Δημοσιεύθηκε χθες στο dnews.gr ένα πολύ συγκροτημένο κείμενο της Μυρτούς Λέτσου και του Δημήτρη Λιάκου με τίτλο: "Η Αριστερά μπροστά στο δίλημμα της εποχής: διαχείριση ή μετασχηματισμός". Το κείμενο...

Πλήρες Κείμενο:

Δημοσιεύθηκε χθες στο dnews.gr ένα πολύ συγκροτημένο κείμενο της Μυρτούς Λέτσου και του Δημήτρη Λιάκου με τίτλο: "Η Αριστερά μπροστά στο δίλημμα της εποχής: διαχείριση ή μετασχηματισμός". Το κείμενο θέτει επί τάπητος μια σειρά από ζητήματα της σύγχρονης πολιτικής ατζέντας και δίνει τον προγραμματικό τόνο πάνω στον οποίον φαίνεται ότι θα κινηθεί το νέο "κόμμα Τσίπρα". Θα σταθώ στο σημερινό μου σχόλιο σε μια φράση του κειμένου που μου φαίνεται απολύτως χαρακτηριστική για την ιδεολογική κατεύθυνση του νέου εγχειρήματος: το κρίσιμο ζήτημα της σημερινής εποχής, αναφέρει, "δεν είναι απλώς ποιος κατέχει μια δομή, αλλά πώς αυτή λειτουργεί, με ποια διαφάνεια, με ποια αποτελεσματικότητα και προς όφελος ποίου". Να θυμίσω ότι ένα από τα σημεία της δικής μου κριτικής στο "μανιφέστο" που δημοσιοποιήθηκε πριν λίγες μέρες ήταν ότι "αποφεύγει συστηματικά να τοποθετηθεί στο κεντρικό ζήτημα της σημερινής εποχής και το οποίο αφορά το ερώτημα της ιδιοκτησίας, της κυριότητας, του ελέγχου και της ανάκτησης δημόσιας εξουσίας πάνω σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας και της παραγωγής". Η θέση ότι δεν έχει σημασία ποιός κατέχει μία δομή, αλλά πώς αυτή λειτουργεί είναι ο πυρήνας του νεοφιλελεύθερου λειτουργισμού.

Διότι ακολουθεί τον εξής συλλογισμό: ας μη συζητήσουμε πρωτίστως ποιος κατέχει, ας συζητήσουμε πώς λειτουργεί.

Δηλαδή μετατοπίζει το ζήτημα από την ιδιοκτησία και την εξουσία στη διαχείριση και την αποτελεσματικότητα.

Και αυτή ακριβώς υπήρξε πάντα η νεοφιλελεύθερη στρατηγική: η αποπολιτικοποίηση της κυριότητας των δημοσίων αγαθών.

Το επιχείρημα του νεοφιλελευθερισμού που υιοθετούν (προφανώς μη-συνειδητά) οι δύο συγγραφείς του άρθρου μοιάζει εύλογο, γιατί πράγματι δεν αρκεί η δημόσια ιδιοκτησία από μόνη της.

Μια δημόσια επιχείρηση μπορεί να είναι γραφειοκρατική, πελατειακή, αδιαφανής, αναποτελεσματική.

Άρα ναι: έχει σημασία πώς λειτουργεί, με ποια διαφάνεια, με ποιο κοινωνικό έλεγχο, με ποια αποτελεσματικότητα και προς όφελος ποιου.

Αλλά το κρίσιμο είναι ότι αυτά τα ερωτήματα δεν υποκαθιστούν το ερώτημα της ιδιοκτησίας.

Το προϋποθέτουν.

Διότι το "προς όφελος ποίου" δεν είναι τεχνικό (τεχνοκρατικό) ερώτημα.

Είναι ερώτημα ταξικής και θεσμικής εξουσίας.

Αν μια δομή ανήκει σε ιδιωτικό μονοπώλιο ή σε fund, τότε η λειτουργία της είναι ήδη δεσμευμένη από τον σκοπό της απόδοσης κεφαλαίου.

Μπορεί να έχει διαφάνεια, δείκτες, αξιολόγηση, ρυθμιστικές αρχές, εταιρική κοινωνική ευθύνη, αλλά ο τελικός σκοπός της παραμένει η κερδοφορία.

Το νερό, η ενέργεια, οι μεταφορές, η υγεία, τα δεδομένα, η στέγη μετατρέπονται από κοινωνικά δικαιώματα σε πεδία αποδόσεων.

Άρα, η φράση "δεν έχει σημασία ποιος κατέχει, σημασία έχει πώς λειτουργεί", πρέπει να αντιστραφεί απόλυτα: Έχει σημασία πώς λειτουργεί, ακριβώς επειδή έχει σημασία ποιος κατέχει, ποιος αποφασίζει και ποιος ελέγχει.

Η ιδιοκτησία δεν είναι φετίχ.

Είναι συμπυκνωμένη σχέση εξουσίας.

Δεν λέει απλώς ποιανού είναι κάτι νομικά.

Λέει ποιος έχει το δικαίωμα απόφασης, ποιος καρπώνεται το πλεόνασμα, ποιος θέτει τους όρους πρόσβασης, ποιος μπορεί να αποκλείσει, ποιος μετατρέπει ένα κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους