Η Κύπρος δεν κατέρρευσε από τον Χριστόφια — κατέρρευσε από τις τράπεζες Δεκατρία χρόνια μετά την οικονομική καταστροφή του 2012-2013, ένα μεγάλο μέρος της κυπριακής κοινωνίας συνεχίζει να ακούει το...
Η Κύπρος δεν κατέρρευσε από τον Χριστόφια — κατέρρευσε από τις τράπεζες Δεκατρία χρόνια μετά την οικονομική καταστροφή του 2012-2013, ένα μεγάλο μέρος της κυπριακής κοινωνίας συνεχίζει να ακούει το ίδιο αφήγημα: ότι για την κατάρρευση της οικονομίας έφταιγε αποκλειστικά η κυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια και η αριστερή διακυβέρνηση.
Ένα αφήγημα που επαναλήφθηκε τόσες φορές, ώστε πολλοί το αποδέχθηκαν ως αλήθεια χωρίς ποτέ να εξετάσουν τα πραγματικά γεγονότα.
Όμως τα γεγονότα είναι πεισματάρικα.
Η κρίση της Κύπρου δεν ξεκίνησε από τα δημόσια οικονομικά του κράτους.
Δεν προήλθε από υπερβολικά ελλείμματα ή από ανεξέλεγκτο δημόσιο χρέος, όπως συνέβη σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης.
Η κυπριακή κρίση ήταν πρωτίστως τραπεζική κρίση.
Αυτό δεν το υποστήριξαν μόνο πολιτικοί ή κομματικοί υποστηρικτές της τότε κυβέρνησης.
Το κατέγραψαν οι ίδιοι οι διεθνείς Οίκοι Αξιολόγησης, ευρωπαίοι αξιωματούχοι και οικονομολόγοι της εποχής.
Οι κυπριακές τράπεζες είχαν μετατραπεί σε γιγαντιαίους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, δυσανάλογους προς το μέγεθος της κυπριακής οικονομίας.
Επένδυσαν δισεκατομμύρια σε ελληνικά ομόλογα και εκτέθηκαν υπερβολικά στην ελληνική οικονομία.
Όταν ξέσπασε η παγκόσμια κρίση του 2008 και ακολούθησε το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων, οι ζημιές ήταν καταστροφικές.
Το κυπριακό κράτος βρέθηκε ουσιαστικά να καλείται να διασώσει ένα τραπεζικό σύστημα που ήταν πολύ μεγαλύτερο από τις δυνατότητές του.
Ακόμη και τότε, οι οικονομικοί δείκτες της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν ήταν οι χειρότεροι της Ευρώπης.
Αντίθετα, αρκετοί δείκτες παρέμεναν καλύτεροι από άλλες χώρες που ήδη είχαν μπει σε μνημόνιο.
Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί ευρωπαίοι αξιωματούχοι τόνιζαν τότε ότι το πρόβλημα της Κύπρου ήταν οι τράπεζες και όχι η δημοσιονομική διαχείριση του κράτους.
Παρά τα πιο πάνω, καλλιεργήθηκε συστηματικά η εντύπωση ότι η κυβέρνηση Χριστόφια «καθυστέρησε» να προσφύγει στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.
Όμως όσοι επαναλαμβάνουν αυτό το επιχείρημα αποσιωπούν κάτι πολύ σημαντικό: η ένταξη σε μνημόνιο δεν ήταν σωτηρία χωρίς κόστος.
Συνοδευόταν από σκληρή λιτότητα, περικοπές, ανεργία, κοινωνική πίεση και ουσιαστική απώλεια μέρους της οικονομικής κυριαρχίας της χώρας.
Ένας ηγέτης που προσπαθεί να αποφύγει ένα μνημόνιο δεν ενεργεί κατ’ ανάγκη ανεύθυνα.
Μπορεί να προσπαθεί να προστατεύσει την κοινωνία από τις οδυνηρές συνέπειες που θα ακολουθήσουν.
Και αυτό ακριβώς επιχείρησε να κάνει η τότε κυβέρνηση: να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια πριν οδηγηθεί η χώρα σε καθεστώς επιτήρησης.
Η ιστορία, όμως, γράφτηκε τελικά από εκείνους που διαχειρίστηκαν πολιτικά την κρίση και όχι από εκείνους που την προκάλεσαν οικονομικά.
Το πιο τραγικό είναι ότι οι πραγματικοί υπεύθυνοι της τραπεζικής καταστροφής δεν λογοδότησαν ποτέ ουσιαστικά.
Αντίθετα, το κόστος μεταφέρθηκε στους πολίτες: στους καταθέτες, στους δανειολήπτες, στους εργαζόμενους και στις επόμενες γενιές.
Και ίσως γι’ αυτό η συζήτηση για το 2013 παραμένει ακόμη ανοιχτή.
Γιατί δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Αφορά το ποιος πλήρωσε τελικά την κρίση — και ποιος όχι.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους