Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου Γράφει ο Dr. Δημήτριος Κίμογλου Η αρχή των περισσότερων λειτουργικών διαταραχών του εντέρου βρίσκεται στον άξονα εγκεφάλου-εντέρου (brain-gut axis). Η ψυχολογική κατάσταση του ατόμου δεν αποτελεί απλώς έναν παράγοντα που επιδεινώνει τα συμπτώματα, αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, το πρωτογενές έναυσμα για την εκδήλωσή τους.

Το έντερο περιβάλλεται από ένα εξαιρετικά περίπλοκο δίκτυο εκατοντάδων εκατομμυρίων νευρώνων, το οποίο ονομάζεται Εντερικό Νευρικό Σύστημα (ENS) ή «δεύτερος εγκέφαλος». Το σύστημα αυτό επικοινωνεί αμφίδρομα με το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ) μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, καθώς και μέσω κοινών χημικών αγγελιοφόρων (νευροδιαβιβαστών). Είναι χαρακτηριστικό ότι το 95% της σεροτονίνης του οργανισμού της ορμόνης που ρυθμίζει τη διάθεση, το άγχος και το αίσθημα ευεξίας παράγεται και αποθηκεύεται στο έντερο.

Όταν ο εγκέφαλος βιώνει καταστάσεις χρόνιου στρες, έντονου άγχους ή ψυχικού τραύματος, ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και τον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA). Η αντίδραση αυτή απελευθερώνει ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη, οι οποίες έχουν άμεσο αντίκτυπο στον γαστρεντερινικό σωλήνα: • Μεταβολή της κινητικότητας: Το στρες μπορεί να προκαλέσει είτε βίαιες, σπασμωδικές συσπάσεις του εντερικού τοιχώματος (οδηγώντας σε οξεία διάρροια) είτε πλήρη ατονία και επιβράδυνση της περισταλτικής κίνησης (οδηγώντας σε χρόνια δυσκοιλιότητα). • Σπλαχνική υπερευαισθησία: Κάτω από την επίδραση του ψυχολογικού φόρτου, το κατώφλι του πόνου στο έντερο μειώνεται δραματικά.

Διαδικασίες απολύτως φυσιολογικές, όπως η μετακίνηση αερίων ή τροφής, μεταφράζονται από τον εγκέφαλο ως έντονος, υποτροπιάζων πόνος ή σοβαρό φούσκωμα (μετεωρισμός). • Διαπερατότητα του βλεννογόνου: Το χρόνιο άγχος αλλοιώνει τις στενές συνδέσεις (tight junctions) των κυττάρων του εντερικού φραγμού.

Αυτό επιτρέπει σε τοξίνες και μακρομόρια να εισέλθουν στον υποβλεννογόνο ιστό, προκαλώντας μικροσκοπική, υποκλινική φλεγμονή.

Αυτός ο μηχανισμός ορίζει το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ / IBS). Πρόκειται για μια αμιγώς λειτουργική διαταραχή, όπου η μορφολογία του εντέρου παραμένει άθικτη στις μακροσκοπικές εξετάσεις, αλλά η επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και εντερικού νευρικού συστήματος έχει απορρυθμιστεί πλήρως.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να διαχωριστεί το ΣΕΕ από άλλες παθήσεις του κατώτερου πεπτικού, οι οποίες, αν και επηρεάζονται δευτερογενώς από την ψυχολογία του ασθενούς, χαρακτηρίζονται από σαφείς ανατομικές και ιστολογικές αλλοιώσεις.

Νόσος του Crohn Ανήκει στις Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσους του Εντέρου (ΙΦΝΕ) και αποτελεί μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση.

Σε αντίθεση με το ΣΕΕ, στη νόσο Crohn το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στον ίδιο τον γαστρεντερινικό βλεννογόνο, προκαλώντας βαθιά έλκη, διατοιχωματική φλεγμονή, συρίγγια και στενώσεις.

Ενώ το ψυχολογικό στρες μπορεί να πυροδοτήσει μια έξαρση της νόσου, η αιτιολογία της είναι οργανική (γενετική προδιάθεση και ανοσολογική απορρύθμιση) και όχι λειτουργική. Εκκολπωματική Νόσος και Εκκολπωματίτιδα Τα εκκολπώματα είναι μικρές προβολές (σακούλες) που σχηματίζονται στο μυϊκό τοίχωμα του παχέος εντέρου, συνήθως λόγω αυξημένης ενδοαυλικής πίεσης. • Η παρουσία τους (εκκολπύλωση) μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματική ή να μιμηθεί τα συμπτώματα του ΣΕΕ. • Αν, ωστόσο, παγιδευτεί κόπρανο ή βακτήρια σε αυτές τις δομές, εκδηλώνεται εκκολπωματίτιδα μια οξεία φλεγμονώδης κατάσταση με έντονο κοιλιακό πόνο, πυρετό και αυξημένους δείκτες φλεγμονής στο αίμα, η οποία απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.

Η πιθανότητα εξέλιξης των διαταραχών αυτών σε κακοήθεια (καρκίνο του παχέος εντέρου) εξαρτάται αποκλειστικά από τη φύση της πάθησης και την παρουσία ή απουσία χρόνιας, ενεργού φλεγμονής. • Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου: Καθώς το ΣΕΕ δεν προκαλεί μόνιμη ιστολογική καταστροφή, κυτταρική αλλοίωση ή χρόνια φλεγμονή, δεν αυξάνει στο ελάχιστο τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.

Ο κίνδυνος για έναν ασθενή με ΣΕΕ παραμένει ταυτόσημος με εκείνον του γενικού πληθυσμού. • Νόσος του Crohn: Εδώ ο κίνδυνος κακοήθειας είναι υπαρκτός και αυξημένος, ιδιαίτερα αν η νόσος παραμένει ενεργή για πολλά έτη.

Η συνεχής, μακροχρόνια φλεγμονώδης διαδικασία αναγκάζει τα κύτταρα του βλεννογόνου σε ταχύτατη αναπλήρωση, αυξάνοντας στατιστικά την πιθανότητα γενετικών μεταλλάξεων.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κυτταρική δυσπλασία και, τελικά, σε αδενοκαρκίνωμα, καθιστώντας απαραίτητο τον τακτικό ενδοσκοπικό έλεγχο. • Εκκολπωματίτιδα: Τα ίδια τα εκκολπώματα δεν αποτελούν προκαρκινικές αλλοιώσεις.

Ωστόσο, επειδή οι επαναλαμβανόμενες φλεγμονές προκαλούν ίνωση και πάχυνση του εντερικού τοιχώματος, είναι απαραίτητο να διενεργείται πλήρης κολονοσκόπηση μερικές εβδομάδες μετά την υποχώρηση ενός οξέος επεισοδίου, προκειμένου να αποκλειστεί η πιθανότητα συνύπαρξης κάποιου υποκείμενου νεοπλάσματος.

Η κατανόηση του γεγονότος ότι το έντερο λειτουργεί ως ο καθρέφτης της ψυχικής κατάστασης του ατόμου αποτελεί το πρώτο και βασικότερο βήμα για τη θεραπευτική προσέγγιση του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου, ενώ η έγκαιρη κλινική και ενδοσκοπική αξιολόγηση διασφαλίζει τον αποκλεισμό ή τη σωστή αντιμετώπιση των οργανικών φλεγμονών που ενδέχεται να απειλήσουν τη μακροχρόνια υγεία του ασθενούς.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους