Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο πληθωρισμός της απληστίας επιστρέφει Ο όρος «πληθωρισμός της απληστίας» κυριάρχησε στη δημόσια συζήτηση τα χρόνια μετά την πανδημία, όταν οι τιμές εκτοξεύονταν διεθνώς.

Σήμερα, με τον πληθωρισμό να έχει υποχωρήσει αισθητά, η συζήτηση σχεδόν εξαφανίστηκε.

Όμως ίσως αυτό να είναι ακριβώς το πρόβλημα: Οι περίοδοι χαμηλού πληθωρισμού μπορεί να είναι οι πιο επικίνδυνες για τους καταναλωτές, επειδή τότε μειώνεται η προσοχή απέναντι στις τιμές και ενισχύεται η δυνατότητα των επιχειρήσεων να διατηρούν υψηλά περιθώρια κέρδους χωρίς αντιδράσεις.

Αλλά, οι εταιρείες επιδιώκουν κέρδη διαρκώς· δεν ξυπνούν ξαφνικά πιο άπληστες σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Άρα χρειάζεται μια βαθύτερη εξήγηση γιατί η δυνατότητα αύξησης των περιθωρίων κέρδους φαίνεται να ενισχύεται σε ορισμένες περιόδους.

Μία προσέγγιση υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τον γενικευμένο πληθωρισμό ως κάλυψη.

Όταν οι καταναλωτές περιμένουν αυξήσεις τιμών παντού, δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν ποια αύξηση είναι πραγματικά δικαιολογημένη και ποια αποτελεί ευκαιριακή εκμετάλλευση.

Μέσα σε ένα περιβάλλον σύγχυσης, οι εταιρείες μπορούν να αυξήσουν τις τιμές περισσότερο απ’ όσο επιβάλλουν τα κόστη τους, χωρίς να προκαλέσουν έντονη αντίδραση.

Μια δεύτερη θεωρία υποστηρίζει ότι τα μεγάλα σοκ στην οικονομία λειτουργούν σαν άτυπο σήμα συντονισμού.

Για παράδειγμα, μια μεγάλη ενεργειακή κρίση ή η άνοδος των τιμών πετρελαίου μπορεί να επιτρέψει σε πολλές επιχειρήσεις ταυτόχρονα να αυξήσουν όχι μόνο τις τιμές αλλά και τα περιθώρια κέρδους τους, χωρίς να χρειάζεται ρητή συνεννόηση μεταξύ τους.

Υπάρχει όμως και μια αντίθετη ερμηνεία, εξίσου πειστική.

Όταν ο πληθωρισμός εκτοξεύεται, οι καταναλωτές γίνονται πολύ πιο προσεκτικοί, συγκρίνουν τιμές και πιέζουν τις επιχειρήσεις.

Αντίθετα, όταν οι τιμές σταθεροποιούνται ή ακόμη και υποχωρούν ελαφρά, οι πολίτες εφησυχάζουν.

Σε αυτές τις περιόδους, οι εταιρείες μπορεί να καθυστερούν να μεταφέρουν τις μειώσεις κόστους στους καταναλωτές, διατηρώντας υψηλότερα κέρδη χωρίς να τραβούν την προσοχή.

Ορισμένες εμπειρικές μελέτες ενισχύουν αυτή την άποψη.

Έρευνα για τις τιμές καυσίμων στη Βρετανία μετά το ενεργειακό σοκ του 2022 έδειξε ότι, όταν αυξήθηκαν οι τιμές χονδρικής, τα πρατήρια απορρόφησαν μέρος του κόστους αντί να το μετακυλήσουν πλήρως στους οδηγούς.

Ο λόγος φαίνεται να ήταν η αυξημένη επιτήρηση από τους καταναλωτές, που έψαχναν συστηματικά συγκρίσεις τιμών.

Αντίθετα, όταν οι τιμές υποχωρούν, οι καταναλωτές χαλαρώνουν.

Η κλασική συμπεριφορά, οι τιμές να ανεβαίνουν σαν πύραυλος αλλά να πέφτουν σαν φτερό, περιγράφει ακριβώς αυτή τη δυναμική.

Οι επιχειρήσεις συχνά μειώνουν τις τιμές πολύ πιο αργά απ’ όσο τις αυξάνουν, εκμεταλλευόμενες τη μειωμένη προσοχή της αγοράς.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στα καύσιμα.

Μελέτες σε εκατοντάδες προϊόντα έχουν δείξει ότι οι τιμές γενικά αντιδρούν γρηγορότερα στις αυξήσεις κόστους παρά στις μειώσεις.

Αυτό υποδηλώνει ότι η ισχύς των επιχειρήσεων στην αγορά λειτουργεί διαρκώς, ανεξαρτήτως του αν ο πληθωρισμός βρίσκεται σε έξαρση ή σε ύφεση.

Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι η συζήτηση για τον πληθωρισμό της απληστίας δεν αφορά μόνο την ακρίβεια αλλά και τη λειτουργία του ανταγωνισμού.

Είτε οι επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται τις περιόδους υψηλού πληθωρισμού είτε τις περιόδους ηρεμίας, το ζητούμενο παραμένει το ίδιο: Μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές, ισχυρότερος ανταγωνισμός και αυστηρότερη εποπτεία απέναντι στις υπερσυγκεντρωμένες αγορές. Γιατί συχνά οι πιο επικίνδυνες αυξήσεις τιμών είναι εκείνες που περνούν απαρατήρητες. Tim Harford K REPORT

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους