Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Οι άνθρωποι που θα ψάχνουν την εποχή μας στο μακρινό μέλλον θα αμφιταλαντεύονται για το εάν η μεγάλη τομή των καιρών μας ήταν τελικά το ίντερνετ ή το ΑΙ. Θα είναι δίλημμα.

Με τα δικά μας μέτρα και σταθμά θα ήταν σαν να έχουμε διχογνωμία για το εάν τερματίσαμε την αρχαιότητα με το τέλος του Ελληνιστικού Κόσμου (31 π.Χ) ή την γέννηση του Χριστού.

Υποθέτω ότι η ίδια η ιστορία θα το λύσει κάποια στιγμή.

Για τον ερευνητή του μακρινού μέλλοντος, η αναζήτηση πληροφοριών από την εποχή μας, θα είναι, πιθανότατα, μία φρικτή διαδικασία.

Δοκιμάστε λίγο να βρείτε στο Google αυτά τα κατεβατά που εμφάνιζε προ 10-15 ετών.

Δεν θα τα βρείτε.

Ούτε με τις υπόλοιπες μηχανές αναζήτησης θα τα βρείτε.

Αδιανόητοι όγκοι ψηφιακής πληροφορίας που παρήχθησαν τις πρώτες δεκαετίες του web, έχουν χαθεί ή δεν μπορούν να εντοπιστούν.

Για παράδειγμα αδυνατώ πια να βρω δικιά μου άρθρα: μια μελέτη του 2008 που έδειχνε ότι η επαρχία Μυλοποτάμου (τα Ζωνιανά μάς είχαν απασχολήσει και τότε – εν όπλοις) είχε τη μεγαλύτερη μαθητική διαρροή στη χώρα.

Οι περιπέτειες του ιδρυτή της Air fast tickets χάθηκαν.

Όπως και μια ωραία συνέντευξη που είχα πάρει από τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Kjetil Thorsen του γραφείου Snøhetta το 2009.

Βασικά, οι μηχανές αναζήτησης δεν είναι πια μηχανές αναζήτησης.

Αλλά σου σερβίρουν ό,τι καταλαβαίνουν.

Αν το δει κανείς πανοραμικά, το web δεν παύει να είναι, με ιστορικούς όρους, μία περιορισμένη πηγή.

Η ιστορία και η πνευματική παραγωγή της ανθρωπότητας βρίσκεται ακόμη σε βιβλία και χάρτινα αρχεία.

Ο κόσμος που προηγήθηκε του ίντερνετ δεν είναι ακόμη ψηφιοποιημένος και ως εκ τούτου δεν λαμβάνεται υπόψη από τους αλγόριθμους.

Άρα καλύτερα να μην ρωτάνε τον αλγόριθμο για τον Μεταξά, τον Βενιζέλο και τον Ζαχαριάδη γιατί η απάντηση θα είναι από τα lidl (από τα aldi / fnac θα έπρεπε να λέμε κανονικά, μιας και χάρισαν αυτοβουλως την αγορά στους ανταγωνιστές τους). Η ψηφιοποίηση θα αργήσει.

Κοινώς, ανοίγουμε κανένα βιβλίο που και που. *** Οι παγκόσμιες δαπάνες για AI αναμένεται να φτάσουν το 2026 τα $2,6 τρισ. (+ 47% σε σχέση με πέρυσι.). Μιλάμε για αδιανόητα ποσά που προσεγγίζουν τα ¾ του κρατικού προϋπολογισμού της Κίνας.

Ο χορός του χρήματος επιταχύνει τις εξελίξεις.

Αντιγράφω από την ειδησεογραφία: “Η Meta προχώρησε σε απολύσεις περίπου 8.000 εργαζομένων, που αντιστοιχεί στο 10% του παγκόσμιου δυναμικού της.

Οι εργαζόμενοι ενημερώθηκαν για τις απολύσεις μέσω email στις 4 το πρωί, ενώ την προηγούμενη ημέρα τους ζητήθηκε να εργαστούν από το σπίτι . Η εταιρεία ακύρωσε 6.000 ανοιχτές θέσεις εργασίας και μετακινεί περίπου 7.000 υπαλλήλους σε ομάδες ανάπτυξης Τεχνητής Νοημοσύνης”. Μεθοδολογικά, η κίνηση παραπέμπει σε πραξικόπημα.

Τους κρατάς σπίτι (μην τυχόν τα κάνουν λαμπόγυαλο στο γραφείο ή σου σηκώσουν εταιρικά δεδομένα) και μετά τους απολύεις 4 το πρωί ώστε να μην υπάρχει το παραμικρό περιθώριο αντίδρασης.

Το θέμα προφανώς δεν χειρίστηκε το HR, αλλά κάποιος απόστρατος της CIA. “It’s about taking care of our company and each other” γράφει κάπου, κατά τ’ άλλα, το People Culture της εταιρείας.

Για μένα όμως δεν είναι το θέμα οι μαζικές απολύσεις λόγω διείσδυσης της τεχνολογίας ούτε η μεθοδολογία Παπαδόπουλου - Μακαρέζου.

Αυτά συμβαίνουν.

Το πιο σκληρό το διάβασα στην περίπτωση της τράπεζας Standard Chartered, που καταργεί ανθρώπινες θέσεις και τις περνάει στον αλγόριθμο: “Ο όμιλος αντικαθιστά ανθρώπινο κεφάλαιο χαμηλότερης αξίας”. Στην αρχή υπέθεσα ότι το ελληνικό μέσο είχε κάνει ξεπέτα στη μετάφραση. “Αποκλείεται κοτζάμ βρετανική τράπεζα να χρησιμοποίησε τέτοιον όρο” είπα μέσα μου.

Με έκπληξη όμως διαπίστωσα ότι η φράση ανήκε στον ίδιο τον διευθύνοντα σύμβουλο της τράπεζας, ο οποίος τώρα τρέχει και δεν προλαβαίνει. (Μάθημα επικοινωνίας: Η συγγνώμη όταν δεν συνοδεύεται από μεταμέλεια και έρχεται αργά, κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα.

Αλλά αυτά συμβαίνουν σε αίθουσες όπου το “Πετάει ο γάιδαρος; Πετάει!” και το «Μην ενοχλείτε τον πρίγκηπα», είναι ο κανόνας). Ο κόσμος που θυμόμαστε, χάνεται και οι ωδίνες του τοκετού του νέου που έρχεται, ηχούν πια εκκωφαντικά. Γρηγορείτε.

Η “μεγάλη αντικατάσταση” για την οποία ωρύονται στα ορύγματα των πολιτισμικών / ταυτοτικών πολέμων,γίνεται σε δημόσια θέα, όμως, σε άλλο πεδίο. *** Τις προάλλες δημοσίευσα ένα άρθρο στην Καθημερινή για τη βιογραφία του Ξενοφώντα Ζολώτα που έγραψε ο Σωτήρης Ριζάς και κυκλοφορεί από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Είναι ένα ενδιαφέρον βιβλίο όχι μόνο γιατί σκιαγραφεί την πορεία του Ζολώτα, αλλά και διότι αποτελεί ένα αξιόλογο χρονολόγιο της ελληνικής οικονομίας.

Διαβάζοντάς το, πέφτεις πάνω στα γνωστά διαχρονικά προβλήματα: Λίγες παραγωγικές επενδύσεις, μεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές, δημοσιονομική ρευστότητα και μόνιμος κίνδυνος από την αστάθεια του διεθνούς περιβάλλοντος.

Στην παρουσίαση του βιβλίου, η οποία ήταν θεσμικού χαρακτήρα (Στουρνάρας, Χουλιαράκης, Α. Κακριδής και Σ. Ριζάς), ξεχώρισε η τοποθέτηση του Γ. Αλογοσκούφη, πρώην υπουργού Εθν.

Οικονομίας και ομότιμου πλέον καθηγητή, ο οποίος σημείωσε ότι σήμερα ο Ζολώτας θα τόνιζε ότι η υπέρβαση των αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να επιτευχθεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις και ότι απαιτείται μια συνεκτική και μακροπρόθεσμη στρατηγική μετασχηματισμού του παραγωγικού υποδείγματος της χώρας.

Δεν το κρύβω ότι ένοιωσα άβολα , ακούγοντας τον «τσάρο» της οικονομίας μιας περιόδου όπου έγιναν ουκ ολίγα στην οικονομία και το κράτος.

Και θα ήμουν καυστικότερος, εάν ο άνθρωπος δεν είχε δηλώσει μετάνοια για την περίφημη δήλωση περί θωρακισμένης οικονομίας το 2008 - οι νεότεροι δεν θα την θυμάστε.

Θα θυμάστε όμως ό,τι ακολούθησε - και δεν ήταν καλό για κανέναν.

Καταστράφηκε μια γενιά. *** “Η εποχή απαιτεί στέρεες επιλογές και στροφή στα θεμελιώδη σε όλα αυτά που ευνοούν τη σχεδιασμένη και οργανωμένη παραγωγή, τη μόνη ικανή να δώσει σταθερό εισόδημα και πλούτο προς διανομή.

Στην περίπτωσή μας επιβάλλεται ανασύσταση και αναγέννηση της παραγωγικής ικανότητας το ταχύτερο.

Είναι μόνη ασφαλής πρόνοια που μπορεί να προσφέρει διέξοδο στην πολλαπλή γεωπολιτική, γεωοικονομική και τεχνολογική πίεση που θα αντιμετωπίσουμε προσεχώς.

Και εδώ δεν χωρούν αναστολές, ούτε επιφυλάξεις” έγραψε προ ημερών ο παλιός μου διευθυντής στο “Βήμα” Αντώνης Καρακούσης.

Το διάβασα σε συσχέτιση με μία δήλωση που έκανε στον “Κύκλο Ιδεών” του Ευ. Βενιζέλου, ο Μιχάλης Σάλλας: Κάθε φορά που η χώρα ετοιμάζεται να κάνει το άλμα, «ένας μηχανισμός εσωστρέφειας την κρατάει πίσω». Και ο μηχανισμός αυτός ενεργοποιείται από την ελίτ γύρω από το πολιτικό σύστημα, συμπλήρωσε.

Θα διαβάσω το υπό έκδοση βιβλίο του Σάλλα με ενδιαφέρον («Το Βήμα» προδημοσιεύει σήμερα ένα απόσπασμα που θα συζητηθεί). Είναι σαφές ότι ένας μεγάλος ιστορικός κύκλος κλείνει και ακόμη κουβαλάμε τα παλιά μας προβλήματα.

Και το εντυπωσιακό είναι ότι η δύσκολη συζήτηση για το που και το πως πάμε, δεν γίνεται - μιλάμε για όλα τα άλλα.

Εάν δεν πάμε μπροστά και εγκλωβιστούμε σε πολυετή στασιμότητα, πιθανότατα θα χαθεί άλλη μία γενιά Ελλήνων. *** Το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει φέτος και όλες οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η κίνηση της οικονομίας θα είναι πιο ήπια εφεξής. Η Ελλάδα διαχρονικά είχε το πρόβλημα ότι ήταν μία ρηχή αγοράς, χωρίς βάθος.

Πλέον, με τον πληθωρισμό να πιέζει και το ενδεχόμενο να αυξηθούν ξανά τα επιτόκια να είναι ξανά στον ορίζοντα, το χρηματοδοτικό κόστος για ιδιώτες, κράτη και επιχειρήσεις πιθανότατα θα αυξηθεί.

Αυτοί δεν είναι καλοί οιωνοί.

Δεν είμαι απαισιόδοξος για την Ελλάδα όσο το δημοσιονομικό τελεί υπό το άγρυπνο βλέμμα των δανειστών μας.

Όμως, επειδή τα μεγέθη μας είναι μικρά, τυχόν αναμπουμπούλα στο εξωτερικό περιβάλλον, μπορεί να μας προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στα καλά καθούμενα. *** Ακρίβεια – λίγες ιδέες: Ένα από τα πράγματα που πρέπει να γίνουν, είναι να βάλουμε τις λαϊκές αγορές το απόγευμα, όπου οι περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν σχολάσει κι έχουν χρόνο.

Ή έστω να δουλεύουν εκ περιτροπής πρωί – απόγευμα ανά εβδομάδα.

Αυτό συνεπάγεται ξεβόλεμα για πολύ κόσμο, αλλά είναι ένας τρόπος να δοθούν εναλλακτικές στο ευρύ κοινό, διευρύνοντας τα κανάλια προσφοράς.

Ένα άλλο είναι να μπουκώσουμε με τρένα τον προαστιακό προς Βοιωτία - Χαλκίδα και Δυτική Αττική - Κορινθία ώστε να είναι πιο εύκολο κάποιος να ζει εκεί και να πηγαινοέρχεται Αθήνα για δουλειά (commute, όπως γίνεται σε όλη την Ευρώπη). Κάποτε για τον λόγο αυτό ο Προαστιακός, για την κατασκευή του οποίου έχουμε πληρώσει άνω του €1 δισ., ήταν ξεχωριστή εταιρεία.

Αυτό θα αποσυμπίεζε τη ζήτηση για στέγη στην Αθήνα, θα μείωνε το κόστος μετακίνησης και πιθανότατα θα συνεπαγόταν χαμηλότερο κόστος ζωής για εκείνον που θα έμενε εκτός Αττικής.

Και εννοείται τηλεργασία όπου αυτό είναι εφικτό. Ο Τάκης Ζενέτος το προέβλεπε από τη δεκαετία του 1960: «Οι πόλεις μας ξόφλησαν.

Έτσι όπως τις έχτισε η τρισδιάστατη πολεοδομία καταστράφηκαν.

Έγιναν αποκλειστικοί χώροι της υπερτροφικής τριτογενούς παραγωγής.

Σωτηρία υπάρχει μόνο στην Ηλεκτρονική.

Αυτή μπορεί να φέρει την Ειρήνη στις πόλεις με τα εκατομμύρια κατοίκους.

Έχουμε διαθέσιμες τις τεχνικές.

Είναι οι κάθε λογής τηλενέργειες: Τηλεδιεκπεραίωση, τηλε-εργασία, τηλε-εξυπηρέτηση και τηλε-επαφές.

Με τις ίδιες τηλε-ενέργειες μπορούμε κάλλιστα να μπούμε και στις πόλεις για να τις σώσουμε”. Απορώ γιατί δεν γίνεται εθνική διαβούλευση για το θέμα της ακρίβειας και του κόστους ζωής! Θα μαζεύαμε 1000 ιδέες σε ένα απόγευμα! *** Και αυτά είναι μόλις λίγα από τα διαρθρωτικά μας προβλήματα.

Η χώρα συνεχίζει να έχει καλό στον εγκέφαλο. Το Πάντειο έφερε συμφωνία με το Columbia για κοινό αγγλόφωνο μεταπτυχιακό πρόγραμμα και έχουμε αντιδράσεις! Ακόμη πιο τρελά πράγματα συμβαίνουν στο ΑΠΘ, όπου έστειλαν στο νοσοκομείο τον αντιπρύτανη και σημαντικό ιστορικό Ιάκωβο Μιχαηλίδη γιατί, λέει, έφερε κανονισμό λειτουργίας για τις φοιτητικές εστίες.

Και προχθές έκαναν ντου σε συνέδριο για να μην μιλήσει η 79χρονη (!) καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας, Margalit Finkelberg γιατί είναι Ισραηλινή – θαρρείς και είναι ο αρχηγός ΓΕΣ.

Δεν πάμε καλά! (Φωτό: Παλιοί τηλεφωνικοί θάλαμοι στο κεντρικό κατάστημα της Τράπεζας της Ελλάδος - οι τοίχοι της έχουν ακούσει πράματα και θάματα)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους