Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ “ΚΟΣΜΑΣ” 1997 — Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΤΟ ΔΥΡΡΑΧΙΟ ΜΕ ΟΥΚ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΠΛΙΣΜΕΝΗΣ ΑΝΑΡΧΙΑΣ Τον Μάρτιο του 1997 η Αλβανία βυθίστηκε σε μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της.

Η κατάρρευση των λεγόμενων πυραμιδικών οικονομικών σχημάτων προκάλεσε οικονομική καταστροφή σε τεράστιο μέρος του πληθυσμού και μέσα σε λίγες εβδομάδες η χώρα πέρασε σε κατάσταση γενικευμένης αναρχίας.

Ο στρατός και η αστυνομία διαλύθηκαν σε πολλές περιοχές, αποθήκες όπλων λεηλατήθηκαν και χιλιάδες πολίτες βρέθηκαν οπλισμένοι.

Η κατάσταση εξελίχθηκε σε βίαιες συγκρούσεις, με πόλεις να περνούν υπό τον έλεγχο ένοπλων ομάδων και το κράτος να χάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο.

Σε αυτό το περιβάλλον, το λιμάνι του Δυρραχίου μετατράπηκε σε κρίσιμο σημείο διαφυγής για ξένους υπηκόους και διπλωματικό προσωπικό. Η Ελλάδα, λόγω της εγγύτητας και της μεγάλης παρουσίας Ελλήνων πολιτών στην Αλβανία, ενεργοποίησε στρατιωτική επιχείρηση απεγκλωβισμού.

Η επιχείρηση αυτή είναι γνωστή ως Επιχείρηση “Κοσμάς”. Η αποστολή περιλάμβανε μονάδες του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και προσωπικό των ΟΥΚ (Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών), δηλαδή των ελληνικών ειδικών δυνάμεων θαλάσσης.

Τα πλοία προσέγγισαν το λιμάνι του Δυρραχίου υπό συνθήκες εξαιρετικά ασταθείς, όπου η ασφάλεια δεν ήταν εγγυημένη και η παρουσία ένοπλων πολιτοφυλακών μέσα στην πόλη αποτελούσε πραγματικό κίνδυνο.

Η είσοδος στο λιμάνι έγινε σε περιβάλλον έντασης.

Στην ξηρά υπήρχαν ένοπλοι πολίτες, ομάδες που κινούνταν ανεξέλεγκτα και πλήθη ανθρώπων που προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Οι ελληνικές δυνάμεις είχαν ως βασικό στόχο να εξασφαλίσουν μια ελεγχόμενη ζώνη επιβίβασης ώστε να επιτραπεί η ασφαλής φόρτωση των πολιτών στα πλοία.

Η επιχείρηση δεν ήταν επίθεση, αλλά είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας στρατιωτικής αποστολής υψηλού κινδύνου, καθώς οποιαδήποτε παρεξήγηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανταλλαγή πυρών. Οι ΟΥΚ ανέλαβαν την ασφάλεια του χώρου αποβίβασης και των διαδρόμων κίνησης των πολιτών.

Η παρουσία τους είχε αποτρεπτικό χαρακτήρα και λειτουργούσε ως εγγύηση ότι η διαδικασία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς να υπάρξει ένοπλη σύγκρουση.

Παράλληλα, το προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού οργάνωσε τη ροή επιβίβασης, προσπαθώντας να διαχειριστεί το χάος που επικρατούσε στο λιμάνι.

Οι συνθήκες στην πόλη του Δυρραχίου εκείνες τις ημέρες περιγράφονται από μαρτυρίες ως εξαιρετικά ασταθείς.

Οπλισμένοι πολίτες κινούνταν σε ομάδες, υπήρχαν σημεία όπου ακούγονταν πυροβολισμοί, ενώ η κρατική παρουσία ήταν περιορισμένη ή ανύπαρκτη.

Το λιμάνι είχε μετατραπεί σε σημείο μαζικής συγκέντρωσης ανθρώπων που προσπαθούσαν να φύγουν με κάθε διαθέσιμο μέσο.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική αποστολή έπρεπε να διατηρήσει πειθαρχία, έλεγχο και ταχύτητα εκτέλεσης.

Η επιχείρηση περιλάμβανε την επιβίβαση Ελλήνων πολιτών, ξένων υπηκόων και προσωπικού διπλωματικών αποστολών.

Η διαδικασία γινόταν με συνεχή επιτήρηση, καθώς η κατάσταση στην ακτή μπορούσε να αλλάξει απότομα.

Τα ελληνικά πλοία παρέμεναν σε ετοιμότητα για άμεση αναχώρηση, ενώ οι ειδικές δυνάμεις διατηρούσαν θέσεις ασφαλείας μέχρι να ολοκληρωθεί η επιβίβαση.

Παρά το γεγονός ότι η αποστολή έγινε χωρίς να καταγραφεί ανταλλαγή πυρών μεταξύ ελληνικών δυνάμεων και τοπικών ομάδων, η απειλή θεωρούνταν υπαρκτή.

Το περιβάλλον του 1997 στην Αλβανία χαρακτηριζόταν από γενικευμένη κατάρρευση της δημόσιας τάξης, και αυτό καθιστούσε κάθε στρατιωτική κίνηση δυνητικά επικίνδυνη.

Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε με επιτυχία, με τον απεγκλωβισμό εκατοντάδων ανθρώπων και την ασφαλή μεταφορά τους στην Ελλάδα.

Η επιτυχία της βασίστηκε στον συνδυασμό ναυτικής ισχύος, ταχείας λήψης αποφάσεων και της επιχειρησιακής ετοιμότητας των ΟΥΚ, οι οποίοι λειτούργησαν ως κρίσιμος παράγοντας σταθεροποίησης μέσα σε ένα περιβάλλον πλήρους αβεβαιότητας. Η Επιχείρηση “Κοσμάς” αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ελληνικής στρατιωτικής επιχείρησης εκκένωσης εκτός συνόρων σε συνθήκες πραγματικής κρίσης.

Δεν ήταν επιχείρηση μάχης, αλλά ήταν αποστολή σε περιβάλλον όπου η γραμμή ανάμεσα στην εκκένωση και την ένοπλη σύγκρουση ήταν εξαιρετικά λεπτή, κάτι που απαιτούσε απόλυτη πειθαρχία και επιχειρησιακή ετοιμότητα σε επίπεδο ειδικών δυνάμεων. #DSA

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους