Από τις πρώτες εκπομπές που έκανα στην τηλεόραση πριν σχεδόν σαράντα χρόνια, είχα μια ευαισθησία στα "μικρά" λεγόμενα θέατρα. Ήταν τότε που το περιθώριο στην σκιά των μεγάλων σκηνών άρθρωνε τον δικό...
Από τις πρώτες εκπομπές που έκανα στην τηλεόραση πριν σχεδόν σαράντα χρόνια, είχα μια ευαισθησία στα "μικρά" λεγόμενα θέατρα.
Ήταν τότε που το περιθώριο στην σκιά των μεγάλων σκηνών άρθρωνε τον δικό του λόγο μέσα από τη φιλοσοφική αγωνία των καλλιτεχνών.
Συνήθως οι καλλιτέχνες αυτοί είχαν θητεύσει στις μεγάλες σκηνές, είχαν δηλαδή την επαγγελματική σχιοφρένεια να πατάνε με το ένα πόδι στις πόρτες που άνοιγαν διαπλατα περιμένοντας το μεγάλο κοινό και ταυτόχρονα να ευαγγελίζονται ότι θέλουν να λειτουργήσουν στο σημαντικό ρεπερτόριο απο μιά άλλη θέση.
Έτσι γεννήθηκε ένα θέατρο μέσα στο θέατρο που είχε ξεχωριστό ενδιαφέρον.
Τηλεοπτικό κοινό όμως δεν είχε.
Τα μεγάλα κανάλια δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον γι αυτού του είδους το θέατρο κι έτσι είχα την ευκαιρία γιατί για μένα ευκαιρία ήταν, με την ελευθερία που μου έδινε ο φωτισμένος πάντα Ροδόλφος Μορώνης να συνομιλήσω με πολλούς από αυτούς τους καλλιτέχνες και τολμώ να πω να τους διατηρήσω στο διηνεκές καθώς δε εύρισκαν αλλού βήμα για να προβάλουν την δουλειά τους.
Σήμερα θλίβομαι γιατί οι δημοσιογράφοι σε όλες τις εκπομπές που καλούν ηθοποιούς, νέους, όπως νέοι ήταν κάποτε κι αυτοί που περιγράφω, τους ρωτάνε μόνο για προσωπικά θέματα, και ελάχιστα εώς καθόλου για το έργο που παίζουν, με το σκεπτικό πως το κοινό έχει ενδιαφέρον να γνωρίσει τον καλλιτέχνη πιο βαθιά.
Αυτό για μένα είναι το κοινό της κλειδαρότρυπας και ποτέ δεν με αφορούσε.
Σε μια ανασκόπηση αυτών των σαράντα χρόνων ακόμα και σήμερα που χάρη στο κανάλι της Βουλής ψιλοβλέπω τις παλιές εκπομπές ομολογώ πως χαίρομαι γιατί δεν ντρέπομαι. Τέλος.
Παρακολουθώντας λοιπόν σήμερα ένα έργο που είχα δει πριν τριάντα χρόνια περίπου και που είχα την χαρά να συζητήσω και τότε, αναγκαστικά κάνω κάποιες αναγωγές. Οι Εραστές της Βιόρν μια μεγάλη επιτυχία της Μαίρης Ραζή και του Σωτήρη Τσόγκα σκηνοθετικά παρουσιάζεται ξανά σήμερα.
Τι έχει μεσολαβήσει όλα αυτά τα χρόνια, πόσο πολύ αλλαξαν οι συνθήκες και κυρίως πόσο άλλαξε το κοινό.
Ομολογώ πως φοβόμουν για τους φίλους μου που τόσο σκληρά παλεύουν και τα τελευταία χρόνια χωρίς καμιά βοήθεια από το ΥΠΠΟ, να στέκονται, απέναντι στα μεγάλα κείμενα με αξιοπρέπεια και να συμπαρασύρουν το απαίδευτο συχνά κοινό στην δική τους αναζήτηση.
Είναι εντυπωσιακό πως το έργο αυτό τόσο ξένο προς την εποχή μας καθώς εστιάζει στην ψυχολογία του θύτη μπορεί και αγγίζει τον θεατή και να παίζουν συχνά με γεμάτη πλατεία.
Είναι γιατί ο Τσόγκας φώτισε την ανατριχιαστικά τρομαχτική του διάσταση, είναι γιατί οι ερμηνείες είναι υποδειγματικές καθώς τρεις άνθρωποι καλούνται να εξηγήσουν χρησιμοποιώντας την μνήμη έναν φόνο.
Βασισμένο σε αληθινό γεγονός που συγκλόνισε τη Γαλλία το 49 καθώς σε βαγόνι τρενου ανακαλύφθηκε ένα ανθρώπινο μέλος και για κάποιες ημέρες μετά βρίσκονταν κι άλλα ανθρώπινα μέλη διασκορπισμένα, εκτός από ένα... το κεφάλι, η Μαργκερίτ Ντυράς στήνει ένα γαϊτανάκι που όλοι συμπλέκονται και ψάχνουν όχι στα τρένα αλλά μέσα τους στην ψυχή τους για να βρούν την αλήθεια. Ο Δημήτρης Παπανικολάου από τις μετρημένες στην προηγούμενη σεζόν μεγάλες ερμηνείες.
Τι ηθοποιός... Τον χάρηκα σε κάθε λεπτομέρεια του ρόλου.
Με τη στόφα του θεατρίνου που μετράει πολλές ώρες πτήσης ο ηθοποιός έδωσε μια ανάγλυφη μελέτη χαρακτήρα με την φυσικότητα και την ευκολία που πίνει κανείς ένα δροσερό νερό όταν διψάει.
Κι ήταν πράγματι όχι μονάχα ποτήρι αλλά πηγή ολόκληρη η θαυμάσια δουλειά του.
Κι η Μαίρη Ραζή να παίζει στα δάκτυλα τον δύσκολο ρόλο της ημίτρελης ηρωίδας κι ως την τελευταία στιγμή να παραμένεις με την αμφιβολία και την αμφισβήτηση.
Λες κι ο ρόλος την περίμενε στην γωνία να τον ανασύρει γα να τον ξαναδεί και να ξανααναμετρηθεί μαζί του σε αυτή την αιώνια αρένα που δεν τελειώνει ποτέ.
Είναι για κάτι τέτοιες στιγμές που χαίρεσαι το θέατρο γιατί όσο σπουδαία να ήταν η παλιά ερμηνεία πάντα υπάρχουν κλωστίτσες έτοιμες να τις τραβήξεις για να αποκαλύψεις πτυχές ανομολόγητες και σοκάκια δύσβατα που κάποτε τα πέρασες αλλά τωρα σε καλούν να τα ξαναδιαβείς και να τα γνωρίσεις καλύτερα σαν έτοιμη από καιρό... Ο Τσόγκας κράτησε για τον εαυτό του τον άχαρο ρόλο του άτυπου εισαγγέλεα που επιχειρεί να ξεδιπλώσει το μυστήριο αλλά πρωταγωνίστησε με την μαστόρικη σκηνοθεσία του.
Προσωπικά θα καλούσα όλους τους εν ενεργεία σκηνοθέτες να δουν αυτή τη δουλειά του, μήπως και μυριστούν λιγάκι τι σημαίνει εργάτης του θεάτρου.
Πως ένα παλιό κείμενο που στην εποχή μας με τους χιλιάδες θανάτους που κατακλύζουν τις οθόνες μας με τους πιο ευφάνταστους τρόπους καταφέρνει να το κάνει ζώντα και παλλόμενο οργανισμό που μέσα στην ίδια την ώρα της παράστασης μεταμορφώνεται σε Τέρας.
Σε αυτό συντέλεσαν τα μέγιστα οι συγκλονιστικοί φωτισμοί του.
Χρόνια έιχα να δω, αν έχω δει και ποτέ σε τέτοια διάσταση φωτισμούς θεατρικούς υποδειγματικά σχεδιασμένους να υπηρετούν τόσο το έργο. Θα του έδινα σίγουρα και μόνο για αυτούς το μεγαλύτερο βραβείο.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους