Original Post

Πλήρες Κείμενο:

"Πίσω ουρέ αρκούδα" (Πίσω βρε αρκούδα). Προπαγανδιστική αφίσα του Α Παγκοσμίου Πολέμου, Ελλάδα 1916-1917.

Η αφίσα τυπώθηκε από την βενιζελική οργάνωση "Πατριωτική Ένωσις" που είχε την έδρα της στην Αθήνα, στην οδό Βουκουρεστίου, και η οποία δημοσίευσε έντυπα και προπαγανδιστικές αφίσες με στόχο την στρατιωτική κινητοποίηση των Ελλήνων στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο.

Απεικονίζεται ένας εύζωνας ως σύμβολο του έθνους να ξεκινά από την Θεσσαλονίκη και να επιτίθεται σε έναν βούλγαρο στρατιώτη που έχει καταπατήσει την Ανατολική Μακεδονία, παραπατάει και υπό την πίεση του έλληνα στρατιώτη ρίχνει το όπλο του. Στην Θεσσαλονίκη είχαν αποβιβαστεί δυνάμεις της Αντάντ και ο Βενιζέλος είχε φύγει από την Αθήνα και είχε ιδρύσει μία αντίπαλη, προσωρινή κυβέρνηση, την "Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης", που λειτουργούσε παράλληλα με την επίσημη κυβέρνηση της Αθήνας - ουσιαστικά η Ελλάδα είχε χωριστεί στα δύο.

Ο βουλγαρικός στρατός είχε εισβάλει στην Ανατολική Μακεδονία και είχε εδραιώσει την πιο βίαιη και σκληρή κατοχή που γνώρισε η Ανατολική Μακεδονία στην ιστορία της (1916-1918). Αφίσες σαν αυτές δεν στόχευαν στον εξωτερικό εχθρό (την Βουλγαρία), αλλά στο εσωτερικό ακροατήριο και έπαιρναν ξεκάθαρη θέση μέσα στον Εθνικό Διχασμό. Ο Βενιζέλος, όταν ξαναέγινε πρωθυπουργός με την υποστήριξη των δυνάμεων της Αντάντ τον Ιούνιο του 1917, αντιμετώπιζε μεγάλο πρόβλημα να συγκεντρώσει στρατό, καθώς οι υποστηρικτές του Κωνσταντίνου, που είχε εξοριστεί στην Ελβετία, δεν ήθελαν η Ελλάδα να μπει στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν ήταν πρόθυμοι να καταταγούν και να πολεμήσουν υπό την πρωθυπουργία του Βενιζέλου.

Έτσι η επιστράτευση έγινε με δυσκολίες και καθυστέρησε σημαντικά.

Το μήνυμα της προπαγανδιστικής αφίσας είναι πως η Ελλάδα πρέπει να μπει στον πόλεμο, για να μην αφήσει την Μακεδονία να χαθεί, καθώς ο εχθρός είχε καταπατήσει ελληνικά εδάφη.

Ο βούλγαρος στρατιώτης που παραπατάει και πέφτει ήταν κλασική τεχνική προπαγάνδας, καθώς η αφίσα έδινε την αίσθηση αναπόφευκτης ελληνικής νίκης σε έναν πόλεμο που για την Ελλάδα δεν είχε καν ξεκινήσει και επίσης κινητοποιούσε πατριωτικά αντανακλαστικά.

Ο υποτιμητικός/απαξιωτικός χαρακτηρισμός "αρκούδες" ή "αρκουδαραίοι" απαντάται ήδη στην Ελλάδα της εποχής του Μακεδονικού Αγώνα για να χαρακτηρίσει βούλγαρους στρατιώτες και αξιωματικούς και βουλγαρικά παραστρατιωτικά σώματα (κομιτατζήδες) που δρούσαν στην Μακεδονία την εποχή που Μακεδονικού Αγώνα (1904-1908) και των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913). Ο χαρακτηρισμός συνδεόταν με την αντίληψη για την "ζωώδη", "βίαιη" φύση των Βουλγάρων, στους οποίους αποδίδονταν χαρακτηριστικά άγριου θηρίου, καθώς είχαν προχωρήσει σε βιαιότητες και εγκλήματα στην Μακεδονία, τόσο κατά την διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, όσο και κατόπιν. Η Ανατολική Μακεδονία απελευθερώθηκε το 1918 με την συνθηκολόγηση της Βουλγαρίας με το τέλος του Α Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι ελληνικές δυνάμεις που μπήκαν στα χωριά και τις πόλεις της Ανατολικής Μακεδονίας αντίκρισαν εικόνες καταστροφής, ερίμωσης, εξαθλίωσης και λιμού. ✍ © Οι Έλληνες στην Ιστορία

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους