Ανάμεσα στις 48 προσωπικότητες που γράφουν στο βιβλίο της εκλεκτής φίλης Anastasia Basta είναι και η πρόεδρος του ΣΕΕ Δρ. Evi Batra , η αντιπρόεδρος Δέσποινα Λογιάδου και η γενική γραμματέας Αργυρώ...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Παραθέτουμε εδώ το κείμενο της Προέδρου του ΣΕΕ "Η πρώτη μου επίσκεψη στο Βρετανικό μουσείο Ιανουάριος 1989, η πρώτη μου επίσκεψη στο Βρετανικό μουσείο, το πρώτο μου ταξίδι στο εξωτερικό με τον πρώτο μου μισθό μηχανικού. Το Λονδίνο φάνταζε ονειρικό στα μάτια μου και η επίσκεψη στα μεγάλα του μουσεία απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος της παραμονής μου εκεί. Στο Βρετανικό μουσείο αφιέρωσα μία ολόκληρη μέρα, μπήκα στις εννέα το πρωί, πού άνοιγε (ήμουν νωρίτερα στην είσοδο και μπήκα από τους πρώτους), και βγήκα στις έξι το απόγευμα που έκλεινε.

Σκέφτηκα ότι μπορεί να μην υπάρξει άλλη φορά στο μέλλον, που θα είχα την ευκαιρία να το επισκεφθώ.

Η είσοδος τότε ήταν δωρεάν, σε αντίθεση με την πινακοθήκη και άλλα μουσεία, που είχαν εισιτήριο.

Από τα διαβάσματά μου ξέρω τι θα δώ. Ελπίζω μόνον να μου φτάσουν οι εννιά ώρες.

Έχω μεγάλη προσμονή για τα Ελληνικά εκθέματα, ιδίως για τα γλυπτά του Παρθενώνα και την Καρυάτιδα.

Η πρώτη εντύπωση από το μουσείο ήταν καθηλωτική.

Η είσοδος θυμίζει αρχαίο ιωνικό ναό.

Τι κρίμα, σκέφτηκα, να έχουν τέτοια αρχιτεκτονική τα μουσεία του εξωτερικού και όχι και τα δικά μας.

Πρώτο, λοιπόν, «clopy right» η όψη του μουσείου.

Αρχίζω την περιήγησή μου από τις αίθουσες που αφορούν την Βρετανική ιστορία και τέχνη, μετά την ασιατική, την μεγάλη αιγυπτιακή συλλογή στους πάνω ορόφους και αφήνω το ισόγειο για το τέλος.

Εκεί, μέσα σε 3 τεράστιους «διαδρόμους», παρουσιάζονται οι τρείς μεγάλοι πολιτισμοί της αρχαιότητας: ο Ελληνικός, ο Αιγυπτιακός και ο Βαβυλωνιακός.

Την παρουσίαση αυτή την θεωρώ το καλύτερο μάθημα αρχαίας ιστορίας.

Καθώς περιδιαβαίνω τα εκθέματα, αναγνωρίζω κάποια από αυτά από τις φωτογραφίες στο σχολικό βιβλίο αρχαίας ιστορίας της Α’ Λυκείου και αναπηδούν στη μνήμη μου οι παραδόσεις και τα λεγόμενα για την Αίγυπτο και την Βαβυλώνα της φιλολόγου μου.

Στέκομαι δίπλα στα τεράστια γλυπτά της Βαβυλώνας και αισθάνομαι τόσο μικρή και ασήμαντη μπροστά τους, νομίζω ότι θα με συνθλίψουν.

Διαβάζω τις επεξηγηματικές πινακίδες, τις ρουφώ στην κυριολεξία.

Η αίσθηση που μου αφήνει ο Βαβυλωνιακός πολιτισμός είναι η επιβολή του βασιλιά στους υπηκόους του και η πλήρης υποταγή αυτών σε αυτόν.

Περιδιαβαίνω τα Αιγυπτιακά εκθέματα, στην πλειονότητά τους μούμιες και τοιχογραφίες από εσωτερικά τάφων, ο πολιτισμός που διασώθηκε χάρη στα ταφικά έθιμα.

Πόσο θλίψη μου φέρνει όλο αυτό το θέαμα.

Σκέφτομαι ότι τόσος κόπος, μόχθος, εργασία και τέχνη αφιερώθηκαν στην πιο θλιβερή στιγμή της ανθρώπινης ζωής, στον θάνατο.

Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η στήλη της Ροζέτας, το τρίγλωσσο νομοθετικό κείμενο των Πτολεμαίων, που με την Ελληνική του γραφή οδήγησε στην αποκρυπτογράφηση της ιερογλυφικής γραφής και γι’ αυτό η αξία της θεωρείται ανεκτίμητη.

Την αναγνωρίζω από μακριά, γιατί την είχε φωτογραφία το σχολικό βιβλίο της ιστορίας.

Την πλησιάζω με δέος, τα Ελληνικά της γράμματα είναι πλήρως διακριτά, αρχίζω να τα συλλαβίζω.

Κάποιος επισκέπτης, που στέκεται δίπλα μου, με ρωτά αν είμαι «professor». Του απαντώ ότι είμαι μια απλή Ελληνίδα και απλώς διαβάζω την μητρική μου γλώσσα.

Με κοιτάζει με δέος.

Κι εγώ η ίδια νιώθω δέος.

Μπορώ και διαβάζω ένα κείμενο του 196 π.Χ. χωρίς καμιά δυσκολία μόνο και μόνο επειδή είμαι Ελληνίδα και η μητρική μου γλώσσα είναι τα Ελληνικά και είναι ίδια όχι μόνον από τον 2ο αιώνα π.Χ., αλλά και πολύ νωρίτερα.

Τα πόδια μου βγάζουν φτερά, καθώς πλησιάζω στα Ελληνικά εκθέματα, για πολλά από τα οποία δεν είχα ξανά ακούσει, όπως για παράδειγμα για αυτά που προέρχονται από την Πελοπόννησο και την Αίγινα.

Άγνωστη μου ήταν και η Μικρασιατική Ξάνθος, από την οποία οι «φίλοι» μας οι Άγγλοι έχουν σηκώσει, στην κυριολεξία, ένα ολόκληρο ταφικό μνημείο, που μοιάζει με ιωνικό ναό.

Το φωτίζουν με ειδικό φωτισμό και λάμπει από μακριά και όσο το πλησιάζεις σε μαγνητίζει.

Είναι ένα από τα «καμάρια» του Βρετανικού μουσείου, άλλο ένα κλεμμένο θαύμα Ελληνικών χειρών.

Και μετά η Καρυάτιδα! Στέκει ορθή, σε περίοπτη θέση, μόνη της, χωρίς τις αδερφές της στην Αθήνα.

Με θαμπώνει με το κάλλος της, με την περίτεχνη κόμμωσή της, με το μειδίαμά της, με τον χιτώνα της που αναδεικνύει την κορμοστασιά της.

Έτσι μου ‘ρχεται να την αγγίξω, να της μιλήσω, νομίζω ότι θα με καταλάβει, άλλωστε μιλάμε την ίδια γλώσσα.

Και τελειώνω την περιήγηση με τον θησαυρό των θησαυρών! Ελγίνεια μάρμαρα τα λένε οι Άγγλοι τα γλυπτά του Παρθενώνα, λες και ο Έλγιν δεν τα έκλεψε, αλλά τα κληρονόμησε από τον παππού του ή τον πατέρα του ή λες και τα σμίλεψε αυτός.

Μένω άφωνη!. Τί να πρωτοθαυμάσω; Ζαλίζομαι με τόση ομορφιά, τόση αρτιότητα στην κατασκευή μου είναι αδιανόητη, τέτοια καλλιτεχνική σύλληψη είναι ιδιοφυής.

Νομίζεις ότι τα άλογα θα ζωντανέψουν, φαίνονται ακόμη και οι φλέβες των ποδιών τους.

Οι νέοι της Αθήνας αποπνέουν τη χαρά της νιότης, καθώς προσπαθούν να τα καθοδηγήσουν κρατώντας τα από τα γκέμια.

Και οι Αθηναίες, καλλίκορμες νέες και δεινές υφάντρες, κρατούν τον πέπλο της προστάτιδός τους θεάς Αθηνάς και ακτινοβολούν τη χαρά της ζωής! Γιατί, ναι, αυτό είναι ο Ελληνικός πολιτισμός, είναι ο πολιτισμός του φωτός, της ζωής, της χαράς, της ελπίδας, του μέτρου, της δημοκρατίας.

Πόση διαφορά από τους άλλους δύο πολιτισμούς στους διπλανούς διαδρόμους, ανατριχιάζω που το συνειδητοποιώ.

Κλαίω από συγκίνηση και χαρά, που αξιώθηκα να δω την κληρονομιά μου.

Σε ευχαριστώ, ανυπέρβλητε Φειδία, για την θεϊκή σου έμπνευση! Σε ευχαριστώ, μεγάλε Περικλή, για το όραμά σου! Σε ευχαριστώ, Αθηναϊκή δημοκρατία, γιατί γέννησες αυτόν τον πολιτισμό.

Σε ευχαριστώ, Θεέ μου, που με γέννησες Ελληνίδα, κληρονόμο αυτού του πολιτισμού. Ο Παρθενώνας με τα αναπόσπαστα γλυπτά του ανακηρύχθηκε μνημείο «παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς» από την UNESCO.

Προσωπικά, δεν μου αρέσει αυτός ο θεσμός.

Κατανοώ ότι έτσι αναδεικνύεται η σπουδαιότητα ενός μνημείου και μάλιστα σε παγκόσμιο επίπεδο, πλην όμως υποβαθμίζεται η προέλευσή του και στη συγκεκριμένη περίπτωση οπλίζονται με επιχειρήματα οι Άγγλοι για την μη επιστροφή των κλαπέντων θησαυρών.

Βγαίνω από το μουσείο με ανάμικτα συναισθήματα.

Τα μάτια μου έχουν γεμίσει με εικόνες ανυπέρβλητης ομορφιάς.

Η ψυχή μου έχει αγαλλιάσει, που κατάφερα να δω τα αριστουργήματα των προγόνων μου.

Ευγνωμονώ την φιλόλογό μου, που με είχε προετοιμάσει από τα εφηβικά μου χρόνια για το τί θα δώ στο περίφημο Βρετανικό μουσείο.

Νιώθω τυχερή που είδα όλα αυτά τα αριστουργήματα έστω μία φορά, δεν πειράζει και να μην υπάρξει άλλη.

Είναι έξι το απόγευμα, έξω έχει σκοτεινιάσει, Ιανουάριος γαρ, οι φύλακες ειδοποιούν τους επισκέπτες να εξέλθουν, το μουσείο κλείνει.

Είμαι η τελευταία που βγαίνω, μ’ έπιασε και μία αγωνία μην τυχόν και δεν προλάβω να βγω και με κλειδώσουν μέσα.

Και τότε βλέπω ένα μεγάλο γυάλινο κουτί με σχισμή, κάτι σαν κάλπη, και μια επιγραφή στα αγγλικά που παρακαλεί όποιον επισκέπτη θέλει να αφήσει «το κάτι τι» ως «donation» (δωρεά), αφού δεν υπάρχει εισιτήριο.

Έ όχι, φίλοι μου Άγγλοι, δεν θα σας δωρήσω ούτε ένα σέντ, που μου δώσατε την ευκαιρία να δω την κληρονομιά μου, αρκετά «δωρήσαμε» στον Έλγιν.

Άχ, πού ‘σαι, Μελίνα μου, με τη φλόγα και το πάθος σου να πάρεις πίσω όσα δικαιωματικά μας ανήκουν; Γένοιτο! Τα χρόνια πέρασαν.

Το 1993 ο Σύνδεσμος Ελληνίδων Επιστημόνων (ΣΕΕ) απένειμε το βραβείο «ΥΠΑΤΙΑ» στην Μελίνα Μερκούρη, για τον αγώνα της για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα.

Εγώ ευτύχησα να επισκεφθώ και άλλες φορές το Βρετανικό μουσείο και πάντα επέλεγα να δω τα Ελληνικά εκθέματα μόνον.

Από το 2006 έχω την τιμή να είμαι Πρόεδρος του ΣΕΕ, που μόλις έγινε 100 ετών και θεώρησα ιστορικό μου καθήκον να γράψω αυτά τα λίγα λόγια στην έκδοση της εκλεκτής φίλης του ΣΕΕ Αναστασίας Μπάστα με τίτλο «Γλυπτά στην Εξορία». Αθήνα, Απρίλιος 2025 Δρ. Εύη Μπάτρα, Πρόεδρος Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων" Ευχόμαστε να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο και να συμβάλει στην επιστροφή των αρχαιοτήτων στην κοιτίδα τους, εκεί όπου πραγματικά ανήκουν!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους