Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η "Ιδεολογία" του Καποδίστρια: Ιδεολόγος, Αντι-ιδεολόγος ή Υπερ-ιδεολόγος;

----------------------------------------------------------------- Το ερώτημα για την "ιδεολογία" του Καποδίστρια είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς η σκέψη του (είχε διδακτορικό στη φιλοσοφία), η προσωπικότητά του και η πολιτική του πορεία δεν χωρούν σε κάποια ταμπέλα.

Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τους αντιπάλους του, οι οποίοι τον έβλεπαν και ως "συνταγματικό δημαγωγό" και ως "τύραννο", και ως "φιλελεύθερο" και ως "πεφωτισμένο δεσπότη" κ.α. Αυτοί που συναπίστηκαν υπέρ του και όσοι συνασπίστηκαν κατά του προερχόντουσαν από διαφορετικές τάξεις και ιδεολογίες (λ.χ. Σατωβριάνδος και Σταντάλ). 1. Ήταν Ιδεολόγος; Εξαρτάται με ποια έννοια το εννοούμε.

Αν εννοούμε αν είχε βαθιές, ριζωμένες αρχές περί εθνικής ανεξαρτησίας, χριστιανικού ανθρωπισμού, περί μόρφωσης τότε ναι.

Αν εννοούμε αν ήταν φιλελεύθερος, συντηρητικός κ.α., τότε σίγουρα όχι γιατί δεν προσχώρησε σε κάποιο από τα ιδεολογικά ρεύματα της εποχής του. 2. Ήταν Αντι-ιδεολόγος; Αν ως «ιδεολογία» ορίσουμε τα αφηρημένα δόγματα της Γαλλικής Επανάστασης και του δυτικού φιλελευθερισμού της εποχής, τότε ο Καποδίστριας λειτούργησε ως αντι-ιδεολόγος με την έννοια της πολεμικής σε δόγματα.

Αναλόγως τις ειδικές περιστάσεις της κάθε χώρας λ.χ. Επτανησιακό Σύνταγμα, Ελβετικό Ομοσπονδιακό Σύνταγμα, Πολωνία, Ελλάδα κ.α. προσάρμοζε το τί ήταν το βέλτιστο, πρακτικό δηλαδή ήταν "πραγματιστής" ή "ρεαλιστής". Εστίαζε στις πραγματικές ανάγκες για διαβίωση παρά σε θεωρίες των λογίων. 3. Ήταν Υπερ-ιδεολόγος; Ο όρος υπερ-ιδεολόγος ίσως του ταιριάζει περισσότερο.

Αν σκεφθούμε ότι ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, αλλά και ως Κυβερνήτης της Ελλάδας, ο Καποδίστριας προσπάθησε να εισάγει μια «ηθική» στη διεθνή πολιτική.

Πίστευε σε μια Ευρώπη των εθνών και των λαών, και όχι απλά σε μια Ευρώπη των μοναρχών και των ισορροπιών τρόμου.

Ταυτόχρονα, έθεσε το «εθνικό συμφέρον» πάνω από την προσωπική του ασφάλεια, την καριέρα του στην τσαρική αυλή και την ίδια του τη ζωή, αρνούμενος μάλιστα να λάβει τον μισθό του Κυβερνήτη.

Συμπέρασμα

------------------------------------------------------------------------- Ο Καποδίστριας δεν ήταν ένας δογματικός ιδεολόγος ούτε ένας κυνικός αντι-ιδεολόγος.

Ήταν ένας υπερ-ιδεολόγος της πράξης.

Κριτήριο των επιλογών του δεν ήταν η πίστη σε μια θεωρία αλλά η υπηρεσία ενός ανώτερου σκοπού: της εθνικής ανεξαρτησίας, της κρατικής συγκρότησης και της ηθικής.

Μία αναλυτική έρευνα έχει γίνει από τον Γεώργιος Σκλαβούνος με τίτλο "Ανιχνεύοντας την ιδεολογική και πολιτική ταυτότητα του Ιωάννη Καποδίστρια".

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους