🇬🇷 (Άσμα XXVI. Κόλαση) Οδυσσέας. Στη συνάντησή του με τον ποιητή, ο Οδυσσέας αφηγείται ότι μετά τον Τρωικό Πόλεμο, καθώς το πλοίο με τους λίγους επιζώντες συντρόφους του έπλεε προς την Ιθάκη, τον...
🇬🇷 (Άσμα XXVI. Κόλαση) Οδυσσέας. Στη συνάντησή του με τον ποιητή, ο Οδυσσέας αφηγείται ότι μετά τον Τρωικό Πόλεμο, καθώς το πλοίο με τους λίγους επιζώντες συντρόφους του έπλεε προς την Ιθάκη, τον κατέκλυσε «η επιθυμία να γίνει ειδικός στις ανθρώπινες κακίες και την ανδρεία». Στη συνέχεια στράφηκε στους συντρόφους του, παροτρύνοντας τους να συνεχίσουν να πλέουν και να περάσουν τις Ηράκλειες Στήλες, που τότε θεωρούνταν το πιο ακραίο όριο του κόσμου. «Δεν δημιουργηθήκατε για να ζείτε σαν θηρία, για να επιδιώκετε την αρετή και τη γνώση». Αυτός είναι ίσως ο πιο όμορφος ορισμός που μας δίνει ο Δάντης, μέσω του Οδυσσέα, για την ανθρώπινη συνείδηση, η οποία εκφράζεται ως μια προσπάθεια για αρετή και νέα γνώση· επομένως, μια εξαιρετικά θετική αξιολόγηση του Έλληνα ήρωα, η οποία έρχεται σε αντίθεση με την καταδίκη σε αυτόν τον κολασμένο κύκλο όπου τιμωρούνται όσοι έχουν κάνει κακή χρήση της νοημοσύνης τους.
Καθώς συνεχίζαμε να πλέουμε, αφηγείται ο Οδυσσέας, χαρήκαμε που είδαμε ένα πολύ ψηλό βουνό —αργότερα μάθαμε ότι ήταν το βουνό του καθαρτηρίου— όταν ξαφνικά ένα τεράστιο κύμα κατέκλυσε το πλοίο και μας κατάπιε όλους η φουρτουνιασμένη θάλασσα.
Αυτό εξηγεί λοιπόν την αμαρτία του Οδυσσέα, αυτό που οι Έλληνες ονόμαζαν «ύβρις», την υπερβολική υπερηφάνεια που ωθεί τον άνθρωπο να αψηφά τους θεϊκούς και φυσικούς νόμους, καταλήγοντας αναπόφευκτα να υποφέρει τιμωρία.
Γιατί αν η λαχτάρα για μεγαλύτερη αρετή και πληρέστερη γνώση είναι καλό πράγμα, η αλαζονεία εκείνων που πιστεύουν ότι είναι δυνατόν να σκαρφαλώσουν στο θεϊκό βουνό και να καθιερωθούν ως θεάνθρωποι δεν είναι.
Αυτή είναι ίσως η υποκείμενη προειδοποίηση ολόκληρης της Θείας Κωμωδίας, έγκυρη τότε σε έναν θεμελιωδώς θρησκευτικό κόσμο και έγκυρη σήμερα σε έναν εκκοσμικευμένο, σκεπτικιστικό και μηδενιστικό κόσμο που προβάλλει έναν θεάνθρωπο μέσω του τεχνολογικού μετανθρωπισμού, των ψεμάτων και του πολέμου ως μέθοδο για να πείσει τους αμφισβητίες.
Η ανθρώπινη εφευρετικότητα πρέπει να βρει ένα ανυπέρβλητο όριο στην επίγνωση ότι η φύση, τόσο των ζωντανών όντων όσο και του ορυκτού κόσμου, έχει εξελιχθεί στην τρέχουσα μορφή της κατά τη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών, και είναι αδιανόητο ότι η επιστήμη μας, όσο μορφωμένη κι αν είναι, θα μπορούσε έστω και να την αλλάξει προς το καλύτερο μέσα σε λίγες δεκαετίες, χωρίς απρόβλεπτες μελλοντικές συνέπειες.
Η αλαζονεία και η υπερηφάνειά μας θα βυθίσει ολόκληρη την ανθρώπινη φυλή σε ένα οριστικό ναυάγιο, και δεν θα υπάρξει μέλλον.
Η επιστήμη χρειάζεται σοφία περισσότερο από πίστη και υποστήριξη.
Φάουστο 🇫🇷 (Chant XXVI. Enfer) Ulysse.
Lors de sa rencontre avec le poète, Ulysse raconte qu'après la guerre de Troie, alors que le navire, avec ses quelques compagnons survivants, voguait vers Ithaque, il fut saisi d'une ardeur nouvelle : « le désir de maîtriser les vices et les exploits humains ». Il se tourna alors vers ses compagnons, les exhortant à poursuivre leur route et à franchir les Colonnes d'Hercule, alors considérées comme la limite du monde. « Vous n'êtes pas faits pour vivre comme des bêtes, mais pour rechercher la vertu et la connaissance. » C'est peut-être la plus belle définition que Dante, à travers Ulysse, nous donne de la conscience humaine, qui s'exprime par une quête de vertu et de savoir nouveau ; un jugement extrêmement positif sur le héros grec, qui contraste avec la condamnation à ce cercle infernal où sont punis ceux qui ont abusé de leur intelligence.
Alors que nous poursuivions notre navigation, raconte Ulysse, nous nous réjouissions à la vue d'une très haute montagne – nous apprîmes plus tard qu'il s'agissait de la montagne du purgatoire – lorsqu'une vague immense submergea soudain le navire et nous fûmes tous engloutis par la mer déchaînée.
Ceci explique le péché d'Ulysse, ce que les Grecs appelaient « hybris », l'excès d'orgueil qui pousse l'homme à défier les lois divines et naturelles, et qui finit inévitablement par subir le châtiment.
Car si l'aspiration à une plus grande vertu et à une connaissance plus complète est une bonne chose, l'arrogance de ceux qui croient pouvoir gravir la montagne divine et s'ériger en hommes-dieux ne l'est pas.
C'est peut-être là le message sous-jacent de toute la Divine Comédie, valable alors dans un monde fondamentalement religieux et toujours d'actualité aujourd'hui dans un monde sécularisé, sceptique et nihiliste qui projette un homme-dieu par le biais du transhumanisme technologique, du mensonge et de la guerre, comme moyen de convaincre les sceptiques.
L'ingéniosité humaine se heurte à une limite insurmontable : la nature, tant celle des êtres vivants que celle du monde minéral, a évolué jusqu'à sa forme actuelle au cours de milliards d'années.
Il est impensable que notre science, aussi savante soit-elle, puisse la modifier positivement en quelques décennies seulement, sans conséquences futures imprévisibles.
Notre orgueil démesuré précipitera l'humanité entière dans un naufrage irrémédiable, et il n'y aura plus d'avenir. La science a besoin de sagesse plus que de foi et de mécénat. Fausto
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους