Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το Πολιτειακό Μοντέλο του Καποδίστρια για την Ελλάδα

-------------------------------------------------------------------- Ο Καποδίστριας είναι γνωστός ως "Κυβερνήτης", ένας τίτλος που νομοθετήθηκε από τον Πολυζωϊδη με το ΣΤ' Ψήφισμα της Τροιζήνας.

Και έκτοτε είναι ο όρος που χρησιμοποιήθηκε εσωτερικά.

Ωστόσο, ο Καποδίστριας με το ψήφισμα της 28ης Ιανουαρίου του 1828 -το οποίο το ψήφισε η Τροιζήνα- άλλαξε το πολίτευμα της Ελλάδας από "Δημοκρατία" σε "Πολιτεία". Αυτό μπορεί να φαίνεται συνώνυμο εκ πρώτης όψεως, αλλά οι διαφορές είναι δομικές ως προς το είδος του κρατικού μοντέλου.

Οι δομικές πολιτειακές διαφορές μεταξύ "Δημοκρατίας" (Democracy) και "Πολιτείας" (Republic)

------------------------------------------------------------------------ "Δημοκρατία" εννοείται η αμεσοδημοκρατία/καθαρή δημοκρατία με την έννοια ότι την εξουσία την έχει η πλειοψηφία των πολιτών (majority rule) και ότι η εκάστοτε πολιτική πλειοψηφία επιβάλλει τα ψηφίσματά της ως νόμους τους κράτους.

Η άμεση συνέπεια είναι να μην υπάρχει συνέχεια στο κράτος και δικλείδες ασφαλείας για τις μειοψηφίες (γι'αυτό και ο όρος "τυραννία της πλειοψηφίας"). "Πολιτεία" (ή αλλιώς αβασίλευτη δημοκρατία) εννοείται η εξουσία η οποία πηγάζει από τον λαό, αλλά ασκείται με κρατικούς θεσμούς (λ.χ.Γερουσία) και με περιορισμό της πολιτικής εξουσίας από ένα Σύνταγμα. Το Σύνταγμα προστατεύει ορισμένα θεμελιώδη δικαιώματα του ατόμου, της μειοψηφίας και θεσμούς του κράτους λ.χ. Γερουσία, τα οποία δεν μπορεί να καταργήσει η πλειοψηφία, ακόμη κι αν είναι το 99%. Τέτοιο παράδειγμα είναι το σύνταγμα των ΗΠΑ, το οποίο είναι εμπνευσμένο από τον Πολύβιο όπως είδαμε.

Το "Μπέρδεμα" με την ορολογία

-------------------------------------------------------------------- Στις ΗΠΑ, οι δύο μεγάλες παρατάξεις είναι οι Democrats (Δημοκρατικοί - κεντροαριστεροί) και οι Republicans (Ρεπουμπλικάνοι - συντηρητικοί). Λόγω των ονομάτων των κομμάτων τους, οι συντηρητικοί στην Αμερική συχνά χρησιμοποιούν το επιχείρημα: "Οι ΗΠΑ δεν είναι Democracy, είναι Republic!" για να τονίσουν την ιδρυτική φιλοσοφία της χώρας.

Έτσι, ο όρος έχει αποκτήσει μια "δεξιά" ή συντηρητική χροιά στο αμερικανικό πολιτικό λεξιλόγιο. Στην Ευρώπη και στην πολιτική επιστήμη, τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά.

Η λέξη "Republic" μεταφράζεται συνήθως ως Αβασίλευτη Δημοκρατία ή Πολιτεία.

Για παράδειγμα, στη Γαλλία, η "Γαλλική Δημοκρατία" (République Française) είναι ένας όρος που λατρεύει διαχρονικά η γαλλική αριστερά και η κεντροαριστερά, καθώς συνδέεται με τη Γαλλική Επανάσταση, την ανατροπή του βασιλιά και τις αξίες της ισότητας και της αδελφοσύνης.

Δε δηλώνει δηλαδή τη συντηρητική ιδεολογία. Η Καποδιστριακή Πολιτεία

---------------------------------------------------------------------- Ο Καποδίστριας, όπως προείπαμε, άλλαξε το πολίτευμα από Δημοκρατία σε Πολιτεία.

Αυτό σήμαινε ότι το κράτος αποκτούσε ενιαία κεντρική εκτελεστική εξουσία*, τον Πρόεδρο.

Όλα τα διπλωματικά έγγραφα που παραθέτω εδώ από τα UK National Archieves, στο Λονδίνο, αναφέρουν τον Καποδίστρια ως "Πρόεδρο". Αυτό ισχύει και από τους πρόβουλους λ.χ. τον Κουντουριώτη, οι οποίοι ανήκαν αρχικά σε ένα σώμα τύπου Γερουσίας και οι οποίοι βέβαια τον πολέμησαν αργότερα.

Ακόμα και ο "Απόλλων" τον κατηγορούσε ότι δεν είναι ο Ουάσινγκτον της Ελλάδας στο "εν ΄η δυστυχής Ελλάς έπασχε τυραννουμένη φρικτά, η Ευρώπη αγνοούσα τα δεινά της εθεώρει ίσως μακρόθεν μακαρίαν την κατάστασίν της, διότι εκ μονομερών πληροφοριών επίστευε ή εφαίνετο τουλάχιστον πιστεύουσα ότι εκυβερνάτο από Βασικτώνα και όχι από Νέρωνα ή Καλιγούλαν" Και τί προέβλεπε το σχεδιαζόμενο Σύνταγμα Σπηλιάδη-Καποδίστρια το 1831; Το Σύνταγμα του 1831 του Σπηλιάδη προέβλεπε Πρόεδρο, Γερουσία, Εθνοσυνέλευση δηλαδή ήταν εμπνευσμένο όπως και το Αμερικανικό από τον Πολύβιο.

Λόγω της δολοφονίας του δεν επικυρώθηκε ποτέ.

Γιατί το Σύνταγμα του Σπηλιάδη- Καποδίστρια δεν ήταν Αμερικανικό

------------------------------------------------------------------------ Ο Καποδίστριας ήρθε σε επαφή με τις ιδέες του Τόμας Τζέφερσον το 1816 μέσω του Ticknor. Ο Καποδίστριας εξέφρασε τον θαυμασμό του για το αμερικανικό σύνταγμα, αλλά εξηγούσε στον Τζέφερσον γιατί αυτό δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτούσιο στην Ελλάδα εκείνη τη στιγμή.

Οι επιστολές δείχνουν ότι ο Καποδίστριας υποστήριζε μια «βαθμιαία ελευθερία» δηλαδή έβλεπε στάδια στην εξέλιξη των πολιτειακών θεσμών (όχι ως νόμους του Μωυσή γραμμένους σε πέτρα). Από τη μεριά του, ο Τζέφερσον τον συμβούλευε να δώσει έμφαση στην τοπική αυτοδιοίκηση και τα σχολεία, κάτι που ο Καποδίστριας προσπάθησε να κάνει, αλλά με κεντρικό έλεγχο για να αποφύγει τη διάλυση του κράτους. Ο Σπηλιάδης γράφει σχετικά ότι «ο Κυβερνήτης έβλεπε την ανάγκη μιας ισχυρής κεντρικής εξουσίας διότι, εν αντιθέσει προς τας Ηνωμένας Πολιτείας της Αμερικής όπου οι πολίτες είχον ήδη μακράν παράδοσιν αυτοδιοικήσεως και σεβασμού των νόμων, εν Ελλάδι οι τοπικοί άρχοντες (κοτζαμπάσηδες) εξέλαβον την τοπικήν ελευθερίαν ως δικαίωμα να μην πληρώνουν φόρους εις το κοινόν ταμείον και να διατηρούν ιδιωτικούς στρατούς" Συμπέρασμα

--------------------------------------------------------------------- Το πολιτειακό μοντέλο του Καποδίστρια ήταν εμπνευσμένο από τον Πολύβιο και ήταν ριζικά διαφορετικό από αυτών των αντιπάλων του, οι οποίοι και επικράτησαν ιστορικά.

Η θέση του Καποδίστρια βασιζόταν σε βαθιά εμπειρία και γνώση (λ.χ. διδακτορικό στη φιλοσοφία). * Σε όλα τα προεδρικά μοντέλα, η θέση του Προέδρου από πλευράς εξουσίας είναι "συγκεντρωτική". Άρα το να λέμε ότι ο ίδιος ο Καποδίστριας ως πρόσωπο ήταν συγκεντρωτικός, παραβλέπουμε το ίδιο το πολιτειακό μοντέλο που θεσπίστηκε στις 28 Ιανουαρίου 1828. ** Η φράση του Καποδίστρια "Οι νόμοι υπάρχουν για να σώζουν την Πολιτεία, όχι για να γίνονται το πρόσχημα της διάλυσής της" στην εικόνα ήταν και ταυτόχρονη κριτική για όλους τους νόμους των Συνταγμάτων από Α' Εθνοσυνέλευση μέχρι και την Γ' Εθνοσυνέλευση.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους