Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θεατρικό έργο "Σέρρα, το άσμα των άφωνων" του Ποντίκα Δημητρίου Πράξη πρώτη Σκηνή 1, το χώμα (Σκοτάδι.

Παλμός τύμπανου, βαρύς και σκόρπιος.

Μια φωνή παιδική σπάει τη σιωπή.) Φωνή παιδιού 1 (εκτός σκηνής) Γιατί δεν μου το είπατε; (Το φως ανεβαίνει ελάχιστα.

Στο κέντρο της σκηνής, ένα κορίτσι σκάβει με τα χέρια του το χώμα.

Δεν είναι παιδί, δεν είναι ενήλικη.

Είναι ο χρόνος που προσπαθεί να γίνει συνείδηση.

Φορά απλά ρούχα.

Μια παλιά τσάντα δίπλα της.) Κορίτσι (ψιθυρίζοντας) Τι ψάχνω; Το σπίτι; Το όνομα; Ή τη φωνή; Πού πήγαν οι φωνές; (Καθώς σκάβει, ξεπηδούν από το σκοτάδι φωνές.

Είναι από τον Πόντο, από τον Καύκασο, από τη Σάντα, από το Καρς, από το Βατούμ.) Φωνή 1 (ανδρική, τρεμάμενη) Τ' όνομά μ’ εχάθαν.

Ουδέ σταυρό μ’ έβαλαν.

Έναν λάκκο μόνον.

Φωνή 2 (γυναικεία) Ση φακή επουλήθαν τη βάφτιση του γιου μ’. Για να τρώει τουρκόπαιδο.

Φωνή 3 (παιδική) Μαναχόν αθάνατα τ’ εσά τα τραγωδίας. (Ο χορός μπαίνει σαν σκιά.

Δεν έχει πρόσωπο.

Είναι ο ήχος της ιστορίας όταν δεν την γράφουν οι νικητές.) Χορός Δεν ήρθαμε να παίξουμε.

Δεν ήρθαμε να σε συγκινήσουμε.

Ήρθαμε να απαιτήσουμε.

Να θυμηθείς αυτούς που κρύφτηκαν για να μείνουν Χριστιανοί.

Αυτούς που τους ξέθαψαν χωρίς ονόματα.

Αυτούς που τους αρνήθηκε η ίδια τους η Πατρίδα. (Το κορίτσι σηκώνει ένα κομμάτι γης.

Το κρατά στα χέρια σαν βρέφος.) Κορίτσι Ποια είναι αυτή η γη; Είναι από τον Πόντο ή από τη Σμύρνη; Από την Πόλη ή από τον Ομαλό; Είναι από κάτω μου ή μέσα μου; (Ακούγεται απότομα ήχος μοντέρνου σποτ, γραφειοκρατικό, μελαγχολικά ειρωνικό) Ήχος, Υπουργείο Μνήμης (ψηφιακή φωνή) Το Υπουργείο Μνήμης σας υπενθυμίζει ότι η επίκληση ιστορικής τραγωδίας επιτρέπεται μόνο κατά τις επετείους.

Για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων πατήστε 9. Για ακύρωση, πατήστε 0. Κορίτσι Δεν πατάω τίποτα. Σκάβω.

Θα σκάψω μέχρι να βρω το τελευταίο κόκαλο που δεν αναγνωρίσατε.

Το παιδί που ονομάσατε στατιστική.

Τη γυναίκα που πνίγηκε με το παιδί στο στήθος. Τον Χρύσανθο που τραγουδούσε την Πατρίδα χωρίς να την ξαναδεί. Χορός Αυτό το χώμα δεν είναι σκηνικό.

Είναι το νερό που ποτίζει ό,τι στέγνωσε.

Είναι η ρίζα της φωνής σου.

Προχώρα. (Ακούγεται μακρινό απόσπασμα από ποντιακή λύρα.

Το κορίτσι σκουπίζει το πρόσωπό του με χώμα.) Κορίτσι Αυτό το χώμα μιλάει πιο καθαρά απ’ όλους. (Τέλος σκηνής 1) Σκηνή 2, η στάχτη των ονομάτων (Το φως πέφτει σε μια γυναίκα, τη μάνα που στέκεται κρατώντας ένα τσουβάλι γεμάτο στάχτη.

Γύρω της σκορπισμένα μισοκαμένα χαρτιά, φλόγες από μακρινή πυρκαγιά (προβολή σε οθόνη), σκιές βιβλίων που καίγονται, αρχείων που χάθηκαν.

Ο χορός σιωπηλός.

Η κόρη κοιτά σαστισμένη.) Μάνα Δεν ήρθα να σου μιλήσω.

Ήρθα να σου επιστρέψω.

Αυτό που σας στέρησαν και μας το φέραν πίσω καμένο. (Ανοίγει το τσουβάλι.

Χαμογελά πικρά.) Μάνα Αυτά είναι τα έγγραφα της Βουλής.

Αναγνώριση της γενοκτονίας; Ναι.

Έκδοση του Φωτιάδη; Όχι. 14 τόμοι στάχτη.

Επειδή το μέλλον μας χαλάει τις σχέσεις με τους γείτονες.

Κόρη (σαστισμένη) Ένα κράτος αρνήθηκε να θυμηθεί.

Και μια μάνα στέκει εδώ για να θυμίσει.

Παιδί 2 (σκιά, απρόσωπο) Δεν έγραψαν το όνομά μου.

Δεν ήμουν αρκετά σημαντικός.

Ούτε στρατιώτης.

Ούτε λοχίας.

Ούτε θύμα.

Ήμουν απλώς παιδί.

Παιδί 3 (κορίτσι) Με έκαψαν μαζί με το τετράδιό μου.

Δεν ήθελαν να διαβάσω.

Ούτε να με διαβάσουν. Χορός Η στάχτη δεν είναι τέφρα.

Είναι το αποτύπωμα της αδιαφορίας.

Ό,τι δεν έγραψαν τα χαρτιά, το κράτησε το χώμα. (Η μάνα σκορπίζει λίγη στάχτη σε κύκλο.

Τα παιδιά σκύβουν.

Ο κύκλος είναι πλέον ναός, είναι ταφικός περίβολος, είναι το πεδίο της λήθης που αντιστέκεται.) Μάνα Αυτός είναι ο Ναός.

Δεν έχει καμπάνα.

Έχει τη σιωπή σου.

Κι εσύ θα χτυπήσεις τη μνήμη σαν σήμαντρο. Κόρη Κι αν δεν με πιστέψουν; Μάνα Δεν είναι για να τους πείσεις.

Είναι για να σωθείς. Ήχος Το Υπουργείο Πολιτισμού σας ενημερώνει ότι η γενοκτονία των Ποντίων αποτελεί “αναγνωρισμένη ημέρα μνήμης”. Η αναπαράστασή της χωρίς έγκριση θεωρείται “ιστορική αυθαιρεσία”. (Η κόρη μαζεύει τη στάχτη με τα χέρια της και την τοποθετεί σε σακουλάκι.

Το φορά σαν φυλακτό στον λαιμό της.) Κόρη Αν δεν μπορώ να γράψω το όνομα τους, θα το κουβαλήσω.

Σαν να ’ναι το δικό μου.

Χορός (ψαλμικά) Μαύρα πουλιά, μαύρα φτερά, γράφτε με στάχτη τ’ όνομά μου.

Κι άμα ποτέ φυσήξει άνεμος, να πάει ως το παιδί μου. (Το φως σβήνει σιγά.

Μένει μόνο ο ήχος της λύρας από μακριά, σαν ανεπίδοτο γράμμα.) (Τέλος σκηνής 2) Πράξη δεύτερη Σκηνή 1, το χάνι (Μια προσφυγική παράγκα ή παλιό χάνι σε γειτονιά της Θεσσαλονίκης του 1925. Φτωχικά.

Ένα λυχνάρι, ένας τενεκές, παιδιά ξυπόλυτα.

Μπαίνουν ένας ένας στη σκηνή.

Μάνα, άντρας (κατάκοπος από τη δουλειά), Κορίτσι (νεότερη εκδοχή της κόρης), γέρος, γυναίκα.

Μιλούν απλά, χωρίς θεατρικότητα παρά μόνο με αλήθεια.) Μάνα Εδώ κοιμήθηκαν δεκατρείς, πάνω σε μία κουβέρτα.

Η βροχή έσταζε από τις σανίδες και έκανε τον ύπνο βάπτισμα.

Τίποτα δεν μάθαμε απ’ την Ελλάδα.

Τη φτιάξαμε μόνοι μας, με λάσπη, καρφιά και ονόματα που δεν χώραγαν στις ταυτότητες. Άντρας Εμένα με φώναξαν Αχμέτ για να δουλέψω στην οικοδομή.

Μετά με φώναξαν λαθρομετανάστη.

Και τέλος, Πόντιο, λες κι είναι ράτσα σκύλου. Γυναίκα Εγώ δεν πρόλαβα να γεννήσω.

Μου πήρε τα παιδιά η θάλασσα.

Μου είπαν να μην το πω. "Θα τρομάξουν οι ντόπιοι", είπαν.

Γέρος (σα να αφηγείται σε φαντάσματα) Εβγάλαμε τα γαμπριάτικα, βάλαμε τα κουρέλια.

Μας δίνανε μια φακή και ζητούσαν να ξεχάσουμε την Παναγία. "Η Σουμελά πέθανε", μου είπαν.

Κι εγώ δεν πέθανα.

Ήταν αυτό το λάθος μου.

Κορίτσι (στον πατέρα της) Πατέρα, εσύ γιατί δεν μίλησες; Άντρας Γιατί αν μιλούσα, θα ’πρεπε να σπάσω.

Και πώς σπας όταν κρατάς τα παιδιά και τη στάχτη μαζί; Χορός Η πρώτη γενιά δεν έκλαψε.

Η δεύτερη γενιά δεν κατάλαβε.

Η τρίτη γενιά ξέχασε. (Ακούγεται ήχος από μαγνητοφωνάκι.

Μουρμουρίζει ο γέρος μαζί του, χωρίς να τραγουδά δυνατά.) Εμέν Κρωμναίτε λένε με, κανέναν κι φογούμαι.

Μάνα (ψιθυριστά) Την πατρίδα δεν την φέρνεις με πολεμικά.

Την φέρνεις με μνήμη, με χώμα στα νύχια, με φωτογραφία σκισμένη.

Κι αν δεν σε θυμούνται οι ζωντανοί, να σε θυμούνται οι άγιοι. Ήχος Ανακοίνωση του Υπουργείου Συμβίωσης. Οι Πόντιοι θεωρούνται πλέον πλήρως ενσωματωμένοι.

Οι αναφορές σε γενοκτονίες, τραύματα και "Πατρίδες" θα διώκονται ως νοσταλγική υπονόμευση της ενότητας. Άντρας Εμάς δεν μας σκότωσαν οι Τούρκοι.

Εμάς μας πέθανε η λήθη.

Κορίτσι (προς το κοινό) Εσείς τι λέτε; Ποιον θάβετε όταν σωπαίνετε; (Το φως πέφτει σιγά.

Ο χορός ψιθυρίζει) Χορός (σκοτεινά, τελετουργικά) Η νέα πατρίδα χτίστηκε πάνω σε στάχτη.

Το πρώτο θεμέλιο είχε ονόματα.

Το δεύτερο, αίμα.

Το τρίτο, εσάς. (Τέλος σκηνής 1) Σκηνή 2, το σχολείο των άλλων (Τάξη σχολείου δεκαετίας ’30. Μαυροπίνακας.

Ξύλινα θρανία.

Μια δασκάλα γράφει στον πίνακα με μεγάλα γράμματα ΕΛΛΑΔΑ = ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, Ο ΠΟΝΤΟΣ ΗΤΑΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟΣ, ΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΝΟΝΤΑΙ.

Πίσω της, παιδιά με σφιγμένα στόματα.

Ένα παιδί (η μικρή εκδοχή της κόρης) κοιτά έξω.

Το φως από το παράθυρο σχηματίζει στα πόδια του τη σκιά ενός σταυρού.) Δασκάλα Λέμε “μητέρα”, όχι “μάνα μ’”. Είμαστε Έλληνες.

Όχι βαρεμένοι πρόσφυγες από την Ανατολή.

Παιδί (η κόρη ψιθυρίζοντας) Αχ μάνα μ’, εν η γλώσσα μ’ τούτ’. Δασκάλα (νευριασμένη) Τιμωρία να γράψεις στο τετράδιο 100 φορές ότι βλέπεις στον μαυροπίνακα! Εδώ θα μάθεις ελληνικά, όχι τα μοιρολόγια της γιαγιάς σου! Χορός Η εκπαίδευση δεν είναι φως.

Είναι εργαλείο.

Κι όταν το εργαλείο κόβει τη γλώσσα, κόβει και τη φλέβα. (Ένα άλλο παιδί σηκώνει το χέρι ειρωνικά.) Συμμαθητής Κυρία, να φέρει και τη λύρα του να μας πει τα “εμένα με λένε Κρωμναίε” να γελάσουμε! Δασκάλα (χαμογελώντας ψυχρά) Να τα λέτε στο σπίτι σας.

Στο σχολείο είστε πολίτες του σύγχρονου έθνους.

Ό,τι είναι περιττό, αφαιρείται. (Το παιδί (κόρη) σκύβει πάνω από το τετράδιό της.

Γράφει στα κρυφά.) Η μάνα μ’ έκλαιεν και το χώμα μιλούσε.

Και το ’λεγαν ντροπή. Χορός Η ντροπή γεννήθηκε στην τάξη.

Φόρεσε ποδιά.

Και πήρε απολυτήριο αριστείας στην αυτοαποξένωση. (Η δασκάλα διαβάζει μεγαλόφωνα μια ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας.) Δασκάλα Η διδασκαλία των ιδιωματισμών, προφορικών παραδόσεων και τοπικών μύθων των προσφυγικών πληθυσμών επιτρέπεται μόνο εφόσον δεν έρχεται σε αντίθεση με τον κανόνα του ενιαίου εκπαιδευτικού προτύπου.

Εγκύκλιος 1935. (Η κόρη σηκώνεται.

Κρατά το τετράδιό της ανοιχτό.

Στέκεται μπροστά στον πίνακα και μιλά δυνατά.) Κόρη (παιδί) Εγώ έμαθα πως πατρίδα είναι ό,τι χάνεται.

Κι ό,τι ξεχνάς, σε σκοτώνει. Χορός Όταν έκλεισε το βιβλίο, άνοιξε η πληγή. (Φωνή μαγνητοφωνημένη ακούγεται.) Έρται η ώρα, π’ εκείνον που εκάψανε, η στάχ’ του λέει ιστορία. (Το φως πέφτει σε όλα τα παιδιά.

Μια σκιά σχηματίζεται στον τοίχο.

Ένας σταυρός και μια ημισέληνος μπλέκονται.

Το σκηνικό παγώνει.) (Τέλος σκηνής 2) Πράξη τρίτη Σκηνή 1, το όνειρο (Η κόρη κοιμάται σε έναν καναπέ. Σκοτάδι.

Αχνό φως σε μια γωνιά όπου βρίσκεται μια παλιά εικόνα της Παναγίας, ένα μαντήλι, μια λύρα.

Ήχος από θρόισμα.

Η γιαγιά εμφανίζεται σαν σκιά, όχι σαν φάντασμα, αλλά σα να διασχίζει τις γενιές άχρονα.

Φορά μαύρα και φέρει στο χέρι της έναν παλιό σταυρό, σαν αυτούς που έκρυβαν μέσα στα φαγητά τους οι κρυπτοχριστιανοί.) Γιαγιά Εν είπα τίποτες.

Όι γιατί εν ήθελα αλλά γιατί η σιωπή εσώζ'νε καμιά φορά.

Κόρη (μιλώντας μέσα στον ύπνο της) Γιαγιά; Γιατί δεν μας το 'πες ποτέ; Γιαγιά Γιατί όσα μετρούν, δεν τα λένε.

Τα κρύβουν στις σκιές.

Κάτω από τη γλώσσα.

Μες τα ρούχα του Χριστού, που ’τον κάτω απ’ το ράφι με το αλεύρι.

Εκεί ήτανε.

Μην έρθ’νε οι Τούρκ’, μην ακούσ’νε τα παιδιά, μην φοβίει η ψυχή. Κόρη Κι αν τα ξεχάσουμε; Γιαγιά Τότε θα σβήσει το αίμα.

Όχι από το δέρμα αλλ' απ’ τη μνήμη. (Σιγή.

Η κόρη ξυπνά.

Η γιαγιά μένει στη σκηνή.

Μιλούν τώρα πρόσωπο με πρόσωπο.) Κόρη Όταν έψαχνα, με κορόιδευαν.

Μου είπαν "ξέχνα". "Κάτι παλιές ιστορίες είναι όλα αυτά". "Δε σε κάνουν πιο Ελληνίδα". Γιαγιά Τους πες ένα πράμα μόνο.

Εσύ δεν γεννήθκες απ’ το κράτος.

Γεννήθκες απ’ το μοιρολόι.

Κι αν σωπαίν’ς, θα γένεις σαν κι αυτούς.

Χορός (ακούγεται πίσω τους σαν ψαλμός) Οι μανάδες δεν πολέμησαν με όπλα.

Έθαψαν τους γιους τους με τραγούδι.

Έβρασαν το ρύζι με δάκρυ.

Φύλαξαν τον Χριστό στον φούρνο.

Κι έμαθαν τις κόρες να σωπαίνουν δυνατά. Κόρη Κι εσύ; Εσύ γιατί ήρθες τώρα; Γιαγιά Γιατί τώρα μπορείς ν’ αντέξεις. (Η γιαγιά της δίνει έναν παλιό σταυρό με δύο γράμματα χαραγμένα: Α.Χ.) Κόρη Τι σημαίνουν τα χαραγμένα αρχικά; Γιαγιά Αυτός που τον κράταγε, λεγόταν Αναστάσιος.

Τον είπαν Αχμέτ για να ζήσει.

Μα πέθανε με το “Χρίστος Ανέστη” στα χείλη.

Είναι ο παππούς σου.

Εκείνος που δεν έγραψε η Ιστορία. Χορός Οι σταυροί των κρυφών Χριστιανών δεν λάμπουν.

Μα καρφώνονται βαθύτερα. (Η κόρη κρατά τον σταυρό.

Κοιτά προς το κοινό δακρυσμένη, χωρίς να φτάνει σε λύτρωση.) Κόρη Αν η μνήμη είναι προδοσία, τότε προτιμώ να προδώσω τη λήθη. (Το φως πέφτει μόνο στη λύρα. Σιγή.) Ήχος από φωνή Έρται η ώρα, π’ εκείνον που εκάψανε, η στάχ’ του λέει ιστορία. (Τέλος σκηνής 1) Σκηνή 2, ο τάφος (Νεκροταφείο προσφυγικό.

Τα μνήματα είναι λιγοστά.

Τα περισσότερα δεν έχουν ονόματα.

Κάθε τόσο, ξεπροβάλλει ένα κομμάτι ξύλου σαπισμένο, μια φωτογραφία ξεθωριασμένη.

Η κόρη στέκεται μπροστά σε έναν ανώνυμο σταυρό.

Κρατάει ένα κερί.

Το ανάβει με δυσκολία, φυσάει γύρω της.) Κόρη Δεν ήξερα πού θάψανε τη γιαγιά.

Ούτε αν πέθανε ως Βικτώρια ή ως Φάτμα.

Ούτε αν έκλαψε κανείς.

Ούτε αν κάποιος έγραψε έστω το όνομά της με μολύβι. (Η σκιά της κόρης προβάλλεται πίσω της σαν σταυρός.

Το χώμα είναι υγρό.) Κόρη (συνεχίζει) Ήρθα να σου πω ότι δεν σε ξέχασα.

Αλλά δεν σε ήξερα καν.

Χορός (σαν να έρχεται από τα έγκατα της γης) Εμάς δεν μας μνημόνευαν.

Δεν προλάβαμε.

Μας έκαιγαν πριν μας βαφτίσουν.

Μας έθαβαν χωρίς ψαλμό.

Μας ξέχασαν για να προχωρήσουν. (Η κόρη γονατίζει και σκάβει με τα χέρια, ήρεμα.

Βγάζει από μέσα ένα σκουριασμένο κουτί.

Το ανοίγει.

Παίρνει από μέσα του ένα μαντήλι, ένα κομμάτι κέδρινο ξύλο, και μια φωτογραφία ενός άντρα με δύο ονόματα.) Κόρη Αναστάσιος, Αχμέτ.

Ο παππούς που δεν μου έμαθαν.

Ο πατέρας που δεν γνώρισε τον γιο του.

Ο νεκρός που δεν είχε τόπο. (Βάζει τα αντικείμενα πάνω στον τάφο. Κάθεται.

Σιγή απλώνεται.

Και τότε ένα παιδί εμφανίζεται από το βάθος.

Είναι το παιδί από το φινάλε του έργου.) Παιδί Είναι δικός σου αυτός; Κόρη Ναι.

Και δικός σου.

Και δικός μας. Παιδί Δεν έχει όνομα. Κόρη Γιατί το πήραν.

Το όνομά του γράφτηκε μόνο στη μνήμη όσων άντεξαν να σωπάσουν. Χορός Ο Τάφος δεν είναι τέλος.

Είναι τεκμήριο.

Είναι ερώτηση.

Και όποιος περνά χωρίς να τη βλέπει, είναι συνεργός στη λήθη. (Η κόρη δίνει το μαντήλι στο παιδί.) Κόρη Κράτα αυτό.

Δεν είναι κειμήλιο.

Είναι ευθύνη. Παιδί Θα γράψω το όνομά του.

Με αίμα αν χρειαστεί. (Ο χορός κλείνει τον κύκλο.

Η λύρα ακούγεται μακρινή, σαν μοιρολόι που έγινε ανάσα.) (Τέλος σκηνής 2) Σκηνή 3, το timeline της λήθης (Ένα μεγάλο video wall με δεκάδες οθόνες που προβάλλουν κλιπάκια από tiktok, YouTube shorts, reels.

Όλοι μιλούν για τον Πόντο αλλά όχι με δέος μα με σαρκασμό, απορία ή πλήρη άγνοια.

Βίντεο 1 (influencer με φίλτρο σκύλου) Ο παππούς μου ήταν Πόντιος, γι’ αυτό δεν θυμάμαι τίποτα! Βίντεο 2 (πρόγραμμα εκπαίδευσης) Σήμερα θα μάθουμε ποντιακά σε 15 δευτερόλεπτα! Μάθημα 1: Μαναχόν αθάνατα τ’ εσά τα τραγωδίας! (γελάει) Πες το τρεις φορές και κέρδισες like! (Σχόλια στο βίντεο.) @nikol_bae: "Άι σιχτίρ με τα παλιά, μπροστά να πάμε" @pontioz_gamer_666: "Ρε κανένας σας δεν ήταν Πόντιος, σταματήστε με το δράμα" @xrusa_mpratz: "Η μάνα μου λέει ήρθαν οι Πόντιοι και πήραν τα σπίτια μας" @papagalos_tv: "Και οι Τούρκοι λένε ότι οι Πόντιοι τους σκότωναν" @official_greekstate: "Εθνική ημέρα συμβιβασμού, όχι μνήμης.

Get over it." (Η κόρη στέκεται μπροστά στις οθόνες.

Οι φράσεις κυκλώνουν το κεφάλι της.

Τα μάτια της βουρκώνουν, όχι από συναίσθημα αλλά από ντροπή.

Ο χορός στέκεται πίσω της, χωρίς να διακρίνονται τα πρόσωπα, σαν σβησμένες εικόνες από παλιό αρχείο.) Κόρη Μάλλον κάναμε λάθος.

Αντί να πενθούμε, έπρεπε να κάνουμε content. Χορός Στη μάχη της ιστορίας με τα views, χάσαμε την πλάστιγγα.

Και το αίμα μοντάρεται. Κόρη Από θύματα, έγιναν ανέκδοτο.

Από τραγούδι, έγιναν ringtone.

Από ελπίδα, έγιναν hashtag. Χορός Κι όμως, στο κάθε scroll που σε ξεγελά, στο κάθε "όχι πάλι με τους Ποντίους", υπάρχει το ίδιο μοτίβο.

Να μην σε θυμάται κανείς.

Ήχος κρατικού μηνύματος Η ανάμνηση παρελθοντικών τραγωδιών επιτρέπεται μόνο στο πλαίσιο επίσημων εορταστικών εκδηλώσεων.

Η υπέρμετρη αναφορά ενδέχεται να θεωρηθεί επιβλαβής για την ψυχική υγεία του κοινού. (Προβάλλεται στην οθόνη) #safehistory #positivityonly» Κόρη (φωνάζοντας) Ο παππούς μου δεν ήταν ενοχλητικός.

Η μάνα μου δεν ήταν βαρύ φορτίο.

Δεν ντρέπομαι.

Εσείς να ντρέπεστε. Χορός Η λήθη δεν είναι ατύχημα.

Είναι πολιτική. (Οι οθόνες ξαφνικά γεμίζουν μόνο ένα πρόσωπο άχρονο.

Το βλέμμα του σταθερό.

Το τραγούδι του αργό.

Φέρνει μαζί του την Παναγία, τον σταυρό, την προσφυγιά και τη μάνα.) Ήχος Αέρας είμαι και φωνή κι αν με ξεχάσεις, θα σε βρω μες την καρδιά σου που με διώχνει. Κόρη Σας άφησαν εικόνες.

Εσείς τις κάνατε stickers.

Τώρα αφήστε εμάς να τις κάνουμε ξανά ιερά. (Σκοτάδι.

Μία μόνη οθόνη μένει φωτεινή με μία φράση.) Η στάχτη τους, το δικό μας μελάνι. (Τέλος σκηνής 3) Σκηνή 4, η έρευνα (Πανεπιστήμιο. Βιβλιοθήκη.

Σκοτεινή αίθουσα, φωτισμένη μόνο από λάμπες γραφείου.

Η κόρη κάθεται απέναντι από έναν ακαδημαϊκό που φοράει γυαλιά, είναι σοβαρός, ήρεμος.

Πίσω του ένας πίνακας με τη φράση "ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ". Πάνω στο γραφείο ένας φάκελος με 14 τόμους, σφραγισμένος.

Επάνω του γράφει “ΠΟΝΤΟΣ, ΤΟΜΟΣ ΜΗ ΕΚΔΟΘΕΙΣ”.) Κόρη Αυτό είναι, έτσι; Οι τόμοι που ετοίμασε ο Φωτιάδης; Η τεκμηρίωση της γενοκτονίας; Το αίμα σε σελιδοδείκτη.

Ακαδημαϊκός (με κατανόηση, αλλά ψυχρός) Οι τόμοι είναι ακριβείς. Σπαρακτικοί.

Αλλά δυστυχώς ενοχλητικοί.

Δεν εκδόθηκαν από τη Βουλή για να διατηρηθεί το κλίμα συνεννόησης.

Μεταφράστηκαν αργότερα, αλλά δεν διανεμήθηκαν ποτέ. Κόρη Και ποιος αποφάσισε ότι το αίμα της γιαγιάς μου είναι “ενοχλητικό”; Η διπλωματία; Ακαδημαϊκός (χαμηλώνοντας το βλέμμα) Η πολιτική.

Η χρηματοδότηση.

Η σιωπή που εξασφαλίζει μεταπτυχιακά.

Μην γίνεστε συναισθηματική. Κόρη Όχι, γίνομαι ανθρώπινη.

Εσείς είστε “αντικειμενικός” μέχρι θανάτου.

Μέχρι της δικής μου ιστορίας τον θάνατο. Χορός Κι ο επιστήμονας σιώπησε.

Όχι από αμφιβολία.

Αλλά από φόβο.

Να μη χάσει τη θέση του, σε μια κοινωνία που δίνει βραβεία σε όσους ξεχνούν καλά. Κόρη Γιατί δεν το διδάσκετε; Γιατί δεν το βάζετε στα βιβλία; Γιατί τα παιδιά μου θα μάθουν για τις γιορτές, αλλά όχι για τους νεκρούς τους; Ακαδημαϊκός Γιατί έχουμε ευθύνη απέναντι στη συνοχή.

Γιατί πρέπει να διδάσκουμε την ενότητα, όχι την οργή.

Κόρη (εκρήγνυται) Όχι.

Η ενότητα που βασίζεται σε λήθη είναι συνενοχή.

Και η ιστορία που δεν συγκινεί, είναι νεκρή λέξη.

Ήχος δημόσιας ανακοίνωσης Η ανάμνηση της Ποντιακής Γενοκτονίας μπορεί να προκαλέσει ψυχολογική επιβάρυνση σε τρίτα μέρη.

Συνιστάται απομυθοποίηση για την προστασία της ιστορικής ουδετερότητας. (Στην οθόνη εμφανίζεται ένα μήνυμα) #NoDramaHistory Κόρη (ψιθυριστά, γελώντας με πίκρα) Δεν ήξερα ότι η γενοκτονία είναι δράμα.

Νόμιζα ότι ήταν έγκλημα.

Χορός (εμφανίζεται επί σκηνής, φοράει ακαδημαϊκά τήβεννα, αλλά είναι καλυμμένος με μαύρα πανιά) Η επιστήμη που φοβάται την αλήθεια είναι πλυντήριο.

Και η Βουλή που αναγνωρίζει χωρίς να πράττει είναι Μουσείο Αναισθησίας.

Κόρη (σηκώνεται, αρπάζει τον φάκελο με τους τόμους) Αν δεν το πείτε εσείς, θα το πούμε εμείς.

Οι άφωνοι.

Οι άγραφοι.

Οι ζωντανοί.

Φωνή (σαν ψίθυρος από τις ράχες των βιβλίων) Ο Θεός αν μιλήσει, θα πει τ’ όνομά σας.

Εσείς μπορείτε; (Τέλος σκηνής 4) Πράξη τέταρτη Σκηνή 1, η γιορτή (Πλατεία.

Στημένη εξέδρα, μεγάφωνα, πλαστικά καθίσματα.

Δύο πανό "19η Μαΐου, επίσημη ημέρα Μνήμης" και "Χορηγός εκδήλωσης: Υπουργείο Πολιτισμού και Σουβλατζίδικο “Ο Κεμάλ”". Στην εξέδρα μιλούν ένας Δήμαρχος, ένας Βουλευτής και ένας μαέστρος του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου.

Κάτω από την εξέδρα ο χορός φορά παραδοσιακές στολές, αλλά στέκεται ακίνητος, δεν χορεύει.) Δήμαρχος Αγαπητοί συμπολίτες, τιμούμε σήμερα με σεμνότητα και περηφάνια την ποντιακή κοινότητα.

Με παραδοσιακούς χορούς, σκετσάκια και παρουσίαση ντολμαδάκι χειροποίητου.

Γιατί ο πολιτισμός ενώνει! Χορός (ψιθυρίζοντας) Εμάς μας έσφαζαν, κι αυτοί σας δίνουν μπουφέ. Βουλευτής Η κυβέρνησή μας στηρίζει τη Μνήμη, χωρίς υπερβολές, χωρίς δραματισμούς.

Η ιστορία πρέπει να μας ενώνει, όχι να δημιουργεί εντάσεις.

Κόρη (αναφωνεί από κάτω) Πόσους νεκρούς να σβήσεις για να ενώσεις τους ζωντανούς; (Σιγή.

Ο κόσμος γυρνά, κάποιοι ενοχλούνται. Ο Βουλευτής συνεχίζει.) Βουλευτής Κάθε χρόνο είμαστε εδώ.

Για να θυμόμαστε.

Να τιμούμε.

Να φωτογραφιζόμαστε. (Selfie ήχοι, live αναμετάδοση στα social, φαίνονται στην οθόνη) #PontianVibes #ΣτείλεΛουλούδι #Δάκρυσα_λίγο #Και_του_χρόνου Μαέστρος Και τώρα, χορευτικό από την Ομάδα Νέων «Αρχόντισσες του Πόντου» με το τραγούδι: «Αητέντς επαραπέτανεν». (Ο χορός ανεβαίνει στη σκηνή, αλλά δεν χορεύει.

Στέκεται ακίνητος.

Κοιτά το κοινό.

Ένα από τα μέλη μιλά.) Χορευτής Αρνούμαστε να χορέψουμε στη λήθη.

Δεν ήρθαμε να διασκεδάσουμε τον θάνατο των παππούδων μας.

Κόρη (πιάνει το μικρόφωνο) Αρνούμαστε να σας δώσουμε άλλη μια επέτειο χωρίς δικαίωση. Η Παναγία Σουμελά δεν είναι σκηνικό. Ο Χρύσανθος δεν ήταν διασκεδαστής.

Οι νεκροί μας δεν είναι folklore.

Δήμαρχος (νευρικά) Παρακαλώ να επανέλθει η τάξη.

Η τελετή πρέπει να συνεχιστεί.

Θα ακολουθήσει το σκετς «Ο Πόντιος και το GPS» και διανομή κερασμάτων.

Κόρη (φωνάζοντας, μπροστά σε όλους) Ο παππούς μου δεν χρειάζεται γλυκά.

Χρειάζεται όνομα.

Και δικαίωση.

Όχι αναπαράσταση.

Όχι selfie. Χορός Η επίσημη μνήμη είναι φτιαγμένη να μην πονά.

Γι’ αυτό δεν θυμίζει τίποτα.

Ήχος φωνής δυνατά Βασιλεία εχάθανε.

Βασιλειάδ’ επήγεν.

Μαναχόν αθάνατα τ’ εσά τα τραγωδίας. (Φινάλε σκηνής.

Όλοι παγώνουν.

Το φως πέφτει πάνω στην κόρη.

Κρατάει τον σταυρό του Αναστάσιου.

Το παιδί από προηγούμενες σκηνές έρχεται και της πιάνει το χέρι.) (Τέλος σκηνής 1) Σκηνή 2, η επιστροφή (Βράχια.

Ήχος από βήματα στο χώμα.

Πίσω αποκαλύπτεται η μορφή του μοναστηριού της Παναγίας Σουμελά, σαν όραμα.

Δεν είναι κανονική απεικόνιση αλλά είναι εικόνα εσωτερική, απροσδιόριστη.

Η κόρη περπατά.

Είναι μόνη της.

Κρατά ένα μαντήλι, λίγο χώμα, και τον σταυρό.) Κόρη Δεν ήρθα να προσκυνήσω.

Ήρθα να ρωτήσω.

Πού ήσουν όταν σε έθαψαν ζωντανή; Πού ήσουν όταν μας έμαθαν να σε λέμε “υπερβολή”; Παναγία μου, αν είσαι Εσύ εδώ, εγώ ποια είμαι; (Ο χορός ακούγεται από το φαράγγι) Χορός Δεν επέστρεψες.

Μας ανάστησες. (Η κόρη στέκεται στη ρίζα ενός βράχου.

Το βουνό μοιάζει να τη βλέπει.) Κόρη Το βουνό θυμάται.

Το μοναστήρι αναπνέει.

Και τα παιδιά του Πόντου γυρνούν χωρίς ταυτότητα, κρατώντας μόνο έναν σταυρό με σβησμένα αρχικά. (Πέφτει στα γόνατα.

Αγγίζει το χώμα και κλείνει τα μάτια.

Ανοίγει ένα γράμμα αλλά δεν το διαβάζει, το καίει.

Από τη στάχτη σχηματίζεται στο φως μια μονή από σκιές.

Φωνή εκτός σκηνής Η Σουμελά δεν είναι πέτρα.

Είναι καρδιά που κτυπά στο σώμα αυτών που δεν πρόδωσαν.

Είναι όνειρο που βαδίζει μπροστά, χωρίς να περιμένει άδεια. (Η κόρη τραγουδά χωρίς μελωδία.

Όχι σαν τραγούδι μα σαν επίκληση.) Εμέν Κρωμναίτε λένε με, κανέναν κι φογούμαι. Ση Σουμελάς την Παναγίαν θα πάγω στεφάνουμαι.

Χορός (με μια φωνή) Επήες.

Και τώρα μπορείς να επιστρέψεις.

Όχι στην Ελλάδα.

Αλλά σε εμάς. Κόρη Δεν είμαι εγώ η Κόρη πια.

Είμαι ό,τι μπόρεσε να επιζήσει μέσα από όλους εμάς. (Ανεβαίνει αργά το φως.

Η μονή σβήνει.

Μένει μόνο ο ήχος της ανάσας της.) (Τέλος σκηνής 2) Πράξη Πέμπτη Σκηνή 1, η επιστροφή στην Ελλάδα (Η ίδια πλατεία όπου έγινε η "Γιορτή". Όμως τώρα είναι άδεια.

Καμμένα πανό, σβησμένα φώτα.

Σαν σκηνή θεάτρου μετά την παράσταση.

Η κόρη μπαίνει κρατώντας στο χέρι της έναν σφραγισμένο φάκελο: “Τόμος Φωτιάδη, αδημοσίευτος”.) Κόρη Επέστρεψα.

Όχι για να σας πω τι έγινε.

Το ξέρετε.

Απλώς δεν θέλετε να το βλέπετε.

Γι’ αυτό και τώρα θα το φέρω μπροστά σας. (Ανοίγει τον φάκελο.

Βγάζει έναν τόμο.

Δεν τον διαβάζει.

Τον σηκώνει ψηλά σαν ευαγγέλιο μνήμης.) Κόρη Αυτό δεν είναι βιβλίο.

Είναι κήρυγμα Ανάστασης από τη σιωπή.

Όποιος το αρνείται, είναι με το μέρος των σφαγέων.

Χορός (εμφανίζεται σταδιακά, κρατώντας στα χέρια του ονόματα γραμμένα σε λευκά πανιά) Μας είπανε "μη διχάζετε". Μα εμάς μας έκοψαν στα δύο. (Η κόρη πλησιάζει το μικρόφωνο που είχε μείνει εκεί από τη Γιορτή.

Ανοίγει τον ήχο.

Κανείς δεν την σταματά.) Κόρη Αναγνωρίζετε επίσημα την 19η Μαΐου.

Αλλά όχι εμάς.

Μας αναγνωρίζετε μόνο στις γιορτές.

Μόνο όταν χορεύουμε, όταν ψήνουμε, όταν συγκινούμαστε λίγο.

Παιδί (το ίδιο από το φινάλε ανεβαίνει κοντά της) Μπορούμε να κάνουμε κάτι; Κόρη (με τα μάτια στο κοινό) Ναι.

Να μην σωπάσουμε ξανά.

Να πάρουμε την ιστορία από τα μουσεία και να την φέρουμε πίσω στα χέρια μας.

Να μνημονεύουμε κάθε μέρα.

Όχι με καμπάνες.

Με πράξεις. Χορός Η σιωπή τους έγινε η λαλιά μας.

Και τώρα, η λαλιά μας θα τους σηκώσει απ’ τον λάκκο. Κόρη Δεν ζητάμε αναγνώριση.

Ζητάμε επιστροφή. (Φως στη σκηνή.

Όλοι μένουν μέσα στον κύκλο.

Το παιδί κρατά τον τόμο.

Η λύρα ηχεί.

Δεν χορεύουν. Στέκονται.

Όπως οι νεκροί.) (Τέλος σκηνής 1) Σκηνή 2, τελική κατάθεση (Μια μαύρη σκηνή, γυμνή.

Στο κέντρο, ένα μακρύ τραπέζι.

Επάνω του ο τόμος Φωτιάδη, ο σταυρός του Αναστάσιου, ένα κομμάτι χώμα από τη Σουμελά, μια παιδική ζωγραφιά (με τη λέξη “μάνα μ’”) και μια λευκή σελίδα.

Η κόρη στέκεται μόνη.

Μιλά στο κοινό.

Όχι ως ηρωίδα αλλά ως συλλογική φωνή.) Κόρη Τώρα ξέρετε.

Και δεν μπορείτε να πείτε "δεν ήξερα". Ξέρετε για τον Πόντο που κάηκε.

Για τα παιδιά που τα είπαν "χαμένα". Για τους παππούδες με τα διπλά ονόματα.

Για τις μανάδες που έπνιξαν τον Χριστό στα τσουκάλια τους για να μην προδοθούν.

Ξέρετε για τους τόμους που δεν κυκλοφόρησαν.

Για τους πανηγυρισμούς δίχως πένθος.

Για τους influencers της Λήθης.

Τώρα ξέρετε. (Μπαίνει ο χορός στη σκηνή.

Είναι ο ίδιος λαός.

Γερασμένος, νέος, παιδί, μετανάστης, φαντάρος, γιαγιά.

Κάθεται γύρω από το τραπέζι.

Ένα ένα τα μέλη αρχίζουν να γράφουν πάνω στη λευκή σελίδα.) 1ος, παιδί Γράφω το όνομα που μου πήραν. 2η, μάνα Γράφω το μοιρολόι που δεν τόλμησα να πω φωναχτά. 3ος, γέρος Γράφω με αίμα.

Γιατί το μελάνι δεν τους έπεισε. 4η, προσφυγοπούλα Γράφω για να μη ζήσω ξανά τη ζωή μου δίχως ρίζα. 5ος, σύγχρονος νέος Γράφω για να σπάσω το χαμόγελο της άγνοιας.

Κόρη (στέκεται όρθια, διαβάζει δυνατά) Εγώ δεν γράφω πια. Υπογράφω.

Με το στόμα όλων όσων θάψατε, με τη μνήμη όλων όσων αγνοήσατε, με τη φωνή όσων σιώπησαν για να ζήσουν.

Χορός (όλοι μαζί, ανθρώπινα) Αν δεν τους δικαιώσουμε εμείς, θα μείνουμε Άφωνοι.

Αιώνια. (Το φως σβήνει αργά.

Ακούγεται λύρα Όχι μελωδική αλλά ως μοιρολόι και εμβατήριο μαζί.) Τελευταία προβολή στην οθόνη επί σκηνής Η στάχτη τους είναι η φωνή μας.

Το χρέος μας, όχι να θυμόμαστε, αλλά να συνεχίζουμε. (Τέλος θεατρικού έργου "Σερρά, το άσμα των άφωνων")

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους