Η Μαύρη Βίβλος του Ποντιακού Ελληνισμού. Από την Αποβίβαση στη Σαμψούντα στη Συστηματική Εξόντωση ✏️ Της Αικ.Γ.Δασκαλοπούλου Η 19η Μαΐου 1919 αποτελεί μία από τις πιο μελανές και καθοριστικές...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η αποβίβαση του Μουσταφά Κεμάλ (του μετέπειτα αποκληθέντος «Ατατούρκ») στη Σαμψούντα του Εύξεινου Πόντου δεν σήμανε απλώς την απαρχή του τουρκικού εθνικού κινήματος, αλλά απετέλεσε το έναυσμα για την τελική και πιο βίαιη φάση της Γενοκτονίας των Ποντίων.

Η συστηματική εξόντωση ενός αυτόχθονος πληθυσμού με τρισχιλιετή παρουσία στην περιοχή, δεν υπήρξε ένα τυχαίο αποτέλεσμα των πολεμικών συγκρούσεων, αλλά ένα προμελετημένο, κρατικά οργανωμένο σχέδιο εθνοκαθάρσεως, το οποίο εξετελέσθη με απόλυτη μεθοδικότητα.

Η ιστορική έρευνα αναδεικνύει ότι η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, η οποία εστοίχισε τη ζωή σε 353.000 ανθρώπους, εξελίχθη σε δύο κύριες φάσεις.

Η πρώτη ξεκίνησε το 1914 με την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου από το καθεστώς των Νεοτούρκων, μέσω της επιστρατεύσεως των χριστιανών στα διαβόητα «Τάγματα Εργασίας» (Αμελέ Ταμπουρού), που αποτελούσαν ουσιαστικά τάγματα θανάτου, και των αναγκαστικών εκτοπισμών στην ενδοχώρα της Ανατολίας.

Η δεύτερη και πιο αιματηρή φάση (1919–1922) εσφραγίσθη από την έλευση του Κεμάλ στον Πόντο.

Με τη συνδρομή άτακτων συμμοριών, όπως αυτή του διαβόητου Τοπάλ Οσμάν, το κεμαλικό κίνημα προχώρησε σε μαζικές σφαγές, πυρπολήσεις χωριών, βιασμούς και πορείες θανάτου στην έρημο, εκριζώνοντας οριστικά τον ελληνισμό από τις εστίες του.

Κεντρικό πρόσωπο σε αυτή την ιστορική καμπή υπήρξε ο ίδιος ο Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ). Η αναφορά στο πρόσωπό του ως «ντονμέ» (Dönme) συνδέεται με ένα ιδιαίτερο και πολυσύνθετο ιστορικό, θρησκευτικό και πολιτικό υπόβαθρο.

Ο όρος «ντονμές» (που στα τουρκικά σημαίνει «αποστάτης» ή «αυτός που επιστρέφει/αλλάζει») αναφέρεται ιστορικά σε μια ομάδα Εβραίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι οποίοι ασπάσθηκαν επιφανειακά το Ισλάμ τον 17ο αιώνα, ακολουθώντας τον ψευδομεσσία Σαμπετάι Ζεβί (Sabbatai Zevi), αλλά διετήρησαν κρυφά τις δικές τους θρησκευτικές παραδόσεις (Σαββατιανισμός). Η κοινότητα αυτή, είχε ως κύριο προπύργιον τη Θεσσαλονίκη, την πόλη όπου εγεννήθη ο Κεμάλ.

Κατά τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνος, πολλοί ντονμέδες της Θεσσαλονίκης, όντας μορφωμένοι και οικονομικά ευκατάστατοι, διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στο Κίνημα των Νεοτούρκων (Επιτροπή Ένωσης και Προόδου / Ιττιχάτ βε Τερακί). Το κίνημα αυτό επεδίωκε τη ριζική αναδιάρθρωση της παραπαίουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Αν και ο ίδιος ο Κεμάλ είχε γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη και είχε στενές επαφές με τα δίκτυα των Νεοτούρκων και των ντονμέδων της πόλης, οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι η ιδεολογική του ταυτότητα δεν καθορίσθηκε από θρησκευτικές πεποιθήσεις —καθώς ο ίδιος ήταν δηλωμένος οπαδός του κοσμικού κράτους και του ορθού λόγου— αλλά από τον ακραίο εθνικισμό.

Το υπόβαθρον των ενεργειών του Κεμάλ στον Πόντο εβασίσθη στο δόγμα «Η Τουρκία στους Τούρκους». Η κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ο φόβος της διαμελισμού της Ανατολίας από τις Μεγάλες Δυνάμεις, οδήγησαν την ηγεσία του εθνικιστικού κινήματος στην πεποίθηση ότι η επιβίωση του νέου τουρκικού κράτους απαιτούσε την πλήρη ομογενοποίηση του πληθυσμού.

Οι χριστιανικοί πληθυσμοί (Έλληνες, Αρμένιοι, Ασσύριοι) θεωρήθηκαν «εσωτερικός εχθρός» και πέμπτη φάλαγγα που θα μπορούσε να απειλήσει την εδαφική ακεραιότητα, ιδιαίτερα στον Πόντο, όπου υπήρχαν έντονες διεκδικήσεις για την ίδρυση αυτόνομης Δημοκρατίας του Πόντου.

Τουτέστιν, η αποστολή του Κεμάλ στη Σαμψούντα, η οποία αρχικά είχε εγκριθεί από τον Σουλτάνο για την αποκατάσταση της τάξεως, μετετράπη γρήγορα σε μία καλά σχεδιασμένη επιχείρηση εξοντώσεως.

Η χρήση των άτακτων τσετών (συμμοριών) επέτρεψε στο κεμαλικό καθεστώς να διεκπεραιώσει το έργο της εθνοκαθάρσεως, αποποιούμενον την επίσημη ευθύνη απέναντι στη διεθνή κοινότητα.

Η 19η Μαΐου παραμένει μια ημέρα βαθιάς εθνικής αυτογνωσίας και περισυλλογής για τον απανταχού ελληνισμό.

Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων δεν αποτελούν πράξεις εκδίκησης, αλλά χρέος απέναντι στα θύματα και μια διαρκή υπενθύμιση ότι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητος δεν πρέπει ποτέ να παραγράφονται ή να λησμονούνται. Ο Πόντος, μέσα από τον πολιτισμό, τη γλώσσα και τη μνήμη των απογόνων του, συνεχίζει να ζει. #ΔενΞεχνώ 📸 Εικόνα: Διαδίκτυον

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους