Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο φίλος-μου από το Παγκύπριο ο Νίκος Κ.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Κάθε φορά που θα ανέβω τα σκαλιά στην κεντρική είσοδο του κτηρίου (Αβέρωφ) της Αρχιτεκτονικής Σχολής, στην Οδό Πατησίων, την κάθε φορά, και πριν πατήσω στο άνω πλατύσκαλο, πάντα θυμάμαι τον φίλο-μου, και συμμαθητή, στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, του 1958, τον Νίκο Κ.! Και κάθε φορά θυμάμαι την υπόσχεση που του είχα δώσει, σχετικά με το σχολείο-μας εκείνο… Πριν όμως μιλήσω για εκείνη την «υπόσχεση», ανάγκη να εξηγήσω στον φίλο αναγνώστη, τι ήτανε για εμάς, τους αποφοίτους του Πρακτικού Τμήματος τουλάχιστον, το σχολείο-μας εκείνο! Και πρώτα στην τάξη-μας, (Στ’ Πρακτικού, στην πτέρυγα Χατζηκωστή Κυριακίδη) η οποία, ειρήσθω, ως Εβ΄ Πρακτικού, είχε αποσπάσει το, σπάνιο για το Σχολείο, σχολικό βέβαια βραβείο «Αρετής και Προόδου» ήσαν μαζεμένοι, η αφρόκρεμα των μαθητών του Παγκυπρίου Γυμνασίου εκείνης της χρονιάς.

Και μη νομίσει ο αναγνώστης πως εννοώ μ’ αυτό πως όλοι είμασταν άριστοι στην τάξη του σχολείου εκείνη. Αντίθετα! Όλοι είμασταν καλοί βέβαια μαθητές απλώς.

Τι μας ξεχώριζε όμως, όπως και όλους θαρρώ, τους μαθητές του σχολείου εκείνου, είναι πως όλοι τρέφαμε μεγάλη εκτίμηση στην αριστεία! Εκτίμηση στην οποία μας είχε εμπνεύσει η προσωπικότητα ενός φωτισμένου και εμβληματικού Γυμνασιάρχη-μας του (μοναδικού) Κωνσταντίνου Σπυριδάκι! Όλοι-μας, όχι μόνο θαυμάζαμε τους άριστους, αλλά και όνειρό-μας είχαμε, να τους φτάσομε σε αριστεία… Γεγονός που έλαμψε στα επόμενα, τα πανεπιστημιακά χρόνια! Τουλάχιστον για όσους από εμάς είχαμε την τύχη και την οικονομική άνεση, να σπουδάσομε στα Πανεπιστήμια, ό,τι ονειρευτήκαμε… Με αυτά τα δεδομένα, η υπόσχεση που είχα δώσει στον φίλο και συμμαθητή-μου στο γυμνάσιο (καθόμαστε αν μη τι άλλο, λόγω φιλίας και μόνο, στο ίδιο θρανίο…) ήταν να του γνωστοποιώ όσες περιπτώσεις από την πανεπιστημιακή ζωή-μας, αισθάνθηκα περήφανος, για το πρώην Σχολείο-μας, τον όντως φάρο του Ελληνισμού, πάντα με δέσμευε.

Και γι’ αυτό είπα στην αρχή, ότι πάντα την θυμάμαι, κάθε φορά που θα συμβεί να ανεβαίνω την κεντρική σκάλα της εισόδου στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ! Και βέβαια, όπως νομίζω το ανάφερα και παλιότερα, περήφανος για το Σχολείο-μας, ένοιωσα για πρώτη φορά, στην πρώτη συνομιλία που είχα στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, με τον βοηθό του καθηγητή της Φυσικής Καίσαρα Αλεξόπουλου (Καράκαλος λεγόταν, και ήταν ανάμεσα σε όσους εξόρισαν οι Εγγλέζοι, μετά τα γεγονότα της Σεβέρειας βιβλιοθήκης!) όταν, μετά που με ερώτησε ποιος μαθητής του έβαλε στην τάξη, (το αμφιθέατρο φυσικής του Ωριγένη) την κάψουλα με το υδρόθειο, και εγώ του απάντησα (ψευδόμενος) πως δεν γνωρίζω, συμπλήρωσε εκείνος: «Πάντως πρέπει να γνωρίζεις, πως δεν θα περιμένεις να βρεις εδώ, στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου, το πλήθος τα όργανα φυσικής που είχε μαζέψει στο Παγκύπριο Γυμνάσιο τότε ο Ωριγένης! Ψηλότερος κατά δυο τουλάχιστον πόντους, μετά από αυτό, είπα «ευχαριστώ» στον «βοηθό» Καράκαλο, και απήλθα… * Αλλά ανάλογη «περιπέτεια» είχα και στο ΕΜΠ, σε δυο περιπτώσεις: Η πρώτη με τον Παπαθανασόπουλο, καθηγητή για τα την «μηχανική τεχνολογία δομικών υλικών». Ιδιόμορφος κατά πάντα ο Βασίλειος Κ. Παπαθανασόπουλος, ήταν κι ο μοναδικός ίσως ανάμεσα στους Καθηγητές, που κατείχε και το δίπλωμα του Διδάκτορος, τότε που δεν ήτανε ακόμα απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνεις μετά Καθηγητής.

Πράγμα δε για το οποίο ποτέ δεν έπαψε να καυχάται.

Πολύ περισσότερο που η διατριβή-του αφορούσε στην «Ακουστική του Αρχαίου Θεάτρου», γεγονός που άριστα το εκμεταλλεύτηκε, και έπεισε την Σύγκλητο της σχολής, να διδάσκει στο τρίτο ακαδημαϊκό έτος κυρίως, «Εφαρμοσμένη Ηχητική, και Αντηχητική Κτηρίων»! Δεν είναι όμως αυτά που έκαναν τον Παπαθανασόπουλο ιδιόμορφο.

Ιδού μερικά άλλα: Την πρώτη μέρα που μπήκε στο αμφιθέατρο για την διδασκαλία, και αφού σταμάτησαν τα συνηθισμένα στις ανώτατες σχολές χειροκροτήματα, στάθηκε στην άκρη της έδρας όρθιος, και με πάσαν αυστηρή σοβαρότητα, μας είπε τα εξής: «Αν θέλετε να περάσομε καλά, θα ξέρετε πως έχω δυο κουσούρια, τα οποία αλλοίμονό-σας αν τα αγνοήσετε! Πρώτον, απαγορεύω ρητώς και δια ροπάλων τα χειροκροτήματα.

Δεύτερον επιθυμώ το ισχυρό φίλο να κάθεται πάντα στις μπροστινές θέσεις του αμφιθεάτρου.

Και απαιτώ αυτό να γίνει αμέσως από τώρα.

Εμπρός λοιπόν!» Είχαμε βέβαια ακούσει από τους παλαιότερους, ότι ο Δόκτωρ Μηχ. (έτσι του άρεσε να αυτοαποκαλείται: «Διδάκτωρ Μηχανικός» πρώτα και ύστερα το Καθηγητής…) ήταν ιδίως ιδιόμορφος, και έτσι καθόλου δεν μας ξάφνιασε η απαίτησή-του, για το «ισχυρό φύλο». Σηκωθήκαμε λοιπόν όλοι οι άρρενες φοιτητές (δεν είμασταν δα και πολλοί σ΄ εκείνο το έτος, 19 όλοι κι όλοι – ενώ φοιτήτριες ήσαν 52!) να πάμε στις μπροστινές θέσεις… Μας σταμάτησε όμως μια στριγκιά κραυγή (sic) που έλεγε: «Πού πάτε εσείς μωρέ;» Ήταν ο Παπαθανασόπουλος, και δεν έδειχνε να αστειεύεται.

Και όταν εμείς κοιταχτήκαμε ανάμεσά-μας πρόσθεσε: «Εγώ ζήτησα να έλθει μπροστά το ισχυρό φίλο.

Εσείς λοιπόν τι δουλειά έχετε μπροστά; Ή θαρρείτε τάχα πως είστε, ρε ταλαίπωροι, εσείς το ισχυρό φίλο;» * Επόμενο κουσούρι του Παπαθανασόπουλου, ήτανε οι Άσσοι.

Εννοώ άσσοι στην βαθμολογία.

Ήταν ο μόνος καθηγητής που ανάγγελλε στο αμφιθέατρο την βαθμολογία των γραπτών, του κάθε φοιτητή ξεχωριστά.

Στεκόταν στην εξέδρα πάντα δίπλα από την έδρα, και σχεδόν ηδονιζόταν να αναγγέλλει Άσσους. Π.χ. Κλωναρίδης Περικλής: Άσσος, Παγώνης Λουκιανός: Άσσος, Τυπάλδου Μαρίκη: Άσσος! Ήταν δε θεαματικός ο τρόπος που έγραφε τον εκάστοτε άσσο στο γραπτό: Ένας ολοσέλιδος άσσος, από πάνω πάνω στην κόλλα μέχρι κάτω, με κόκκινο μαρκαδόρο.

Υπήρχαν περιπτώσεις όπου κάποιος, ή κάποια συνήθως, έγραφε κάπως υποφερτά, οπότε ο Παπαθανασόπουλος, άλλαζε θέση στο βάθρο, στεκόταν στην άλλη άκρη, και έβγαζε βαθιούς αλλεπάλληλους αναστεναγμούς.

Και μετά ανάγγελλε: Μαρία Καππάτου.

Και όταν η Καππάτου απαντούσε «παρούσα», βγάζοντας ξανά ένα αναστεναγμό της έλεγε: «Δεσποινίς-μου, μόλις και μετά βίας εφάπτεσθε, της βάσεως εκ των άνω»! Αν οι αναστεναγμοί ήσαν δυο, έλεγε «Πάντζαρη, εφάπτεσαι αισχρώς της βάσεως!» Που σήμαινε πως το γραπτό-του εφάπτεται στην βάση μεν, αλλά εκ των κάτω… Και πρόσεξε φίλε-μου Νίκο.

Δεν ήταν άδικος στην βαθμολογία ο Παπαθανασόπουλος.

Διάλεγε όμως για τις εξετάσεις του πρώτου εξαμήνου, θέματα στριφνά και δύσκολα! Για να είναι δικαιολογημένοι απόλυτα οι άσσοι! Στις εξετάσεις όμως του έτους, τον Ιούνιο, τα θέματα που διάλεγε ήσαν τέτοια που μόνο αν ήσουνα στουρνάρι δεν θα έγραφες! Ήταν η «παιδαγωγική-του» μέθοδος: Να μας βασανίζει, και να το απολαμβάνει. (Π.χ. Αν μια φοιτήτρια του έλεγε πως τον είδε σαν εφιάλτη στο όνειρό-της, το απολάμβανε μέχρι που ψήλωνε κάθε φορά και δυο πόντους…) Αυτής της «παιδαγωγικής» μεθόδου-του, υπήρξα και αφεντιά-μου «θύμα»: Συνήθως όταν, για οποιονδήποτε λόγο, ήθελε να «ταπεινώσει» κάποιον, δεν είχε παρά να τον φέρει στην έδρα την ώρα των παραδόσεων… Η περίπτωση απαιτούσε μεγάλη προσοχή εκ μέρους του φοιτητή.

Διαφορετικά η έκφραση, «καθήστε κύριε στη θέση-σας, και συνοδεύστε από ένα μεγαλοπρεπές μηδενικό» ήτανε η συνηθισμένη κατάληξη… Εκτός αν ο φοιτητής, του παρίστανε και τον έξυπνο, οπότε η φράση γινόταν, «καθήστε κύριε στη θέση-σας, συνοδευόμενος από ένα μηδενικό, κέντρο έχον την βλακεία και ακτίνα την αυθάδεια»… * Κάποτε λοιπόν ήλθε και η δική-μου σειρά να υποστώ την χλεύη του Παπαθανασόπουλου.

Με είδε που καθόμουν στον αριστερό διάδρομο του αμφιθεάτρου, και είχα το κεφάλι ακουμπισμένο στην παλάμη του δεξιού χεριού αμέριμνος. «Για ελάτε κάτω εσείς ο "κομψευόμενος", που κάθεστε σαν αγάς, με το κεφάλι ακουμπισμένο στην παλάμη»! Και έκανε μιμούμενος την κίνηση, αμέσως δε συμπλήρωσε «…που έχετε επιδεικτικά και το ρολόι στο δεξί-σας χέρι…». Πράγματι: Σαν κύπριος φόραγα ρούχα από Αγγλικά κασμήρια, και ράφτης-μου ήταν ο Φλέγκας (του Καραμανλή, και του χιλιάρικου, τότε…) και φόραγα εκείνη την ημέρα, ένα σπορ σακάκι, με μικρά-μικρά τετραγωνάκια γκρίζο («πιε ντε πουλ» το έλεγε η Μηλένη) και φανέλα μαύρη «πόλο νεκ», οπότε μοιραία το ρολόι, ήταν περασμένο έξω από το (μαύρο) μανίκι της φανέλας, και μόστραρε εμφανέστατα… «Ήλθε το τέλος-μου» σκέφτηκα. «Τουλάχιστον, αφού θα πέσω, ας πέσω περήφανος…» συμπλήρωσα αμέσως.

Και σηκώθηκα ευθυτενής και όρθιος, κατέβηκα δε τα σκαλιά του αμφιθεάτρου, με τρόπο ομολογώ αγέρωχο, με το σχιστό σπορ σακάκι-μου, να κυματίζουν οι σχισμές-του.

Και νομίζω κέρδισα τις πρώτες εντυπώσεις.

Με έκοψε με το βλέμμα ο Παπαθανασόπουλος, με πλησίασε και σχεδόν κόλλησε το κεφάλι στο δικό-μου, και μου είπε χαμηλόφωνα στ’ αυτί, νομίζω ειρωνικά: «Κύπριος λοιπόν»; «Μάλιστα κύριε Καθηγητά» απάντησα εγώ συνεσταλμένα ευτυχώς. «Εκ Λεμησσού;» ήταν η επόμενη ερώτησή-του.

Σχεδόν αγανακτισμένος εγώ απάντησα: «Ε όχι και εκ Λεμεσού! Εγώ είμαι απόφοιτος του Παγκυπρίου Γυμνασίου». Φαίνεται το είπα με περισσό καμάρι, η φαίνεται ότι ο Παπαθανασόπουλος, ήδη έτρεφε εκτίμηση για το σχολείο-μας εκείνο… Είπε μόνο ένα «Ω!» θαυμαστικό και βρέθηκε στην άλλη άκρη της έδρας! «Κέρδισα τον πρώτο γύρω» σκέφτηκα. «Και έχει ο Θεός…» * Φαίνεται λοιπόν ότι "είχε ο Θεός"… Το μάθημα εκείνη την ημέρα, αφορούσε την αντηχητική κτηρίων.

Και μας έλεγε ο Παπαθανασόπουλος πως όταν σε ένα εργοστάσιο, ας πούμε, κάποιο μηχάνημα προκαλεί μεγάλους κραδασμούς, μια γεννήτρια για παράδειγμα, τότε πρέπει το θεμέλιό της να είναι εντελώς ανεξάρτητο από το υπόλοιπο κτήριο.

Και συνάμα έκανε ένα ανάλογο σκαρίφημα στον πίνακα.

Άστραψε ο νους μου: Πρόσφατα είχαμε πάει, η φοιτητική εστία στην οποία ζουσα, εκδρομή στην Βόρεια Ελλάδα, επισκεφθήκαμε δε και το υπό κατασκευή εργοστάσιο παραγωγής ρεύματος της ΔΕΗ, στην Πτολεμαΐδα.

Αμέσως είπα στον Παπαθανασόπουλο: «Έχω δει τέτοια κατασκευή, με τέτοιον ακριβώς υπολογισμό, κύριε Καθηγητά»! Κυριολεκτικά ο Παπαθανασόπουλος ηλεκτρίστηκε.

Με πλησίασε ξανά, και με τον ίδιο πάλι τρόπο, σχεδόν κόλλησε το κεφάλι-του στ’ αυτί-μου και με ρώτησε, όπως έκανε πάντα, μέσα από τα δόντια-του: «Είδες; Πού;» «Στην Πτολεμαΐδα, σε ένα εργοστάσιο της ΔΕΗ»! Απομακρύνθηκε λίγο, τεντώθηκε και είπε, για να τον ακούσουν όλοι, φωναχτά, με περισσό καμάρι, λες και τον περίλουσα με ροδόσταγμα: «Εγώ το υπολόγισα»! Πράγματι «είχε ο Θεός»! Σπάνιο αλλά ανθρώπινο: Να δίνεται σε κάποιον η αναπάντεχη δυνατότητα, να προβάλει έτσι το (ούτως ή άλλως, αξιόλογο) έργο-του! Το οποίο και τον καθιέρωσε ως τον μοναδικό ακουστικολόγο στην Ελλάδα! Εννοείται πως έκτοτε έγινε η αφεντιά-μου, ένας από τους κορυφαίους και πιο αγαπητούς φοιτητές, για τον Βασίλειο Παπαθανασόπουλο, Δρ. Μηχ.! Και αυτό προφανώς οφείλεται κυρίως, φίλε μου Νίκο, στο γεγονός ότι, στην κατάλληλη στιγμή, ανέφερα στον Παπαθανασόπουλο, το (ένδοξο) Σχολείο-μας, το Παγκύπριο Γυμνάσιο… * Επόμενη, σκληρή αυτή την φορά, εμπειρία, με τον Κοσμήτορα τότε της Σχολής, τον Κυπριανό Μπίρη, όμως σε επόμενη ανάρτηση.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους