Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η υπόθεση των υποκλοπών δεν είναι απλώς άλλη μία πολιτική αντιπαράθεση.

Είναι μια δοκιμασία για το πώς αντιλαμβανόμαστε τη λειτουργία των θεσμών σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία. Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αρνήθηκε να παραστεί στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, επικαλούμενος τη διάκριση των εξουσιών και νομολογία του Αρείου Πάγου.

Η επιστολή του είναι νομικά επιμελημένη και στηρίζεται σε υπαρκτά θεσμικά επιχειρήματα.

Το ερώτημα όμως που αναδύεται είναι βαθύτερο: Όταν μια υπόθεση αφορά παρακολουθήσεις πολιτικών, δημοσιογράφων και κρατικών λειτουργών, όταν υπάρχουν σοβαρές δημόσιες υπόνοιες για κρατικού τύπου συγκάλυψη, όταν η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς έχει ήδη τραυματιστεί, τότε πού ακριβώς τελειώνει η προστασία της δικαστικής ανεξαρτησίας και πού αρχίζει η αδιαφάνεια; Η διάκριση των εξουσιών υπάρχει για να αποτρέπει τη συγκέντρωση ισχύος.

Όχι για να δημιουργεί περιοχές όπου κανείς δεν λογοδοτεί σε κανέναν.

Από την άλλη, και η Βουλή δεν μπορεί να μετατρέπεται σε όργανο πίεσης επί δικαστικών κρίσεων.

Το πρόβλημα είναι ακριβώς ότι εδώ συγκρούονται δύο θεμελιώδεις αρχές: η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, και η δημοκρατική απαίτηση λογοδοσίας όταν τίθεται ζήτημα κράτους δικαίου.

Ίσως τελικά το πιο ανησυχητικό να μην είναι ούτε η ίδια η επιστολή ούτε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο.

Ίσως το πιο ανησυχητικό είναι ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας έχει πάψει πλέον να πιστεύει πως οι θεσμοί διαθέτουν επαρκή αντίβαρα όταν η έρευνα αγγίζει τον πυρήνα της εξουσίας.

Και αυτό είναι πρόβλημα που υπερβαίνει κόμματα, κυβερνήσεις και πρόσωπα.

Είναι ζήτημα πολιτειακής εμπιστοσύνης. ⚖️ Η πολιτειακή εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με διαγγέλματα, ούτε με επικοινωνιακές ασκήσεις περί «θεσμικότητας». Αποκαθίσταται όταν ο πολίτης αρχίζει ξανά να πιστευει ότι υπάρχουν πραγματικά αντίβαρα ισχύος.

Και αυτό είναι δύσκολο.

Πολύ δύσκολο. 🦀 Διότι η κρίση εμπιστοσύνης δεν γεννήθηκε μόνο από τις υποκλοπές.

Οι υποκλοπές απλώς λειτούργησαν σαν ακτινογραφία: πόσο ανεξάρτητη είναι η Δικαιοσύνη όταν αγγίζεται η εκτελεστική εξουσία, πόσο ουσιαστικός είναι ο κοινοβουλευτικός έλεγχος, πόσο ελεύθερα λειτουργούν τα ΜΜΕ, και αν ο πολίτης μπορεί πράγματι να βρει δικαίωση απέναντι στο κράτος.

Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον το θέμα συζητείται διαρκώς και σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ζήτημα κράτους δικαίου.

Η αποκατάσταση εμπιστοσύνης απαιτεί πράγματα που πονάνε την εξουσία, οποιαδήποτε εξουσία: πραγματική διαφάνεια ακόμη και όταν εκθέτει κυβερνήσεις, ισχυρές ανεξάρτητες αρχές που να μη στραγγαλίζονται πολιτικά, Δικαιοσύνη που να δείχνει ότι δεν φοβάται να φτάσει «ψηλά», ΜΜΕ που να μπορούν να ελέγχουν χωρίς οικονομική ή πολιτική ασφυξία, και κυρίως θεσμούς που να δέχονται έλεγχο χωρίς να τον εκλαμβάνουν ως εχθρική πράξη.

Αλλά υπάρχει και κάτι βαθύτερο: Η εμπιστοσύνη δεν είναι μόνο νομική κατηγορία.

Είναι πολιτισμικό βίωμα.

Χτίζεται όταν ο πολίτης νιώθει ότι: «αν συμβεί κάτι σοβαρό, δεν θα χαθεί μέσα σε μηχανισμούς αυτοπροστασίας». Σήμερα, μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν το πιστεύει αυτό.

Και όταν χαθεί αυτή η πεποίθηση, αρχίζει ο κυνισμός: «όλοι ίδιοι είναι», «τίποτα δεν αλλάζει», «οι θεσμοί υπάρχουν μόνο για τους αδύναμους». Εκεί βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος.

Όχι μόνο στην πιθανή αυθαιρεσία της εξουσίας, αλλά στην εσωτερική παραίτηση της κοινωνίας.

Και για να είμαι δίκαιος: ούτε οι δικαστές, ούτε οι πολιτικοί, ούτε οι δημοσιογράφοι είναι συλλήβδην «διεφθαρμένοι». Αυτό θα ήταν υπερβολικά εύκολο και βολικό.

Το πρόβλημα είναι συστημικό: ένα πλέγμα αλληλεξαρτήσεων, φόβου κόστους, κομματικής πειθαρχίας, επικοινωνιακής διαχείρισης και θεσμικού αμυντισμού.

Η εμπιστοσύνη αποκαθίσταται όταν κάποιοι θεσμοί αρχίζουν να αποδέχονται κόστος για χάρη της αλήθειας.

Και αυτό δεν επιβάλλεται με νόμο μόνο.

Χρειάζεται και πολιτικό ήθος.

Χρειάζεται πρόσωπα που να αντέχουν να εκτεθούν.

Δυστυχώς, τέτοια πρόσωπα μοιάζουν ολοένα και πιο δυσεύρετα.

Και αυτό δεν αφορά μόνο το πολιτικό σύστημα.

Αφορά και την κοινωνία που το περιβάλλει, το ανέχεται, το αναπαράγει ή το αμφισβητεί.

Επομένως, πριν γενικεύσουμε, πριν οργιστούμε, πριν ακόμη απογοητευτούμε, ίσως χρειάζεται να αναρωτηθούμε και κάτι πιο δύσκολο: Εμείς οι ίδιοι σε ποια στάση ζωής ανήκουμε; Μπορούμε να σταθούμε δημόσια με ειλικρίνεια, χωρίς φόβο αλλά και χωρίς εμπάθεια, αναλαμβάνοντας την ευθύνη αυτού που πραγματικά είμαστε; Και αν διαπιστώνουμε ότι δεν είμαστε ακόμη αυτό που θα θέλαμε να είμαστε, τι κάνουμε, έστω λίγο, έστω αθόρυβα, για να μετατοπίσουμε τη σκέψη, τον λόγο και τις πράξεις μας προς εκείνη την κατεύθυνση που απαιτούμε από τους πολιτικούς, τους δικαστές, τους δημοσιογράφους, τους πανεπιστημιακούς, από κάθε δημόσιο πρόσωπο; Γιατί οι θεσμοί δεν κατοικούν μόνο στα κτίρια.

Κατοικούν και στις καθημερινές μας επιλογές.

Καλές επιλογές, λοιπόν, σε όλες και όλους! #υποκλοπές #predatorgate #κράτοςδικαίου #διάκρισητωνεξουσιών #θεσμοί #Δημοκρατία #Λογοδοσία #Δικαιοσύνη #Διαφάνεια #ελευθερία #απόρρητοεπικοινωνιών #RuleOfLaw #democracy #transparency #humanrights #greece

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους