Η Ανατομία του «Βολικού Σεναρίου»: Η 17 Νοέμβρη σε Τρία Επεισόδια Με αφορμή την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, η συζήτηση γύρω από την πολυπλοκότερη τρομοκρατική οργάνωση της Μεταπολίτευσης...

Πλήρες Κείμενο:

Η Ανατομία του «Βολικού Σεναρίου»: Η 17 Νοέμβρη σε Τρία Επεισόδια Με αφορμή την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, η συζήτηση γύρω από την πολυπλοκότερη τρομοκρατική οργάνωση της Μεταπολίτευσης ανοίγει ξανά, μακριά πλέον από τα δικαστικά στερεότυπα και τις επικοινωνιακές σκοπιμότητες του 2002.

Η έξοδος του ανθρώπου που ταυτίστηκε με τον κωδικό «Λάμπρος» από τον Κορυδαλλό, κλείνει τον βιολογικό κύκλο της επίσημης εκδοχής, αλλά αφήνει ορθάνοιχτο τον ιστορικό κύκλο των αναπάντητων ερωτημάτων.

Για να κατανοήσουμε πώς η υπόθεση «ράφτηκε» στα μέτρα που εξυπηρετούσαν τη σταθερότητα του συστήματος, πρέπει να αποδεχτούμε μια βασική αλήθεια: Η ιστορία της 17 Νοέμβρη δεν είναι ένα ενιαίο έργο, αλλά μια σειρά από διακριτά, αυτοτελή «επεισόδια».Στη γεωπολιτική και στη δομική ανάλυση, ισχύει ο κανόνας. «Κοίτα το αποτέλεσμα για να βρεις τον δημιουργό». Επεισόδιο Πρώτο (1975-1983): Η Ιδεολογική Μήτρα, τα Ιδρυτικά Χτυπήματα και η Πρώτη «Αλλαγή Φρουράς» Η πρώτη περίοδος της 17Ν δεν έχει καμία σχέση με τη «συμμορία των Λειψών» ή τις περιγραφές για μια παρέα απομονωμένων επαρχιωτών.

Το ξεκίνημα της οργάνωσης φέρει τη σφραγίδα μιας ιδιαίτερα εκπαιδευμένης, συγκροτημένης και πολιτικά εκλεπτυσμένης ομάδας με βαθιές ρίζες στο αντιδικτατορικό κίνημα του εξωτερικού (κυρίως του Παρισιού) και τις θεωρητικές αναζητήσεις της ριζοσπαστικής αριστεράς.

Τα χτυπήματα αυτής της περιόδου είναι χειρουργικά και επικεντρώνονται αυστηρά στον άξονα του αντιιμπεριαλισμού, της τιμωρίας των βασανιστών της Χούντας και της εγχώριας καταστολής, με τρεις σταθμούς-κλειδιά: Δεκέμβριος 1975 – Ρίτσαρντ Γουέλς: Η εκτέλεση του σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα έξω από το σπίτι του στο Ψυχικό αποτελεί το ιδρυτικό συμβόλαιο της οργάνωσης.

Το χτύπημα σοκάρει τις διεθνείς υπηρεσίες, καθώς δείχνει άριστη πληροφόρηση, γνώση των κινήσεων ενός «αόρατου» στελέχους και μια επιχειρησιακή ψυχραιμία που δεν διέθετε κανένας εγχώριος ερασιτέχνης.

Δεκέμβριος 1976 – Ευάγγελος Μάλλιος: Ο διαβόητος βασανιστής της Ασφάλειας κατά τη διάρκεια της επταετίας πέφτει νεκρός στο Φάληρο.

Η ενέργεια αυτή λειτουργεί ως «λαϊκή δικαιοσύνη» στα μάτια ενός μεγάλου τμήματος της κοινωνίας που έβλεπε την επίσημη Πολιτεία της πρώιμης Μεταπολίτευσης να αφήνει ατιμώρητους τους πρωταιτίους της δικτατορίας, προσφέροντας στη 17Ν μια πρώτη, ιδιότυπη κοινωνική ανοχή.Με τη δολοφονία του (και αργότερα των Μπάμπαλη και Πέτρου), η 17Ν κέρδισε τεράστια λαϊκή συμπάθεια, καθώς το αίσθημα της ατιμωρησίας των χουντικών ήταν διάχυτο.

Ταυτόχρονα όμως, με αυτές τις εκτελέσεις έκλεισαν οριστικά τα στόματα ανθρώπων που, αν πιέζονταν ή αντάλασσαν τη σιωπή τους με δικαστικά οφέλη, θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την πραγματική δομή του παρακράτους που επιβίωσε της Μεταπολίτευσης.

Μάρτιος 1983 – Τζώρτζης Αθανασιάδης: Η δολοφονία του εκδότη της «Απογευματινής» μέσα στο γραφείο του σπάει για πρώτη φορά το μέχρι τότε «καθαρό» ιδεολογικό προφίλ της οργάνωσης.

Δεν πρόκειται για ξένο πράκτορα ούτε για βασανιστή, αλλά για έναν ισχυρό παράγοντα του αστικού Τύπου και της οικονομικής ζωής, φίλο του Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Το χτύπημα αυτό προκαλεί πολιτικό σεισμό και οδηγεί τον Καραμανλή στην ιστορική, γεμάτη νόημα δήλωση: «δεν ελέγχω πλέον τις εξελίξεις». Το Παράδοξο του Αθανασιάδη και το Σήμα της ΚΥΠ Η δολοφονία του Αθανασιάδη, ωστόσο, κρύβει δύο τεράστια μυστικά που φωτίζουν το παρασκήνιο του Μηχανισμού: Η 17Ν δεν ανέλαβε ποτέ την ευθύνη.

Παρά το γεγονός ότι οι αρχές και τα ΜΜΕ «χρέωσαν» αμέσως την ενέργεια στην οργάνωση, η ίδια η 17Ν δεν έστειλε ποτέ προκήρυξη για να την οικειοποιηθεί και με μεταγενέστερη προκήρυξή της, αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι είχε οποιαδήποτε σχέση με τη δολοφονία, καταγγέλλοντας «προβοκάτσια των σκοτεινών υπηρεσιών», αφήνοντας ένα δυσεξήγητο κενό, που δεν ταίριαζε με τη μέχρι τότε επικοινωνιακή της στρατηγική.

Η προειδοποίηση των Μυστικών Υπηρεσιών: Το στρατιωτικό σκέλος της ΚΥΠ (μετέπειτα ΕΥΠ) είχε σαφείς, έγκυρες πληροφορίες και είχε προειδοποιήσει εγγράφως για επικείμενο χτύπημα εναντίον του εκδότη, μέρες πριν αυτό συμβεί.

Η προειδοποίηση αγνοήθηκε ή «θάφτηκε» στα γρανάζια της υπηρεσίας.(Η πληροφορία για την προειδοποίηση βασίζεται στις δικαστικές καταθέσεις των στελεχών της ΚΥΠ (υπόθεση Κρυστάλλη 1985) και στη δημόσια σύγκρουση των διωκτικών αρχών, που απέδειξε ότι το έγγραφο/πληροφορία της ΚΥΠ υπήρχε, αλλά θυσιάστηκε στον βωμό του πολέμου μεταξύ των δύο υπηρεσιών και της αλλαγής των ισορροπιών.) Η Ανάγκη Νέου «Διαχειριστή» Αυτά τα δύο στοιχεία αποδεικνύουν ότι η δολοφονία Αθανασιάδη δεν ήταν μια τυπική επιχείρηση της πρώτης γενιάς, αλλά μια σκοτεινή επιχείρηση του βαθέως κράτους.

Το brand name της 17Ν χρησιμοποιήθηκε ως «ομπρέλα» για ένα συμβόλαιο θανάτου που εξυπηρετούσε εγχώριες πολιτικές και επιχειρηματικές σκοπιμότητες.

Είναι η ακριβής χρονική στιγμή που ο Μηχανισμός επιβάλλει την αλλαγή «διαχειριστή». Ο αρχικός, ιδεολογικός πυρήνας του Παρισιού είτε αποσύρεται βίαια επειδή «λερώθηκε» από μια ενέργεια που δεν έκανε, είτε συνθηκολογεί μπροστά στις νέες ισορροπίες.

Η 17Ν βυθίζεται αμέσως μετά σε μια μυστηριώδη διετή επιχειρησιακή σιωπή (1983-1985). Αυτή η σιωπή ήταν το απαραίτητο διάστημα για να γίνει η «μεταβίβαση του τηλεκοντρόλ»: ο Μηχανισμός παραμέρισε τους παλιούς θεωρητικούς, στρατολόγησε τη δεύτερη γενιά των αναλώσιμων εκτελεστών (Κουφοντίνας, Ξηρός) και έστησε το μοντέλο ελεγχόμενης τροφοδοσίας στόχων και όπλων που είδαμε στα επόμενα χρόνια. Επεισόδιο Δεύτερο (1984-1990): Η Μετάλλαξη και το "Χειριστήριο" του Μηχανισμού Μετά τη διετή σιωπή, η 17Ν επανεμφανίζεται το 1985 με τη δολοφονία του εκδότη Νίκου Μομφεράτου και του οδηγού του, Γιώργου Ρουσέτη.

Είναι η επίσημη είσοδος της δεύτερης γενιάς επιχειρησιακών στελεχών.

Το τιμόνι των εκτελέσεων περνά στοχοπροσηλωμένα στο δίδυμο του Δημήτρη Κουφοντίνα και του Σάββα Ξηρού, ενώ η πρώτη γενιά υποχωρεί σε ρόλο αποκλειστικά θεωρητικό.

Η νέα ομάδα δεν αποτελείται από κοσμοπολίτες διανοουμένους, αλλά από νεαρούς στρατολογημένους από τον εγχώριο αντιεξουσιαστικό χώρο.

Η ένοπλη δράση αποτινάσσει τη βαριά θεωρία και αποκτά χαρακτηριστικά στρατιωτικής πειθαρχίας, στρεφόμενη πλέον στο εσωτερικό πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο (Αγγελόπουλος, Μπακογιάννης). Η Υπόθεση Κρυστάλλη και το Μοντέλο "Target Feeding" Η ανάγκη της δεύτερης γενιάς για στρατολόγηση και υλικοτεχνική υποστήριξη την καθιστά διάτρητη.

Η αποκάλυψη της υπόθεσης του δημοσιογράφου Ντάνου Κρυστάλλη το 1985 ξεγύμνωσε τη Μηχανή. Ο Κρυστάλλης, που διαχειριζόταν όπλα και προκηρύξεις οργανώσεων-φαντασμάτων, αποδείχθηκε έμμισθος πράκτορας της ΚΥΠ, (με τον κωδικό «Α-39» ή «Νέστωρ»).στρατολογημένος και καθοδηγούμενος απευθείας από τον Διευθυντή Εσωτερικής Ασφαλείας της υπηρεσίας, Κώστα Αλεξάκη. Ο Μηχανισμός δεν χρειαζόταν να διορίζει τον αρχηγό της 17Ν.

Του αρκούσε να αφήνει πληροφορίες, δρομολόγια και κενά ασφαλείας να «ρέουν» προς την επιχειρησιακή ομάδα μέσω ελεγχόμενων διαύλων. Το Παράδοξο των Στρατοπέδων: Όπλα από το Κρατικό Οπλοστάσιο Αυτή η ελεγχόμενη ροή αποτυπώθηκε με τον πιο ανάγλυφο τρόπο στην παροιμιώδη ευκολία με την οποία η οργάνωση αποκτούσε πρόσβαση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις υψίστης ασφαλείας.

Το αποκορύφωμα έρχεται τον Δεκέμβριο του 1989, όταν η 17Ν εισβάλλει στο στρατόπεδο της 362 ΠΑΠ στο Συκούριο Λάρισας, αφαιρώντας ανενόχλητη δεκάδες στρατιωτικές ρουκέτες και συνεχίζεται τον Φεβρουάριο του 1990 με την αφαίρεση αντιαρματικών μπαζούκας από το Πολεμικό Μουσείο στην καρδιά της Αθήνας.

Για να πραγματοποιηθούν τέτοια χτυπήματα, απαιτούνταν λεπτομερή σχεδιαγράμματα, κωδικοί και η βέβαιη εσωτερική τυφλότητα των αντανακλαστικών του στρατεύματος. Το Συκούριο δεν ήταν διάρρηξη, ήταν ο επίσημος σταθμός ανεφοδιασμού που ο Μηχανισμός άφησε ανοιχτό, προκειμένου η 17Ν να αποκτήσει το βαρύ πυρομαχικό υλικό της επόμενης δεκαετίας. Επεισόδιο Τρίτο (1991-2002): Η Αποστρατικοποίηση της ΕΥΠ και το "Ράψιμο" της Αυλαίας Η δεκαετία του '90 βρίσκει τη 17Ν σε τροχιά επιχειρησιακής κόπωσης και ηθικής απονομιμοποίησης, με αποκορύφωμα τον τραγικό θάνατο του 20χρονου Θάνου Αξαρλιάν το 1992.

Η οργάνωση έχει μετατραπεί σε ένα ληξιπρόθεσμο προϊόν. Η Ανατροπή του 1999: Όταν ο Μηχανισμός Έχασε το "Τηλεκοντρόλ" Αν η έκρηξη της βόμβας στα χέρια του Σάββα Ξηρού στον Πειραιά το 2002 ήταν η αφορμή για το τέλος, η πραγματική δομική ανατροπή που σφράγισε τη μοίρα της 17Ν συνέβη το 1999.

Είναι η χρονιά που η κυβέρνηση Σημίτη, στον απόηχο της καταστροφικής διαχείρισης της υπόθεσης Οτσαλάν, παίρνει μια ιστορική απόφαση.

Διακόπτει την παράδοση 46 ετών που ήθελε αποκλειστικά στρατιωτικούς στην ηγεσία των μυστικών υπηρεσιών.

Η τοποθέτηση πολιτικών και διπλωματών στην Κατεχάκη (με πρώτο τον Πρέσβη Παύλο Αποστολίδη) βραχυκύκλωσε το «χειριστήριο» της οργάνωσης: Οι παλιοί στρατιωτικοί σύνδεσμοι, οι στεγανοποιημένοι φάκελοι και τα δίκτυα που είχαν χτιστεί από την εποχή του Αλεξάκη, βρέθηκαν ξαφνικά στο στόχαστρο μιας νέας, τεχνοκρατικής διοίκησης.

Η νέα ηγεσία της ΕΥΠ δεν είχε καμία υποχρέωση να προστατεύσει τις παλιές «αμαρτίες» του βαθέως κράτους.

Αντίθετα, ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τις απαιτήσεις του FBI και της Scotland Yard ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Όταν το 2002 έσκασε η βόμβα, οι παλιοί προστάτες είχαν ήδη αποστρατευτεί. Ο Μηχανισμός δεν είχε πλέον το τηλεκοντρόλ για να πατήσει το "pause". Έπρεπε να πατήσει το "stop" και να κάνει τη διαχείριση της επίσημης αφήγησης. Το Συμπέρασμα: Η Διπλή Πραγματικότητα Η υπόθεση της 17 Νοέμβρη μπήκε, τελικά, στα μέτρα που ήθελε το σύστημα, παράγοντας μια καθαρή, καθησυχαστική βιτρίνα: Το Δικαστικό Σενάριο (Η Βιτρίνα) Μια κλειστή «οικογενειακή επιχείρηση» μελισσοκόμων και επαρχιωτών, με έναν ηλικιωμένο θεωρητικό (Γιωτόπουλο) στην κορυφή.

Η υπόθεση έκλεισε, τα στεγανά διασφαλίστηκαν και οι πολιτικοί διαχειριστές κέρδισαν ισόβια συμβόλαια πολιτικής επιβίωσης. Ο Πραγματικός Μηχανισμός (Η Ιστορία) Μια οργάνωση-franchise που στην πορεία της διατρήθηκε από το βαθύ κράτος.

Όπως κατήγγειλε ο ίδιος ο Γιωτόπουλος, ένας ηγετικός πυρήνας τουλάχιστον 8 ατόμων, κρίσιμα χειρόγραφα και το «δεύτερο» 45άρι που έκαιγε επώνυμα στελέχη της ελίτ, δεν αγγίχθηκαν ποτέ. Η Διαχρονική Μέθοδος: Όταν ο Μηχανισμός έρχεται αντιμέτωπος με μια κρίση που απειλεί να τον ξεσκεπάσει, δεν αναζητά την απόλυτη αλήθεια.

Κατασκευάζει ένα «Βολικό Σενάριο», το επικυρώνει μέσω των θεσμών και το κλειδώνει στο αρχείο.

Η αποφυλάκιση του Γιωτόπουλου μας υπενθυμίζει ότι οι εκτελεστές πάνε στη φυλακή και οι θεωρητικοί γίνονται εξιλαστήρια θύματα, αλλά τα πραγματικά μυστικά της Μεταπολίτευσης παραμένουν καλά φυλαγμένα στα υπόγεια της κρατικής ασφάλειας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους