Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Ιδιώτης»: Τι Εννοούσαν Πραγματικά οι Αρχαίοι Έλληνες και Τι Ξεχάσαμε Μια λέξη που ταξίδεψε 2.500 χρόνια για να μας πει αυτό που δεν θέλουμε να ακούσουμε Υπάρχουν λέξεις που κρύβουν μέσα τους ολόκληρες φιλοσοφίες.

Η λέξη idiot στα αγγλικά και η ελληνική της ρίζα, ο ἰδιώτης, είναι μία από αυτές.

Και η ιστορία της αποτελεί ίσως το πιο επίκαιρο μάθημα που μας άφησε η αρχαιότητα.

Γιατί ο «ιδιώτης» στην αρχαία Ελλάδα δεν ήταν ο ανόητος.

Ήταν αυτός που δεν ενδιαφερόταν για τα κοινά.

Στην κλασική Αθήνα, ο ἰδιώτης περιέγραφε έναν συγκεκριμένο τύπο πολίτη: αυτόν που ζούσε κλεισμένος στον ἴδιο κόσμο του (από εκεί και η λέξη), αδιαφορώντας για την Εκκλησία του Δήμου, τις ψηφοφορίες, τα αξιώματα, τη δημόσια ζωή.

Δεν ήταν εχθρός της πόλης.

Απλώς δεν ήταν εκεί.

Και αυτό, για τους Αθηναίους, αρκούσε για να τον καταδικάσουν. Ο Περικλής δεν δίστασε να το πει με την πιο ξεκάθαρη γλώσσα που διέθετε. Στον Επιτάφιο Λόγο του, όπως τον κατέγραψε ο Θουκυδίδης, ανακοίνωσε: «Τὸν μηδὲν τῶνδε μετέχοντα οὐκ ἀπράγμονα, ἀλλ' ἀχρεῖον νομίζομεν». Αυτόν που δεν συμμετέχει στα κοινά δεν τον θεωρούμε ήσυχο άνθρωπο.

Τον θεωρούμε άχρηστο.

Όχι επικίνδυνο.

Όχι εχθρό. Άχρηστο.

Άνθρωπο χωρίς αξία για την κοινωνία που τον περιβάλλει. Ο Αριστοτέλης ανέβασε τη συζήτηση σε φιλοσοφικό επίπεδο. «Ἄνθρωπος φύσει πολιτικὸν ζῷον», έγραψε στα Πολιτικά: ο άνθρωπος είναι εκ φύσεως πλάσμα πολιτικό.

Η συμμετοχή στη ζωή της πόλης δεν ήταν επιλογή ή χόμπι.

Ήταν η ίδια η ολοκλήρωση της ανθρώπινης φύσης.

Όποιος ζούσε έξω από αυτήν, σημείωνε ο Αριστοτέλης, ήταν «ἢ θηρίον ἢ θεός», ή θηρίο ή θεός.

Τίποτα ενδιάμεσο.

Τίποτα ανθρώπινο.

Η αδιαφορία για τα κοινά δεν ήταν στάση.

Ήταν έκπτωση.

Η λέξη ταξίδεψε αιώνες.

Πέρασε στα Λατινικά ως "idiota", με την έννοια του αμαθούς, αυτού που στερείται γνώσης για τα δημόσια πράγματα.

Σταδιακά έχασε την πολιτική της διάσταση, κράτησε μόνο τη δυσφημιστική χροιά της και κατέληξε στο σύγχρονο αγγλικό "idiot" με την έννοια του ανόητου.

Το νόημα συρρικνώθηκε, αλλά η αρχική αλήθεια επιμένει: αυτός που δεν βλέπει πέρα από τον εαυτό του ήταν πάντα ο πιο επικίνδυνος τύπος ανθρώπου σε μια κοινωνία, γιατί δεν την καταστρέφει ενεργά.

Απλώς την αφήνει να καταρρεύσει.

Σήμερα, η φράση «δεν ασχολούμαι με πολιτικά» εκφέρεται συχνά με ύφος ανωτερότητας, σαν αποστασιοποίηση από τη βρωμιά, σαν ένδειξη καθαρότητας.

Οι αρχαίοι Αθηναίοι θα το έβλεπαν αντίστροφα: η αποχή δεν είναι αθωότητα.

Είναι συνενοχή.

Όταν οι κακοί αποφασίζουν και οι καλοί απέχουν, το αποτέλεσμα δεν είναι ουδετερότητα.

Είναι παράδοση.

Η δημοκρατία δεν πεθαίνει από τους εχθρούς της.

Πεθαίνει από την αδιαφορία αυτών που θα έπρεπε να την υπερασπιστούν. Και η ιστορία μιας μόνο λέξης, 2.500 χρόνων, το αποδεικνύει περίτρανα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους