Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΠΕΡΙ ΒΡΑΒΕΙΩΝ Για μένα και την δική μου οπτική της τέχνης τα βραβεία (όλα τα βραβεία) είναι μια φενάκη - μια ψευτιά.

Δίνονται προσπαθώντας να δημιουργήσουν μια απολύτως έωλη διάκριση που είναι απολύτως αντίθετη με την ουσία της τέχνης.

Η τέχνη είναι μια θάλασσα υποκειμενικοτήτων - κι αυτή είναι η ομορφιά της: Στοχεύει στον αινιγματικό πυρήνα της συνείδησης και της αισθητικής κάθε ανθρώπου - και ετούτος ο αινιγματικός πυρήνας θα ήταν ολέθριο να κανοναρχηθεί από "αυθεντίες" που στέκονται σε ένα επίσης έωλο "βάθρο ανωτερώτητας" και ορίζονται ως "επιτροπές βραβεύσεων". Αυτό που κάποιος θα θεωρήσει σημαντικό, ο πλαϊνός του θα το θεωρήσει ασήμαντο - και όλων η γνώμη θα είναι απολύτως νόμιμη καθώς θα στηρίζεται στην ιερή υποκειμενικότητα του "μού αρέσει - δεν μου αρέσει". Ο Τολστόι απαξίωνε οργισμένος τον Σαίξπηρ (αλλά και τα θεατρικά έργα του Τσέχωφ), ο Ζιντ απέρριψε τον Προυστ, ο Παλαμάς δεν μπορούσε καν να κατανοήσει ως ποιητή τον Καβάφη.

Ο μόνος που μπορεί με σχετική επάρκεια να κρίνει την τέχνη -και μάλιστα με ζύγια που κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει από τα πριν- είναι ο χρόνος.

Αυτός, λόγου χάριν, μας είπε πως ο περιφρονημένος από κάθε επιτροπή βραβείων του καιρού του Βίνσεντ Βαν Γκογκ ήταν εν τέλει ο μεγαλύτερος ζωγράφος του καιρού του.

Κι όταν ετούτα τα έτσι κι αλλιώς έωλης αξίας βραβεία τα ελέγχει το Κράτος (και, συνακόλουθα, μια κυβέρνηση που αντιμετωπίζει το κράτος ως λάφυρο), τότε τα βραβεία, εκτός μια φενακισμένη διακριση, γίνονται, για τα δικά μου μάτια, μία αισχρή μηχανή προπαγάνδας και ξεπλύματος των κυβερνητικών εγκλημάτων.

Είναι κάτι στο οποίο αισθητικά, πολιτικά, εν τέλει ηθικά, στέκομαι απέναντι.

Όσες φορές βιβλία μου βρέθηκαν σε λίστες βραβεύσεων, τις αρνήθηκα διαρρήδην με το παραπάνω σκεπτικό (με πιο γνωστή την "μικρή λίστα" των "Κρατικών Βραβείων Ποίησης" του 2022). Κι όταν το έργο μου "Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου" πήρε τον περασμένο Δεκέμβριο (του 2025) το Βραβείο Δραματουργίας "Καρόλου Κουν" (που το απονείμει ένας μη κρατικός φορέας, η Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών) έδωσα το βραβείο στον Αιγύπτιο νομικό Μοχάμετ Αμπντελ Ματζέτ, επιζώντα του πλοίου Αντριάνα, θέλοντας να μεταφέρω την ορατότητα του βραβείου στους 649 δολοφονημένους μεταναστες εκείνου του φριχτού εγκλήματος του Ιουνίου του 2024 - αλλά και όλους τους δολοφονημένους μεταναστες της κυβερνητικής και ευρωπαϊκής θανατοπολιτικής.

Στα σχόλια παραθέτω συνδέσμους με όλες αυτές τις περιπτώσεις.

Αυτή είναι, φυσικά, η δική μου οπτική.

Δεν σημαίνει πως πρέπει κάποιος να την ενστερνιστεί.

Οι πιο αγαπημένοι μου φίλοι από τον χώρο της γραφής (μεγαλύτεροι, συνομήλικοι αλλά πλέον και αρκετοί μαθητές μου) έχουν βραβευτεί πλειστάκις - και όλοι τους (πλην ενός) έχουν αποδεχτεί τα βραβεία.

Προφανώς έχουν μια άλλη οπτική - και ετούτη η οπτική είναι εξίσου σεβαστή με την δική μου.

Απόψε το βράδυ, σε λίγη ώρα, θα απονεμηθούν τα ιδιαίτερα δημοφιλή στον τύπο "Βραβεία Νέου Ανερχόμενου Ηθοποιου 'Δημήτρης Χορν'" - τα οποία από φέτος "έθεσε υπό την αιγίδα του" (διάβαζε: καπέλωσε) το Υπουργείο Πολιτισμού.

Ανάμεσα στους έξι υποψηφίους βρίσκεται και ο καταπληκτικός ηθοποιός Νίκος Στεργιώτης για την επί τρία χρόνια ερμηνεία του έργου μου "Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου" στη σκηνοθεσία του Νίκου Μαρνά και του Γιώργου Γκιόκα (είναι η ίδια αυτοδιαχειριζόμενη παράσταση για τις δολοφονίες των μεταναστών που βραβεύτηκε και με το Βραβείο Δραματουργίας Καρόλου Κουν - και η οποία φέτος συμπλήρωσε τρία χρόνια). Ο Νίκος πράγματι κάνει μια ανεπανάληπτη ερμηνεία στην παράσταση - όπως εξίσου καταπληκτικοί είναι και οι Νίκος Μαρνάς, Λεωνίδας Μπακάλης και Γιώργος Γκιόκας που μοιράζονται μαζί του την σκηνή.

Και σκέφτομαι: αφού έκριναν πως ήταν άξιος για βραβείο, γιατί τις δύο προηγούμενες χρονιές δεν ήταν υποψήφιος; Κι αν η παράσταση δεν συνέχιζε για τρίτη χρονιά, τι θα γινόταν; Δεν θα ήταν εξίσου σημαντική η ερμηνεία του.

Κι έπειτα διαβαζω πως την απονομή θα κάνει η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και προβληματίζομαι ακόμη περισσότερο: Πώς είναι δυνατόν το μέλος μιας κυβέρνησης που οργανώνει τις δολοφονίες των μεταναστών να βραβεύει μια ερμηνεία που περιγράφει και καταγγέλει αυτές τις δολοφονίες; Κοντολογίς: Μην πιστεύετε στα βραβεία - και μιλώ για τα κάθε λογής βραβεία.

Μην δίνετε καμία βάση.

Μπορεί συγκυριακά να πέσουν μέσα στις βραβεύσεις τους - και μπορεί να αστοχήσουν πλήρως.

Μα η διακριση που επιχειρούν είναι εκ προοιμίου ακυρωμένη.

Και θα πω και κάτι ακόμη προς τους νέους ηθοποιούς του θεάτρου: Το μόνο αληθινό βραβείο για έναν νέο ηθοποιό (κι έχω γνωρίσει πάρα πολλούς αληθινά διαμαντένιους νέους και νέες ηθοποιούς αυτά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια που ανεβαίνουν έργα μου) είναι αυτό που μονάχα ο ίδιος μπορεί να απονείμει στον εαυτό του: Είναι η απόφασή του να κάνει θέατρο και να καταθέσει σε αυτό όλην την ψυχή του κόντρα στην λογική των ιερατείων, κόντρα στην λογική του εμπορίου και της τηλεοπτικής "αναγνωρισιμότητας", κόντρα στην λογική των διασυνδέσεων, κόντρα στην λογική της συναίνεσης με την εξουσία που αφανίζει ανθρώπους.

Αυτό το βραβείο ο Νίκος Στεργιώτης και εκατοντάδες άλλοι νέοι ηθοποιοί το κρατάνε ήδη στα χέρια τους. Θανάσης Τριαρίδης, 18-5-2026

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους