Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θέλω να θέσω, σε μια διαφορετική διάσταση, ένα ηθικό ζήτημα που πλανάται πάνω από την Αριστερά: αυτό της ιδεολογικής καθαρότητας που αλλοιώνεται ή μολύνεται από την κυβερνησιμότητα.

Αμφισβητώ, σε έναν βαθμό, την ηθική της ιδεολογικής καθαρότητας ή, καλύτερα, δεν δέχομαι την ηθική της per se. Το να υπερασπίζεται κανείς τις ιδέες και τις αξίες του είναι μια γενναία πράξη όταν έχει γι’ αυτόν κάποιο κόστος.

Όσο μεγαλύτερο το κόστος, τόσο γενναιότερη η πράξη.

Το να υποχωρεί κανείς σε κάποιες ιδεολογικές απαιτήσεις του προκειμένου να υπηρετήσει το κοινωνικό συμφέρον αποτελεί μια εξίσου γενναία πράξη.

Επομένως, για να κριθεί η ηθική μιας πολιτικής πράξης, πρέπει να αξιολογηθεί αφενός το κοινωνικό της αποτέλεσμα και αφετέρου η γενναιότητα της πράξης.

Να αντιπαρατεθούν, με μετρήσιμα κριτήρια, η «ηθική της πεποίθησης» (ιδεολογική καθαρότητα) και η «ηθική της ευθύνης», για να χρησιμοποιήσουμε τη γνωστή διάκριση του Max Weber.

Η ηθική της αριστεράς που επιδιώκει να κυβερνήσει -και καταχρηστικά λέγεται κυβερνώσα, εφόσον δεν κυβερνά- είναι να υπηρετήσει το δημόσιο συμφέρον άμεσα ή έστω μεσοπρόθεσμα.

Η λογική της μη κυβερνώσας -ανυποχώρητης- αριστεράς είναι να υπηρετήσει το δημόσιο συμφέρον κάποτε, αν και εφόσον πείσει τους πολίτες για τις ιδέες της στο σύνολό τους.

Δεν ανταλλάσσει την ιδεολογία της με την κυβερνησιμότητα - δηλαδή με μια καλύτερη άμεση προοπτική για τους πολίτες.

Γιατί λοιπόν θεωρείται αυτονόητα ηθική η ανυποχώρητη και ασυμβίβαστη στάση; Δεν πρέπει να αξιολογηθεί με βάση την προοπτική της να οδηγήσει σε κοινωνικό όφελος; Δεν πρέπει να κριθεί για την αποτελεσματικότητά της, με βάση το αν και πόσο πείθει, προοδευτικά, την κοινωνία; Δεν ορίζει, τελικά, η αποτελεσματικότητα, σε κάποιο βαθμό, το μέτρο της ίδιας της ηθικής; Και βέβαια το ορίζει: κάποιος που γνωρίζει ότι δεν πείθει δεν έχει απαραίτητα ηθικό κίνητρο· ενδεχομένως έχει εμμονή.

Δίνει στην πολιτική μια ανάρμοστη θεολογική διάσταση.

Ας δούμε, επίσης, τη γενναιότητα της πράξης.

Στην προκειμένη περίπτωση, το να προσφέρουν σε κάποιον μια θέση, π.χ. βουλευτή, και να μην τη δεχτεί για λόγους ιδεολογικής αρχής, συνιστά πράγματι μια γενναία πράξη - ακόμη και αν είναι λανθασμένες οι απόψεις του.

Το να παριστάνει κανείς τον ανυποχώρητο αριστερό όταν ο ίδιος έχει λύσει τα προβλήματά του και δεν αναγκάζεται να υποστεί ο ίδιος -όπως οι ταλαίπωροι πολίτες- τις συνέπειες μιας κακής διακυβέρνησης δεν συνιστά γενναία πράξη.

Ούτε συνιστά γενναία πράξη το να ισχυρίζεται κάποιος ότι η κοινωνία υποφέρει, να τη βλέπει να υποφέρει και να επιμένει ότι πρέπει να συνεχίσει να υποφέρει μέχρι να συμβιβαστεί με τις ιδέες του.

Και τέλος, υπάρχει ένα ακόμη, κατά βάση ποσοτικό, κριτήριο: πόσο χρειάζεται να υποχωρήσει κανείς από τις αρχές του προκειμένου να καταλήξει σε έναν έντιμο συμβιβασμό.

Αν δεν μπορείς να ψελλίσεις ποια είναι αυτή η θεμελιώδης αρχή που παραβιάζεται -και να αποδείξεις, με βάση την ιστορική σου διαδρομή, ότι έτσι λειτουργούσες πάντα υπηρετώντας αυτή την αρχή- τότε το αριστερόμετρο είναι χαλασμένο.

Ο κίνδυνος ενώνει, δεν διχάζει. Εκτός κι αν εσύ, φίλε πολύ αριστερέ, που ισχυρίζεσαι ότι η κοινωνία υποφέρει, δεν τον αισθάνεσαι.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους