικρίνειας.

Αντιλαμβάνονται αμέσως αν ο πνευματικός τα αγαπά ή απλώς εκτελεί καθήκον.

Γι' αυτό η εξομολόγηση παιδιού πρέπει να είναι σύντομη, ζεστή και να τελειώνει πάντα με λόγο ελπίδας όχι με κατήφεια και ενοχή. «Ο Θεός είναι φως και αγάπη.

Αυτό να μαθαίνουν τα παιδιά πρώτα απ' όλα.» Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο «Εξομολογητάριον» το κλασικό εγχειρίδιο για πνευματικούς αφιερώνει ειδική ενότητα στον τρόπο εξομολόγησης παιδιών.

Τονίζει ότι ο πνευματικός πρέπει να χρησιμοποιεί απλή γλώσσα, να μην τρομάζει το παιδί με αυστηρότητα και να το βοηθά να εκφράσει αυτό που νιώθει με δικά του λόγια.

Το μεγαλύτερο λάθος που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι να παρουσιάσουν την εξομολόγηση στο παιδί τους ως υποχρέωση που φέρνει φόβο.

Το μεγαλύτερο δώρο που μπορούν να του προσφέρουν είναι να το βοηθήσουν να βιώσει την εξομολόγηση ως ανακούφιση ως στιγμή που η ψυχή ξαλαφρώνει και ο Θεός χαμογελά. Η Εκκλησία δεν ζητά από το παιδί τελειότητα.

Ζητά ειλικρίνεια.

Και ένα παιδί επτά χρόνων που λέει «είπα ψέματα στη μαμά μου και το λυπάμαι» έχει κάνει κάτι θεολογικά βαθύτατο: ανοίγει την καρδιά του στη Χάρη του Θεού.

Αυτή η χάρη δεν εξαρτάται από την ηλικία.

Εξαρτάται από την ταπείνωση.

Κι αυτό ευτυχώς τα παιδιά το ξέρουν καλύτερα από εμάς. «Αφήτε τα παιδία και μη κωλύετε αυτά ελθείν πρός με· των γαρ τοιούτων εστίν η βασιλεία των ουρανών.ΑΡΧΜ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους