Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Η σύγκρουση για μια Τεχνητή Νοημοσύνη που θα υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες είναι μπροστά μας» Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μια τεράστια τομή που μετασχηματίζει την παραγωγή και την εργασία, τη γνώση και τη δημιουργικότητα, την οργάνωση της εξουσίας και την ίδια την ανθρώπινη εμπειρία, αλλά και η τεράστια σύγκρουση της εποχής μας γύρω από τον έλεγχο της γνώσης, των δεδομένων, της υπολογιστικής ισχύος και εντέλει της ίδιας της κοινωνικής παραγωγικότητας.

Ελάχιστες εταιρείες – κολοσσοί ελέγχουν τις πιο κρίσιμες ψηφιακές υποδομές της σύγχρονης ζωής: την πληροφορία, την επικοινωνία, τα cloud συστήματα, τα data centers, τους αλγόριθμους, τις συνθήκες μέσα στις οποίες δουλεύουμε, ενημερωνόμαστε και διασκεδάζουμε.

Παγιώνεται, εν ολίγοις, μια νέα ψηφιακή ολιγαρχία που πέρα από οικονομική και πολιτική δύναμη συγκεντρώνει και σημαντική γεωπολιτική επιρροή. Η ΤΝ αναπτύχθηκε πάνω σε ανισότητες και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επιδιώκεται η αναπαραγωγή και όξυνσή τους.

Το βλέπουμε καθαρά στον τομέα της εργασίας και τις πλατφόρμες με μόνιμη κατάσταση εργασιακής επισφάλειας.

Υπάρχει βέβαια και η άλλη πλευρά.

Στον τομέα της υγείας η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση και την πρόληψη.

Στα έξυπνα δίκτυα μπορεί να στηρίξει την ενεργειακή μετάβαση και την ενσωμάτωση των ΑΠΕ.

Ο δημόσιος διάλογος για την AI στην Ελλάδα εισάγεται από την κυβέρνηση: με όρους επικοινωνιακής καμπάνιας ή βιτρίνας εκσυγχρονισμού.

Άκουσα τον πρωθυπουργό τελευταία να εμφανίζει την τεχνητή νοημοσύνη ως το επόμενο «success story» της δεξιάς διακυβέρνησης.

Προσπαθεί να παρουσιάσει μια ιστορική τεχνολογική μετάβαση με όρους επικοινωνιακού hype: καινοτομία, apps, startups, ψηφιακό άλμα.

Είναι προφανές ότι δεν τίθενται τα δύσκολα ερωτήματα: η συγκέντρωση ισχύος, τα ζητήματα εργασίας, η προστασία της δημοκρατίας όταν η πληροφορία, η ενημέρωση και η δημόσια σφαίρα περνούν όλο και περισσότερο μέσα από αδιαφανείς αλγόριθμους, το αναγκαίο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Είναι δικαιολογημένος ο αντανακλαστικός φόβος των πολιτών για απώλεια θέσεων εργασίας ή έλλειψης πόρων και δεξιοτήτων.

Δύο σημεία συμβάλλουν στην επιφανειακότητα της συζήτησης: Πρώτον, ότι έχουμε κυβερνήσεις που αντιμετώπισαν την τεχνολογία περισσότερο ως εργολαβία και συγκυριακή κερδοσκοπία και λιγότερο ως στρατηγικό πεδίο παραγωγικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης.

Δεύτερον, ότι η χώρα μπήκε στην ψηφιακή εποχή χωρίς σοβαρή παραγωγική βάση, με αποδυναμωμένη έρευνα, brain drain και χαμηλή δημόσια διοικητική ικανότητα.

Όχι, η συζήτηση αυτή δεν πρέπει να αφορά μόνο τους ειδικούς και η ΤΝ δεν μπορεί να παραμείνει «μαύρο κουτί». Ελλοχεύει ο κίνδυνος εξάρτησης από τεχνολογικά ολιγοπώλια για την αντιμετώπιση του οποίου απαιτούνται γενναίες επενδύσεις σε δημόσιες ψηφιακές υποδομές.

Όσο αισιόδοξος και να είναι κανείς, ξέρουμε πολύ καλά ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανταγωνιστεί τη Silicon Valley ή την Κίνα. Η Ελλάδα μπορεί όμως να συμμετέχει ενεργά σε μια ευρωπαϊκή ψηφιακή στρατηγική και να πρωτοπορήσει σε κάτι άλλο: σε ένα μοντέλο δημοκρατικής, ανοιχτής και κοινωνικά ελεγχόμενης ψηφιακής μετάβασης.

Απέχουμε πολύ από ένα νέο συμβόλαιο που θα σήμαινε κανόνες για τους αλγορίθμους, μείωση του χρόνου εργασίας με ισχυρές συλλογικές συμβάσεις, κοινωνικό έλεγχο των δεδομένων, φορολόγηση της τεχνολογικής υπεραξίας και δημόσιες ψηφιακές υποδομές.

Έχουμε μπροστά μας μια πολύ μεγάλη σύγκρουση, και μάλιστα άνισων παικτών, όπου από τη μια βρίσκονται οι κοινωνίες, οι εργαζόμενοι και οι δημοκρατίες που προσπαθούν να βάλουν κανόνες και από την άλλη τα τεχνολογικά μονοπώλια με τεράστια οικονομική και υπολογιστική ισχύ και κυβερνήσεις που υποτάσσονται στο lobbying.

Είναι ελπιδοφόρες οι συζητήσεις για συνεταιριστικές ψηφιακές υποδομές, κοινωνικό μέρισμα από την αυτοματοποίηση ή για συλλογικό έλεγχο στα συστήματα ΤΝ όπως και το γεγονός ότι πολλοί επιστήμονες της ΤΝ εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς τον τρόπο που αναπτύσσεται η τεχνολογία και τους κινδύνους από τη δημιουργία νέων ανισοτήτων με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Η πολιτική επιρροή παράγεται «βιομηχανικά» με αυτοματοποιημένη προπαγάνδα και αλγοριθμική στόχευση, κάτι που έρχεται να προστεθεί στην έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, το υπερσυγκεντρωμένο μιντιακό σύστημα, τις αγωγές slapps.

Για την υποβάθμιση της ενημέρωσης και τον διαρκή έλεγχο της δημόσιας σφαίρας δεν ευθύνεται η ΤΝ αλλά η κυβέρνηση της ΝΔ. Μια προοδευτική βιομηχανική πολιτική για την ΤΝ στην Ελλάδα, ξεκινάει από την αντιστροφή της συζήτησης και των πολιτικών που εφαρμόζονται: «Μια χώρα, μια οργανωμένη κοινωνία ποιες θέλει να είναι οι προτεραιότητές της;». Αποτελεί καίριο ζήτημα αν η ΤΝ θα οργανωθεί γύρω από τις ανάγκες των κοινωνιών ή γύρω από τα επιχειρηματικά μοντέλα των Big Tech.

Είναι αναγκαία μια δημόσια ψηφιακή υποδομή πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί μια σοβαρή τεχνολογική πολιτική.

Χωρίς επένδυση στα πανεπιστήμια, στην έρευνα και τους νέους επιστήμονες, η Ελλάδα θα παραμείνει απλώς αγορά κατανάλωσης έτοιμης τεχνολογίας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους