ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΗΠΑ-ΙΡΑΝ Η επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν δεν φαίνεται να έχει ως προοπτική μια πλήρη και οριστική πυρηνική συμφωνία. Περισσότερο...
ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΗΠΑ-ΙΡΑΝ Η επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν δεν φαίνεται να έχει ως προοπτική μια πλήρη και οριστική πυρηνική συμφωνία.
Περισσότερο μοιάζει με ένα προσωρινό πολιτικό πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
Δηλαδή να επιδιώκει τερματισμό των εχθροπραξιών, άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, χαλάρωση ορισμένων πιέσεων και μετάθεση του πυρηνικού ζητήματος σε επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία έχει «σε μεγάλο βαθμό διαμορφωθεί», αλλά έγκυρα δημοσιεύματα επισημαίνουν ότι μένουν κρίσιμες λεπτομέρειες και ότι το πυρηνικό ζήτημα δεν επιλύεται άμεσα.
Για να γίνει κατανοητή η κατάσταση, εξετάσαμε στο ΙΝΑΠ την διαπραγμάτευση ως ένα σκληρό παίγνιο εξαναγκασμού, με πολλές προσομοιώσεις,. NASH EQUILIBRIUM Οι ΗΠΑ θέλουν να εμφανιστούν ότι εξανάγκασαν το Ιράν να ανοίξει το Ορμούζ και να επιστρέψει σε συνομιλίες. Το Ιράν, από την άλλη, θέλει να αποφύγει νέους βομβαρδισμούς, αλλά χωρίς να φανεί ότι συνθηκολογεί ή εγκαταλείπει τα κυριαρχικά και πυρηνικά του δικαιώματα.
Το αποτέλεσμα που εξυπηρετεί και τους δύο δεν είναι η πλήρης υποχώρηση της μίας πλευράς, αλλά μια ασαφής, σταδιακή συμφωνία που επιτρέπει σε κάθε πλευρά να τη παρουσιάσει ως νίκη.
Αυτό είναι, με απλά λόγια, η λογική του Nash equilibrium.
Καμία πλευρά δεν επιλέγει την ιδανική της λύση, αλλά τη λύση που είναι προτιμότερη από την καταστροφική σύγκρουση. Οι ΗΠΑ δεν θέλουν έναν ανεξέλεγκτο πόλεμο στον Κόλπο, με επιπτώσεις στην ανάλωση πολιτικού κεφαλαίου, πόρων, ανθρώπων και χρήματος, στην ενέργεια, στους συμμάχους και στη διεθνή οικονομία. Το Ιράν δεν θέλει να δεχθεί νέες καταστροφικές επιθέσεις.
Άρα το κοινό σημείο ισορροπίας είναι να υπάρξει σταδιακή αποκλιμάκωση τώρα, και τα πυρηνικά για αργότερα.
Η απειλή Τραμπ για επανέναρξη βομβαρδισμών είναι σημαντική, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός.
Λειτουργεί κυρίως ως μοχλός πίεσης. Ο Τραμπ χρειάζεται την απειλή για να εμφανίσει ότι η συμφωνία δεν είναι προϊόν συμβιβασμού, αλλά αποτέλεσμα εξαναγκασμού. Το Ιράν, όμως, χρειάζεται έναν τρόπο να υπογράψει χωρίς να δείξει ότι λύγισε. BAYESIAN EQUILIBRIUM Εδώ μπαίνει η λογική του Bayesian equilibrium, δηλαδή της διαπραγμάτευσης υπό αβεβαιότητα. Οι ΗΠΑ δεν ξέρουν αν το Ιράν πραγματικά θέλει συμφωνία ή απλώς κερδίζει χρόνο. Το Ιράν δεν ξέρει αν ο Τραμπ θέλει πολιτική συμφωνία ή αν προετοιμάζει νέο πλήγμα.
Οι μεσολαβητές Πακιστάν και Κατάρ βοηθούν ακριβώς σε αυτό, επειδή μειώνουν την αβεβαιότητα.
Επιτρέπουν διερευνητικές κινήσεις, ανταλλαγή εγγυήσεων και υποχωρήσεις χωρίς δημόσια ταπείνωση. Ο ΟΗΕ, όμως, προσθέτει ένα διαφορετικό επίπεδο.
Η πρόταση ΗΠΑ και Μπαχρέιν στο Συμβούλιο Ασφαλείας λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης.
Ζητάει από το Ιράν να σταματήσει τις απειλές κατά της ναυσιπλοΐας, τις επιθέσεις σε πλοία, την ναρκοθέτηση και τα «παράνομα διόδια» στο Ορμούζ.
Ωστόσο, το κείμενο δύσκολα μπορεί να αποτελέσει το κύριο πεδίο συμφωνίας, διότι η Κίνα και η Ρωσία προέβαλαν Veto (παρά το γεγονός ότι το κείμενο πήρε 11 θετικές ψήφους και 2 αποχές), γιατί αντιμετωπίζουν τέτοιες πρωτοβουλίες ως μονομερώς αντι-ιρανικές.
Αντίθετα, η γαλλική προσέγγιση φαίνεται πιο κατάλληλη για τη δεύτερη φάση. Η Γαλλία έχει ετοιμάσει σχέδιο απόφασης για διεθνή αποστολή αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, αλλά το προωθεί μόνο αν υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες.
Αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως θεσμική γέφυρα, όχι ως καταδίκη του Ιράν, αλλά ως μηχανισμός διεθνούς επιτήρησης, ασφάλειας και εφαρμογής της συμφωνίας. FOLK THEOREM Εδώ έχει αξία το Folk Theorem, που λέει απλά ότι ακόμη και αντίπαλοι μπορούν να συνεργαστούν αν η σχέση τους επαναλαμβάνεται και αν η παραβίαση έχει κόστος.
Μια εφάπαξ συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι εύθραυστη.
Μια συμφωνία με επαναλαμβανόμενα βήματα, ελέγχους, ανταλλάγματα και διεθνείς εγγυήσεις είναι πολύ πιο ανθεκτική.
Συνεπώς, το πιο ρεαλιστικό σχήμα είναι διπλό: Πρώτα η διαμεσολάβηση Πακιστάν–Κατάρ για την πολιτική συμφωνία και μετά η αποφαση στο ΣΑ/ΟΗΕ, ιδίως αυτή της Γαλλικής πρότασης, για νομιμοποίηση και επιτήρηση.
Η πρόταση των ΗΠΑ και Μπαχρέιν πιέζει, πλην όμως πολώνει.
Η γαλλική πρόταση σταθεροποιεί, αλλά χρειάζεται προηγούμενη πολιτική σύγκλιση στην διαπραγμάτευση για να εφαρμοσθεί. ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Η πιθανότερη έκβαση, λοιπόν, δεν είναι ούτε καθαρή αμερικανική νίκη ούτε ιρανική αντοχή μέχρι τέλους.
Είναι μια συμφωνία ελεγχόμενης ασάφειας.
Οι πιθανότερες επιλογές είναι οι ΗΠΑ να εμφανίσουν τον εξαναγκασμό ως επιτυχία, το Ιράν να διατηρήσει ένα αφήγημα αξιοπρέπειας, το Ορμούζ να ανοίξει σταδιακά υπό διεθνή πίεση και το πυρηνικό ζήτημα να μεταφερθεί στον επόμενο γύρο.
Αυτή είναι η πιο ρεαλιστική ισορροπία ανάμεσα στον βομβαρδισμό και στη διπλωματία ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΕΝΑΡΞΗ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΩΝ Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι στρατιωτικές προετοιμασίες των ΗΠΑ, καθώς και η παραμονή του Τραμπ στην Ουάσιγκτον αυτό το κρίσιμο Σαββατοκύριακο των διαβουλεύσεων.
Δεν πρόκειται κατ’ ανάγκην για ένδειξη ότι η απόφαση βομβαρδισμών έχει ήδη ληφθεί, αλλά για ισχυρό σήμα ότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει ενεργή και άμεσα διαθέσιμη.
Με όρους στρατηγικής, η Ουάσιγκτον κρατά «το όπλο πάνω στο τραπέζι» για να αυξήσει την αξιοπιστία της απειλής και να πιέσει την Τεχεράνη να δεχθεί ένα πλαίσιο συμφωνίας.
Όσο πιο πειστική είναι η απειλή επανέναρξης των πληγμάτων, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κίνητρο του Ιράν να αποδεχθεί μια προσωρινή συμφωνία χωρίς να εμφανιστεί ότι συνθηκολογεί.
Ο κίνδυνος, βέβαια, είναι το λεγόμενο «δίλημμα δέσμευσης». Αν δηλαδή η απειλή υψωθεί υπερβολικά, ο Τραμπ μπορεί να εγκλωβιστεί πολιτικά στην ανάγκη να την υλοποιήσει σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Άρα οι στρατιωτικές προετοιμασίες δεν ακυρώνουν τη διπλωματική προοπτική. Αντιθέτως, αποτελούν μέρος της τελικής πίεσης για να κλείσει η συμφωνία.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους