Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Ο Χρόνης Μίσιος, «οι Λαϊκοί Εκδικητές» και ο ΔΣΕ στη Θεσσαλονίκη Αρθρογραφία Σάκης Μουμτζής 24.05.2026 Οι κομματικές οργανώσεις του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη, από τα μέσα του 1946, άρχισαν να έχουν σημαντικά προβλήματα στην πολιτική τους λειτουργία, γεγονός που επιτάθηκε σημαντικά καθ όλο το 1947, όταν το Κόμμα βρισκόταν σε μια ερμαφρόδιτη κατάσταση ως προς τη νόμιμη λειτουργία του.

Ήταν νόμιμο, όμως τα μέλη του τελούσαν υπό διωγμό, κυρίως για τα όσα είχαν διαπράξει κατά την Κατοχή και στη συνέχεια με τη συγκρότηση των ανταρτοομάδων στα βουνά και τη Στενή Αυτοάμυνα και Μαζική Αυτοάμυνα στα αστικά κέντρα. Στη Θεσσαλονίκη οι διωκτικές αρχές οργανώθηκαν άριστα το 1945 και, μέσω ενός δικτύου πληροφοριοδοτών, μπορούσαν να ελέγχουν τις κινήσεις των κομμουνιστών.

Στην εξάρθρωση των κομματικών οργανώσεων και των ένοπλων πυρήνων συνέβαλε και η χαλαρότητα στην επαγρύπνηση και στους συνωμοτικούς κανόνες, όπως διαπίστωνε ο Μάρκος Βαφειάδης σε έκθεσή του προς το μέλος του Πολιτικού Γραφείου Βασίλη Μπαρτζιώτα.

Κατονομάζει δε ως υπεύθυνο τον Μήτσο Βατουσιανό.Στα τέλη του 1947 την καθοδήγηση της Κ.Ο.Θ του ΚΚΕ την έχει αναλάβει ο Αρίστος Βασιλειάδης, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής. Τον Μάρτιο του 1948 συνελήφθη και λίγο αργότερα καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε.

Ήταν ένα από τα πολλά μέλη της Κ.Ε. που έχασαν τη ζωή τους κατά τον Εμφύλιο πόλεμο.

Εν τω μεταξύ, μέσα σε αυτή τη ζοφερή κατάσταση, τα κομματικά μέλη καλούνταν να υλοποιήσουν τις αποφάσεις της Τρίτης Ολομέλειας (Σεπτέμβριος 1947) η οποία, πέραν όλων των άλλων καθηκόντων, έβαζε προτεραιότητα στο ζήτημα της στρατολογίας και της δημιουργίας του ΔΣΕ των πόλεων.

Έτσι συγκροτήθηκαν οι ομάδες των «Λαϊκών Εκδικητών», αμέσως μετά την Τρίτη Ολομέλεια, κατά τα τέλη του Σεπτεμβρίου 1947.

Την οργάνωσή τους ανέλαβε ο Κύπριος Γιαννάκης Δρουσιώτης, γεωπόνος στο επάγγελμα, παλιός Επονίτης.

Δεν ήταν λίγοι οι Κύπριοι κομμουνιστές που πολέμησαν στις τάξεις του ΔΣΕ, μεταξύ των οποίων ήταν και οι γονείς του μετέπειτα προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργου Βασιλείου. Ο Βασίλης και η Φωφώ Βασιλείου ανέβηκαν στον Γράμμο στις αρχές του 1949 και στη συνέχεια πέρασαν στις λαϊκές δημοκρατίες.

Ως γνωστόν, το 1948-1949 η θέση του ΚΚΕ ήταν υπέρ της Ένωσης της Κύπρου με μια Ελλάδα που θα γινόταν σοσιαλιστική μετά τη λήξη του Εμφυλίου πολέμου, ενώ αυτό το γεγονός θα αποτελούσε και πλήγμα στον βρετανικό ιμπεριαλισμό.

Οι «Λαϊκοί Εκδικητές» είχαν την κλασική οργανωτική διάρθρωση.

Ανατολική, κεντρική και δυτική Θεσσαλονίκη.

Όλοι τους ήταν ηλικιακά μεταξύ 17-24 ετών. Ο Χρόνης Μίσιος, στα 17 του χρόνια, δραστηριοποιήθηκε στον ανατολικό τομέα.

Κατά την Κατοχή, στη Βέροια, ήταν σύνδεσμος στο 16ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ.

Οι στόχοι των «Λαϊκών Εκδικητών» ήταν η δολοφονία εθνικοφρόνων, συνεργατών των διωκτικών αρχών, κατοχικών δωσιλόγων και όποιους άλλους θα τους υποδείκνυε η καθοδήγησή τους.

Τελικά η δράση τους έληξε άδοξα καθώς περιορίστηκε στην αναγραφή συνθημάτων και στη ρίψη προκηρύξεων. Η Γενική Ασφάλεια είχε εισχωρήσει στην οργάνωση, κάτι που έγινε αντιληπτό από τον Δρουσιώτη και στις αρχές του 1948 η καθοδήγηση διέλυσε τους πυρήνες της οργάνωσης.

Όμως τα μέλη της είχαν ήδη γίνει γνωστά στην Ασφάλεια, μέσω του πληροφοριοδότη, και άρχισαν αμέσως οι συλλήψεις, καθώς ουδείς προνόησε για τη διαφυγή τους στο βουνό, εγχείρημα που παρουσίαζε δυσκολίες το 1948.

Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και ο Γιαννάκης Δρουσιώτης.

Η δίκη του «Λαϊκού Εκδικητή» διεξήχθη από τις 21 ως τις 28 Σεπτεμβρίου 1948, μια περίοδο που στα βουνά έπεφταν κορμιά.

Η πίεση που ασκούνταν στους στρατοδίκες για θανατικές καταδίκες ήταν μεγάλη, κυρίως από αξιωματικούς που είχαν χάσει συγγενικά τους πρόσωπα στα πεδία των μαχών, όπως και από τους οικείους φονευθέντων απλών φαντάρων. Το Στρατοδικείο μοίρασε θανατικές καταδίκες, όμως καμιά δεν εκτελέστηκε.

Ο μεν Δρουσιώτης, ως Κύπριος, είχε βρετανικό διαβατήριο και οι θανατικές ποινές των υπολοίπων ανεστάλησαν λόγω του νεαρού της ηλικίας τους.

Η αναστολή των εκτελέσεων έγινε με απόφαση του ίδιου του υπουργού Δικαιοσύνης στις 4 Οκτωβρίου 1948.

Με τη συγκεκριμένη δίκη και την άδοξη κατάληξη των «Λαϊκών Εκδικητών», το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ αντιλήφθηκε πως οποιαδήποτε προσπάθεια να στηθεί αντάρτικο πόλης στη Θεσσαλονίκη από ντόπια κομματικά μέλη, ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία.

Δεν ήταν μόνον η άριστη δικτύωση των διωκτικών αρχών, ήταν πρωτίστως η πολιτική απομόνωση των κομμουνιστών από την κοινωνία της πόλης.

Κανένα αντάρτικο σε αστικό χώρο δεν πετυχαίνει, αν δεν τυγχάνει της υποστήριξης μιας σημαντικής μερίδας του πληθυσμού.

Έτσι, το Γ.Α. του ΔΣΕ αποφάσισε την ένοπλη δράση στη Θεσσαλονίκη θα την έφερναν σε πέρας ομάδες ανταρτών—σαμποτέρ που θα ερχόταν κυρίως, μέσω Χαλκιδικής, από το βουνό.

Και αυτή η προσπάθεια, παρά τις κάποιες αρχικές επιτυχίες, δεν είχε ουσιαστικά αποτελέσματα και τελικά και αυτά τα δίκτυα εξαρθρώθηκαν, καθώς τους σαμποτέρ από το βουνό τους περίμεναν στα ραντεβού υποδοχής ή στις γιάφκες, άνδρες των διωκτικών αρχών.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους