ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ που οι ενεργοί πολίτες έδειξαν το δρόμο— #1: Το κίνημα της πετσέτας Αξίζει όχι μόνο να θεωρητικολογούμε για την αξία και τη δύναμη των κινημάτων πολιτών, αλλά να δείχνουμε και...

Πλήρες Κείμενο:

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ που οι ενεργοί πολίτες έδειξαν το δρόμο— #1: Το κίνημα της πετσέτας Αξίζει όχι μόνο να θεωρητικολογούμε για την αξία και τη δύναμη των κινημάτων πολιτών, αλλά να δείχνουμε και παραδείγματα όπου οι πολίτες πέτυχαν. «Καλά, θα μου πεις, Λευτέρη, πες μας ένα παράδειγμα.

Αλλά σε παρακαλούμε, σε οικείο χώρο και χρόνο — μη μας λες πάλι για την πλατεία του Λονδίνου, ούτε για τη Βραζιλία και τη Γουαδαλαχάρα.

Πες μας κάτι κοντινό.» Ορίστε, λοιπόν, ένα.

Κοντινό, πρόσφατο, και — το κυριότερο — με αποτέλεσμα που μπορείς να το ψηλαφίσεις: το κίνημα της πετσέτας.

Καλοκαίρι 2023, Πάρος.

Οι ντόπιοι δεν έβρισκαν θέση στις δικές τους παραλίες, σας οι μεγαλοεπιχειρήσεις τις είχαν γεμίσει ξαπλώστρες, συχνά παράνομα.

Για να καταλάβεις γιατί, πρέπει πρώτα να δεις το χρήμα.

Η ξαπλώστρα είναι μπίζνα εκατομμυρίων.

Δεν είναι σχήμα λόγου.

Πέρυσι, ένα κομμάτι μόλις 500 τετραγωνικών μέτρων στην παραλία Λια της Μυκόνου κατακυρώθηκε σε δημοπρασία για 487.447 ευρώ — και αυτό είναι σκέτο το ενοίκιο προς το Δημόσιο για τρία χρόνια, όχι ο τζίρος της επιχείρησης.

Στο ίδιο νησί άλλα τμήματα παραλίας «έπιασαν» από 47.000 έως 88.000 ευρώ.

Σε αυτά τα 500 τ.μ. χωράνε περίπου 55 ομπρελοκαθίσματα· το καθένα νοικιάζεται από 30 ευρώ σε «κανονικές» παραλίες μέχρι και 100+ ευρώ στις ακριβές.

Κάνε τον πολλαπλασιασμό: δεκάδες σετ, επί 100 και βάλε μέρες σεζόν, επί χιλιάδες παραλίες σε όλη τη χώρα — πάνω από 1.200 τμήματα βγήκαν σε δημοπρασία μόνο πέρυσι.

Τα κέρδη, σε κλίμακα χώρας, είναι αστρονομικά.

Και στο δήμο μας τα κέρδη από τις ξαπλώστρες δεν ηταν αμελητέα (μπείτε να δείτε την Διαύγεια όσοι ενδιαφέρεστε). Γι' αυτό και άξιζε σε κάποιους να καταπατήσουν, να βάλουν ξαπλώστρες ως το κύμα και να διώχνουν τον κόσμο: ο αιγιαλός, αν και κοινόχρηστος εκ του νόμου, ήταν χρυσωρυχείο.

Απέναντι σε αυτά τα λεφτά στάθηκαν απλοί πολίτες.

Πήγαν και άπλωσαν την πετσέτα τους. Κυριολεκτικά.

Κάθισαν στην ελεύθερη άμμο, ανάμεσα και μπροστά από τις ξαπλώστρες, χωρίς να πληρώσουν, διεκδικώντας τον χώρο που τους ανήκει.

Σιγουρά κάποιοι θα έφαγαν και ξυλιές γιατί ως γνωστόν στους χώρους αυτούς περιφέρονται κινούμενες ντουλάπες περιορισμένης ευφυίας που κοπανίζουνε ότι βρούνε και αμα δεν είναι κανείς τσι παίζουνε στσι μπέτες τως σαν τσι ουρακουτάγκους.

Έφτιαξαν ομάδες αυτοί οι απλοί πολίτες. Στην Πάρο συγκρότησαν την «Κίνηση Πολιτών για Ελεύθερες Παραλίες». Στη Νάξο δημιουργήθηκε το «Save the Beaches of Naxos NOW!», που μάζεψε χιλιάδες μέλη μέσα σε λίγες μέρες και άρχισε να συγκεντρώνει υπογραφές.

Μάζεψαν αποδείξεις.

Βρήκαν τις συμβάσεις παραχώρησης κάθε παραλίας (είναι όλα στη Διάυγεια) που ορίζουν πόσα τετραγωνικά δικαιούται κάθε επιχείρηση — και τις σύγκριναν με αεροφωτογραφίες.

Έτσι απέδειξαν, μετρημένα, ποιος είχε καταπατήσει και πόσο.

Το έκαναν δημόσιο το θέμα δε το λέγανε αναμεταξύ ντως στο καφενείο.

Φωτογράφισαν, τράβηξαν βίντεο και τα ανέβασαν μαζικά στα social.

Το θέμα βγήκε στα δελτία και μετά και στον ξένο Τύπο.

Κατέθεσαν επώνυμες καταγγελίες.

Με τα στοιχεία στο χέρι, πλημμύρισαν με αναφορές την Κτηματική Υπηρεσία και τις εισαγγελίες. Ολημέρα.

Όχι ένας χιλιάδες μαζί.

Και τι πέτυχαν; Η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αναγκάστηκε να παρέμβει και ζήτησε να εφαρμοστεί ο νόμος.

Ο νόμος που υπήρχε αλλά πριν το κίνημα των πολιτών ποιος έδινε σημασία σε νόμους; Βγήκαν κλιμάκια σε ελέγχους, βεβαιώθηκαν παραβάσεις, μπήκε αυτόφωρο και συνελήφθησαν δεκαέξι ιδιοκτήτες.

Η πρώτη απτή νίκη ήρθε στις αρχές Αυγούστου 2023: η παραλία Μικρή Σάντα Μαρία στην Πάρο άδειασε από ξαπλώστρες.

Και τον Μάρτιο του 2024 ψηφίστηκε νέος νόμος (5092/2024): τουλάχιστον το μισό κάθε παραλίας μένει ελεύθερο, οι ξαπλώστρες 4 μέτρα μακριά από το κύμα, καθιερώθηκαν οι «απάτητες παραλίες», πρόστιμα έως 60.000 ευρώ — και η εφαρμογή MyCoast, που δίνει σε κάθε πολίτη το εργαλείο να καταγγείλει αυθαιρεσία από το κινητό του.

Με δυο λόγια: μερικοί άνθρωποι, τα έβαλαν με μια μπίζνα εκατομμυρίων — και κατέληξαν να αλλάξουν τον νόμο της χώρας.

Νίκησαν τον πόλεμο; Όχι ακόμα φυσικά.

Κιόλας τον Αύγουστο του 2024, με μια τροπολογία, δόθηκε σε δήμους «δεύτερη ευκαιρία» να νομιμοποιήσουν παλιές παράνομες κατασκευές στον αιγιαλό.

Σε νησιά, ξαπλώστρες ξαναμπήκαν μέσα στη νύχτα, μόλις έφευγαν τα κλιμάκια.

Το σύστημα δεν παραιτείται· περιμένει να ξεχαστούμε.

Γι' αυτό και οι άνθρωποι του κινήματος μένουν ενεργοί, καταγγέλλουν, παρακολουθούν, ξαναβγαίνουν στην άμμο κάθε καλοκαίρι.

Κι εδώ είναι το μυνημα σε όλους μας, και θα το ξαναπώ σε κάθε ιστορία αυτής της σειράς: η προστασία των δικαιωμάτων μας δεν είναι ποτέ δεδομένη.

Δεν κερδίζεται μια φορά και τελειώνει το θέμα.

Στην παραλία, στο νερό, στον δημόσιο χώρο τα δικαιώματα μας προστατεύονται μόνο όσο υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι να το υπερασπιστούν.

Κερδήθηκε μια μεγάλη μάχη εκεί.

Τη συνέχεια θα την κρίνει ένα και μόνο πράγμα: αν θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για να την κρατήσουμε. Πηγές: Βικιπαίδεια «Κίνημα της πετσέτας»· Protothema (2 & 3.8.2023, και 8.4.2026 για τις δημοπρασίες)· in.gr (1.8.2023)· ΤΟ ΒΗΜΑ (5.8.2023)· Reader.gr (27.6.2024)· Syntagma Watch (Ν. 5092/2024)· topontiki.gr (1.8.2024, για την τροπολογία). Ενεργοί Πολίτες Μεσσαράς

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους