Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Κυριαρχεί σήμερα στην επικαιρότητα και την ενημέρωση-αναμενόμενο και λογικό- η είδηση και τα σχόλια για το νέο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού.

Από όσα γράφτηκαν και ειπώθηκαν βρήκα άκρως ενδιαφέρουσα και τεκμηριωμένη, πολιτικά και επιστημονικά, την παρακάτω δημοσίευση: "Επτά (7) αρχικές παρατηρήσεις για το νέο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού που παρουσιάστηκε επισήμως χθες. 1. Το αρχικό (προ-παρασκευαστικό) moto "ούτε αριστερά - ούτε δεξιά" φαίνεται να εγκαταλείφθηκε ως ρητή φόρμουλα.

Η νέα διατύπωση είναι πιο προσεκτική: "δεν μας χωράει μια ταμπέλα", "έχουμε διαφορετικές καταβολές", "είμαστε ανεξάρτητο κίνημα πολιτών". Συνάγεται δηλαδή ότι έχουμε μετατόπιση από το αντι-ιδεολογικό μοτίβο "ούτε Αριστερά ούτε Δεξιά" σε ένα νέο μοτίβο που συμπυκνώνεται στο "είμαστε πάνω και πέρα από κομματικές ταξινομήσεις". Αυτό είναι κλασικό στοιχείο κινημάτων που επιχειρούν να αυτο-συστηθούν με μοτίβα όπως "η κοινωνία απέναντι στο σύστημα", "οι πολίτες απέναντι στους επαγγελματίες πολιτικούς", "η ηθική απέναντι στη διαφθορά". Η διακήρυξη έχει ως κέντρο βάρους την κάθαρση, την δικαιοσύνη, την αξιοπρέπεια, την ελπίδα.

Πολιτικά αυτό είναι σημαντικό: κρατά την πολυσυλλεκτικότητα, αλλά αποφεύγει την αφελή ή προκλητική διατύπωση που θα την ταύτιζε με έναν ακρο-δεξιόστροφο αντικομματισμό. 2. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο πολιτικός λόγος του κόμματος δεν είναι οικονομικός ή κοινωνικός, αλλά κυρίως ηθικός.

Ο διαχωρισμός δεν είναι μεταξύ λαού και ελίτ, αλλά μεταξύ των "δίκαιων πολιτών" έναντι του "διεφθαρμένου συστήματος". Αυτό θυμίζει αρκετά στοιχεία του ιταλικού Five Star Movement (Κινήματος 5 Αστέρων), αλλά και μορφές "ηθικής εξέγερσης" που εμφανίζονται μετά από εθνικά τραύματα ή θεσμικές κρίσεις 3. Το νέο κόμμα θεμελιώνεται πάνω στην Πολιτική της συγκίνησης και του τραύματος των Τεμπών.

Η ίδια η πολιτική νομιμοποίηση της Μ. Καρυστιανού, που αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο, προέρχεται από το πένθος, τη μητρική ιδιότητα, την ηθική αυθεντικότητα, τη σύγκρουση με το διεφθαρμένο κράτος.

Αυτό δημιουργεί έναν πολύ ιδιαίτερο τύπο πολιτικής αντιπροσώπευσης: δεν εκπροσωπεί κοινωνικά συμφέροντα, αλλά εκφράζει το ηθικό τραύμα της κοινωνίας.

Συμβολικά είναι εξαιρετικά ισχυρός ο τύπος αυτός θεμελίωσης, τουλάχιστον σε ένα αρχικό στάδιο. 4. Η αισθητική της χθεσινής ιδρυτικής εκδήλωσης περιλαμβάνει περιστέρι, ελιά, "αναγέννηση", "ελπίδα", "νέα αρχή", "γράφουμε ιστορία". Όλα αυτά επιχειρούν να φτιάξουν ένα σχεδόν "λυτρωτικό" σκηνικό και μια απόπειρα αφήγησης εθνικής-ηθικής αναγέννησης. 5. Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το κόμμα φαίνεται να προσπαθεί να λειτουργήσει ως αντισυστημικός υποδοχέας, πολυσυλλεκτικό κανάλι διαμαρτυρίας, σημείο συνάντησης απογοητευμένων ψηφοφόρων από παντού.

Συνυπάρχουν συμβολισμοί ταυτισμένοι με την Αριστερά, πατριωτική ρητορική, αντι-ελιτισμός, θεσμισμός, έντονη θρησκευτικότητα, αλλά και στοιχεία συντηρητικής πολιτισμικής ευαισθησίας,. Ωστόσο, το νέο κόμμα ΔΕΝ είναι (ακόμη) συνεκτικό ιδεολογικά, δεν αναφέρεται σε κάποιο μπλοκ κοινωνικών συμφερόντων και δεν έχει συγκροτημένο πολιτικό πρόγραμμα εξουσίας.

Προς το παρόν είναι περισσότερο ένα κίνημα ηθικής απονομιμοποίησης του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος.

Και εδώ βρίσκονται, τόσο η δύναμη όσο και τα όριά του.

Γιατί τέτοια μορφώματα μπορούν να αποκτήσουν τεράστια συναισθηματική δυναμική, αλλά δυσκολεύονται να αποκτήσουν σταθερή ιδεολογική συνοχή, σαφή κοινωνική συμμαχία και συνεκτική στρατηγική πολιτικής γραμμής. 6. θα ήταν αναλυτικά λάθος, ή έστω πολύ πρόωρο, να καταταγεί ως κόμμα της άκρας δεξιάς.

Πιο σωστό είναι να ειπωθεί ότι πρόκειται για ρευστό αντισυστημικό μόρφωμα ηθικής διαμαρτυρίας, το οποίο μπορεί να προσελκύει και ακροδεξιά ακροατήρια, αλλά δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκην με την άκρα δεξιά.

Η άκρα δεξιά στις διαφορετικές της εκφράσεις προϋποθέτει πιο σαφή στοιχεία: εθνοκρατικό αυταρχισμό, ξενοφοβία, αντι-μεταναστευτικό πυρήνα, αντικομμουνισμό, πολιτισμικό εθνικισμό, τάξη-ασφάλεια ως κεντρικό άξονα, ή οργανική σύνδεση με αντιφιλελεύθερες ακροδεξιές παραδόσεις.

Στη διακήρυξη του νέου κόμματος το κέντρο βάρους είναι άλλο: δικαιοσύνη, κάθαρση, ατιμωρησία, αξιοπρέπεια, πολίτες εναντίον διεφθαρμένου συστήματος.

Το κρίσιμο όμως ζήτημα είναι το εξής: τέτοια κόμματα, επειδή είναι ιδεολογικά ασαφή, μπορούν να λειτουργήσουν ως "χώρος υποδοχής" πολλών ετερόκλητων δυσαρεσκειών.

Εκεί μπορεί να συνυπάρχουν αριστερόστροφες, πατριωτικές, συντηρητικές, αντιελιτιστικές ή ακόμη και ακροδεξιές διαθέσεις.

Ο ακριβής χαρακτήρας του νέου κόμματος θα κριθεί ολοκληρωμένα από τρία πράγματα: κυβερνητικό πρόγραμμα, στελέχη και πολιτικές συμμαχίες. 7. Το πλησιέστερο ανάλογο με το "κόμμα Καρυστιανού" ευρωπαϊκό κόμμα είναι το Κίνημα Πέντε Αστέρων στην Ιταλία, ιδίως στην πρώτη του φάση: αντι-κομματισμός, πολιτικός λόγος "πολίτες εναντίον διεφθαρμένης πολιτικής τάξης", άρνηση παραδοσιακών ετικετών, ηθική ρητορική κάθαρσης και ρευστή ιδεολογία.

Η βιβλιογραφία το περιγράφει ακριβώς ως αντι-establishment /μετα-μοντέρνο λαϊκισμό, με έμφαση στην καταπολέμηση της διαφθοράς και στην αυθόρμητη πολιτική των πολιτών.

Ενα δεύτερο, παλαιότερο ανάλογο πολιτικό ρεύμα είναι ο Πουζαντισμός στην Γαλλία της δεκαετίας του 1950.

Όχι γιατί ταυτίζεται ιδεολογικά με αυτόν (εκείνος ήταν σαφώς δεξιότερος, μικροαστικός και αντι-κοινοβουλευτικός), αλλά γιατί εξέφραζε μια ηθική εξέγερση "των απλών ανθρώπων” απέναντι στο κράτος, τους επαγγελματίες πολιτικούς και τις ελίτ.

Τρίτο, μερικώς ανάλογο πολιτικό μόρφωμα είναι η Λίστα Πιμ Φόρταϊν στην Ολλανδία.

Εκεί όμως η ρευστή αντισυστημικότητα αποκρυσταλλώθηκε γρήγορα σε ένα δεξιό και αντι-ισλαμικό πολιτικό κόμμα, άρα είναι περισσότερο ένα παράδειγμα του πώς ένα αντιπολιτικό ρεύμα είναι πιθανός στο τέλος της ημέρας να πάρει καθαρά δεξιό-λαϊκιστική μορφή.

Επομένως, και προς ώρας, το κόμμα Καρυστιανού θα ήταν λάθος να χαρακτηριστεί "ακροδεξιό". Η έναρξή του δείχνει προς ένα anti-establishment citizen movement party, ένα κόμμα-κίνημα ηθικής διαμαρτυρίας.

Η εξέλιξή του θα καθοριστεί και από τις απαντήσεις που θα δώσουν τα άλλα πολιτικά κόμματα προς την κοινωνία και, κυρίως, τα κόμματα που αναφέρονται στις κοινωνικές δυνάμεις της εργασίας." Γράφει ο Χριστόφορος Βερναρδάκης✔️

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους