Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ψευδαίσθηση της ‘Ελπίδας’ Διαβάζοντας κάποιος την Ιδρυτική Διακήρυξη του νέου κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», αντιλαμβάνεται αμέσως ότι στερείται πρωτοτυπίας και ουσιώδους πολιτικού βάρους.

Οι στερεότυπες επαναλήψεις και οι επικλήσεις στο ‘κράτος δικαίου’, στην ‘ορθή λειτουργία των θεσμών’, στην ‘αξιοκρατία’, στη ‘διαφάνεια’ και την ‘αξιοπρέπεια’ γίνεται με τρόπο όμοιο με αυτόν που ένα μαθητικό δοκίμιο μιλά για τον ‘ρόλο του σχολείου’ ή την ‘αξία της φιλίας’. Τούτο δεν είναι πολιτικός λόγος αλλά ευχολόγιο, το οποίο απέχει πολύ από το να μπορέσει να φέρει την επικαλούμενη, στο ίδιο κείμενο, αλλαγή.

Ακόμα και το όνομα του κινήματος, «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», είναι προβληματικό.

Η ελπίδα στην ελληνική παράδοση, από τον Ησίοδο ως τον Καβάφη, δεν είναι αρετή! Είναι το τελευταίο που έμεινε κλεισμένο μέσα στο πυθάρι της Πανδώρας, είναι αυτό που παρηγορεί τον αδύναμο όταν πια δεν μπορεί πλέον να πράξει… Η ιδρυτική διακήρυξη, όπως αναφέρεται σε αυτή, αντλεί την οντολογική της ενέργεια αλλά και την υπόστασή της από ένα τραγικό δυστύχημα.

Στο σημείο ακριβώς αυτό εντοπίζεται η πιο επικίνδυνη πλάνη τού εγχειρήματος της δημιουργίας του νέου πολιτικού σχηματισμού, η οποία δεν είναι άλλη από τη μετατροπή της τραγωδίας σε πολιτικό θεμέλιο.

Όμως, η πολιτική δεν θεμελιώνεται ούτε στο πάθος, προσωπικό ή συλλογικό, ούτε στην παρόρμηση ή έστω στην μεσσιανική καλή πρόθεση.

Θεμελιώνεται αποκλειστικά και μόνο στην ορθολογική σκέψη.

Η μεταβολή του υπαρξιακού πόνου και της οργής σε πολιτική πλατφόρμα προδίδει, στην περίπτωση αυτή, μια σαφή σύγχυση εννοιών αλλά και επιδιωκόμενων στοχεύσεων.

Η μετατροπή της οδύνης σε ηθικό σύμβολο, χωρίς να εμπεριέχει εν τοις πράγμασι πολιτική αυτογνωσία, γίνεται συνειδητά και στοχευμένα προκειμένου να νομιμοποιηθεί ο νέος πολιτικός σχηματισμός και να οικοδομήσει την αξιοπιστία του πάνω στο συναίσθημα.

Τούτο, θα μπορούσε να ισχυριστεί εύλογα κανείς, είναι ακριβώς ο ορισμός του λαϊκισμού, όχι του επιδεικτικού και του ακατέργαστου, αλλά του επιτηδευμένου και του λεπτοδουλεμένου, αυτού που ενδύεται τεχνηέντως τα ρούχα της ηθικής υπεροχής για να αποφύγει την κριτική.

Σχεδόν όλες οι ιδρυτικές διακηρύξεις των -συνήθως θνησιγενών- κομμάτων στην Ελλάδα των τελευταίων ετών διατυπώνουν εύγλωττα ότι ξεκινούν χωρίς τα ‘βαρίδια’ του παρελθόντος.

Το ίδιο έγινε και με την Ιδρυτική Διακήρυξη της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» (το ίδιο αναμένεται να γίνει, ίσως με κάποιες ευφάνταστες παραλλαγές, και στο νέο κόμμα του κ. Τσίπρα), χωρίς να γίνεται αντιληπτό ότι τα βαρίδια δεν κατοικούν στα κόμματα αλλά στη νοοτροπία! Και η νοοτροπία αλλάζει όταν αλλάζει η σκέψη, όχι όταν αλλάζουν τα πρόσωπα ή τα ονόματα των πολιτικών φορέων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διακήρυξης των είκοσι σημείων – στόχων, στην οποία γίνονται αόριστες αναφορές σε «ιδιοτελείς πολιτικούς» χωρίς να τους ονομάζει, σε «ισχυρούς δανειολήπτες» χωρίς να τους ονομάζει, σε «προνόμια» χωρίς να τα ονομάζει, αυτή η νοοτροπία συνεχίζεται απαράλλαχτη με την ίδια αφαιρετική αοριστολογία που χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για μην πει κανείς τίποτα θέλοντας να φανεί ότι τα λέει όλα.

Η αοριστολογία δεν είναι ατέλεια του κειμένου, είναι η ουσία του! Υπό αυτή την οπτική, ολόκληρο το κείμενο των είκοσι στόχων αποτελεί από μόνο του ένα σημαντικό βαρίδι.

Τα ‘μέτρα’ και οι ‘προτεραιότητες’ που αναγράφει δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά διοικητικές επιθυμίες οι οποίες είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα συντριβούν ατάκτως στην πρώτη τους επαφή με την πραγματικότητα.

Την πραγματικότητα της πολιτικής, της κοινωνίας, της οικονομίας, των διεθνών υποχρεώσεων.

Ο πολιτισμός μας δεν ξεκίνησε ποτέ από στόχους αλλά από ερωτήματα.

Τι είναι δίκαιο; Τι είναι καλό; Τι είναι η κοινωνία; Τι είναι η Δημοκρατία; Κανένα από τα ερωτήματα αυτά δεν τίθεται στο κείμενο της Ιδρυτικής Διακήρυξης.

Η χώρα μας δεν υποφέρει από έλλειψη καλών προθέσεων, υποφέρει από έλλειψη ορθολογικής σκέψης με ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό.

Ένα κίνημα που γεννήθηκε με αφετηρία τον πόνο χωρίς την ορθολογική πολιτική σκέψη δεν είναι ελπίδα, είναι, για να θυμηθούμε πάλι τον Ησίοδο, η τελευταία ευχή που έχει κανείς όταν δεν μπορεί να κάνει κάτι. Η Ελλάδα, αυτή η αρχαία, κουρασμένη και ταλαιπωρημένη αλλά όμορφη χώρα, δεν χρειάζεται άλλες ευχές με τη μορφή ιδρυτικών διακηρύξεων κομμάτων, χρειάζεται να της πει κάποιος, επιτέλους, την αλήθεια!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους