Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Με αφορμή την ταινία του Christopher Nolan, “Οδύσσεια”, είμαι και εγώ πολύ θυμωμένος για την κακομεταχείριση της πολιτιστικής κληρονομίας και της Ιστορίας της πατρίδας μας.

Αλλά ίσως για διαφορετικούς λόγους.

Ας ξεκινήσουμε από την αρχή. ‘Οποιος αγαπάει στοιχειωδώς τον κινηματογράφο αποκλείται να μην έχει απολαύσει ταινίες του Αμερικανοβρετανού Nolan, ταινίες όπως Ιnception, Interstellar, ή Dunkirk.

Η τελευταία του ταινία, το 2024, το “Oppenheimer”, κέρδισε επτά βραβεία Oscar, ανάμεσα σε αυτά είναι τα βραβεία καλύτερης ταινίας, και της σκηνοθεσίας.

Συνολικά, οι τανίες του Nolan έχουν βραβευτεί με δεκαοκτώ βραβεία Oscar.

Πρόσφατα ο Nolan έδωσε μια τηλεοπτική συνέντευξη στην διάσημη εκπομπή 60 minutes.

Στα 13 λεπτά της συνέντευξης, πόσα δευτερόλεπτα νομίζετε, ασχολούνται με το γεγονός ότι τον ρόλο της Ωραίας Ελένης τον παίζει η βραβευμένη με Oscar Lupita Nyong’o επειδή είναι Μαύρη; Η απάντηση είναι, "Μηδέν." Εκτός από τον Musk ο οποίος έχει σοβαρό πρόβλημα μανίας με όλα τα ζητήματα που μπορούν να κινητοποιήσουν ένα συγκεκριμένο κοινό, κανείς δεν ασχολείται με το τι χρώμα δέρμα θα έχει στην ταινία η ηθοποιός που παίζει την Ωραία Ελένη.

Παρεμπιπτόντως, για όσους δεν γνωρίζουν, τον ρόλο της Θεάς Αθηνάς παίζει η Zendaya η οποία επίσης δεν έχει λευκή επιδερμίδα, δεδομένου ότι ο πατέρας της είναι Νιγηριανός στην καταγωγή - η μητέρα της έχει καταγωγή από τη Γερμανία και τη Σκωτία.

Ίσως εδώ είναι η σωστή στιγμή να υπενθυμίσω πως τόσο η Θεά Αθηνά όσο και η Ωραία Ελένη έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: δεν είναι πραγματικά πρόσωπα. Ta Ομηρικά αυτά έπη, που η δημιουργία της τοποθετείται κάπου μεταξύ του τέλους του 8ου αιώνα πχ και στις αρχές του 7ου αιώνα πχ, διατρέχουν την Ελληνική ιστορία, και από την προφορική μεταφορά τους και απαγγελία τους σε γιορτές όπως τα Παναθήναια, και την πιο μεθοδική καταγραφή τους τον 3ο και 2ο αιώνα πχ, κάποια σε πάπυρο, αργότερα σε Βυζαντινά χειρόγραφα και μεσαιωνικά κείμενα, και φτάνοντας στην εποχή της τυπογραφίας.

Και από εκείνη την εποχή γίνονται κτήμα της Ευρωπαϊκής παιδείας, λογοτεχνίας και τέχνης και μετά γίνονται πολύτιμος θησαυρός όλου του κόσμου.

Υπάρχουν φίλες και φίλοι με ανώτατη παιδεία στον Όμηρο που μπορούν να περιγράψουν πιο αναλυτικά, και με μεγαλύτερη ακρίβεια την γέννηση και την διάδοση της δημιουργίας του Ομήρου, αλλά αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι το συγκλονιστικό χαρακτηριστικό του είναι πως το έπος γεννιέται στην κλασσική Ελλάδα δυόμιση χιλιάδες χρόνια πριν, αλλά κατορθώνει να γίνει Οικουμενικό.

Εμπνέει την πολιτιστική δημιουργία σε όλο τον πλανήτη.

Έννοιες όπως νόστος, η ύβρις, αρετή, πίστη, και όλα τα τραγικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης είναι αναγνωρίσιμες σε όλο τον κόσμο, ανεξάρτητα από γλώσσα, κουλτούρα, θρησκεία, και το χρώμα του δέρματος.

Πριν είκοσι χρόνια είχα παρακολουθήσει μια διάλεξη του Simon Anholt, ο οποίος αποφοίτησε από την Οξφόρδη με πτυχίο στην κοινωνική ανθρωπολογία, και μετά ερεύνησε το πώς μια χώρα αποκτά τη φήμη της, την δημόσια εικόνα της, αυτό που λέμε branding.

Σε μια στιγμή της ομιλίας του, στρέφεται προς εμάς, τους Έλληνες στο κοινό του, και μας λέει: κληρονομήσατε ένα καταπληκτικό branding, αλλά δεν πληρώνετε το νοίκι - “you don’t pay the rent” ήταν η ακριβής διατύπωση.

Δηλαδή, δεν καταβάλουμε την προσπάθεια να το φροντίσουμε.

Μιλώντας στο 60 Minutes ο Christopher Nolan λέει πως αναλαμβάνοντας να κάνει μια ταινία για την Οδύσσεια, ήξερε πως έπρπεπε να είναι η “μεγαλύτερη ταινία”, και η “μεγαλύτερη δοκιμασία” στη καριέρα των πρωταγωνιστών που εργάστηκαν για αυτή, “γιατί αυτή είναι η φύση αυτής της ιστορίας.” Στην ίδια εκπομπή, ο πρωταγωνιστής της Οδύσσειας, Matt Damon, περιγράφει την πρώτη σύσκεψη για την ταινία.

Ξεκινάει λοιπόν ο Nolan και του λέει “ξέρεις, αυτή όμως η ταινία θα είναι δύσκολη”. Λέει ο Damon, “έχω κάνει πάνω από εκατό ταινίες και έχω κάνει ταινίες και με τον Nolan (η τελευταία ήταν η πολυβραβευμένη Oppenheimer). “Εντάξει, ξέρω” λέει στον Nolan. “Όχι, δεν ξέρεις” απαντάει ο Nolan. “ΑΥΤΗ η ταινία θα είναι ΠΟΛΥ δύσκολη.” Ο Christopher Nolan, με το κύρος των απανωτών επιτυχιών των ταινιών του πάει στη Universal, και παίρνει ένα προϋπολογισμό γύρω στα 250 εκατομμύρια δολλάρια.

Εκτός από τους ηθοποιούς που ανέφερα, έχει στην ταινία την Charlize Theron, την Anne Hathaway, τον John Leguizamo, γενικά ένα απίστευτο “cast”. Και την έχει γυρίσει όλη ταινία σε ΙΜΑΧ. Το IMAX είναι το μεγαλύτερο film στον κόσμο, είναι αναλογική τεχνολογία, πολύ υψηλής ευκρίνιας, υψηλότερης από οποιοδήποτε ψηφιακή κάμερα.

Αλλά χρειάζεται εξαιρετική προσπάθεια στο μοντάζ - γιατί γίνεται με το χέρι, και όχι στον υπολογιστή. Ο Nolan δεν έχει ανάγκη ούτε από χρήματα, ούτε από φήμη.

Δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα σε κανέναν.

Από όλες τις παγκόσμιες αφηγήσεις - και υπάρχουν πολύ ανταγωνιστικές αφηγήσεις στον κόσμο, αφηγήσεις από την Μέση Ανατολή, από την Ασία, από το Μεσαίωνα, από το Science Fiction, από τη θρησκεία - επιλέγει την Οδύσσεια του Ομήρου. Και αυτό γιατί αντιλαμβάνεται την αξία της και την σημασία της ως παγκόσμια και διαχρονική.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους