Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Σήμερα στα Βιβλιο - φιλικά της Αυγής για τη συλλογή διηγημάτων «Σφαίρα στο βυζί» του Κώστα Ακρίβου, εκδ. Μεταίχμιο.

Οι όψεις της επιθυμίας Η συλλογή διηγημάτων «Σφαίρα στο βυζί» του Κώστα Ακρίβου πρωτοκυκλοφόρησε το 2003 από τις εκδόσεις Κέδρος.

Είκοσι τρία χρόνια μετά κυκλοφορεί εκ νέου σε μια προσεγμένη έκδοση από το Μεταίχμιο, αποδεικνύοντας πως υπάρχουν κείμενα που παραμένουν αρυτίδωτα και υφίστανται ακέραια, χρόνια μετά τη δημιουργία τους. Ο Ακρίβος, κατέχοντας με άρτιο τρόπο τη γλωσσική ατμόσφαιρα που δημιουργεί τους ήρωές του, και μέσω της γλώσσας, μας δίνει δέκα ιστορίες με διάχυτο το ερωτικό στοιχείο, τις ανομολόγητες επιθυμίες, τη μάχη του σώματος να επιβληθεί και να κορέσει τη δίψα του.

Οι ήρωές του, όλοι πλην ενός, γνωστά πρόσωπα της Ιστορίας ή της λογοτεχνίας, εμφανίζονται με έναν τρόπο μη αναμενόμενο.

Απεκδύονται την όποια λάμψη ή αίγλη τούς συνοδεύει και έρχονται να συστηθούν με βάση τους πόθους και τις φαντασιώσεις τους. Ο Ακρίβος αποτινάζει οτιδήποτε ηρωικό από τις αφηγήσεις του και εστιάζει στο ανήμπορο ανυπεράσπιστο σώμα.

Είτε μιλάει για τον έρωτα της Ναυσικάς με τον Οδυσσέα – φέρνοντας στο προσκήνιο τη γυναικεία οπτική της Ναυσικάς -, είτε για τον έρωτα του Κολοκοτρώνη με τη Μπουμπουλίνα εν μέσω πένθους λόγω του χαμού του γιού του Πάνου, είτε για τον πόθο του Τζέιμς Τζόις προς μια ανήλικη μαθήτριά του, είτε για τον «αμαρτωλό» έρωτα του Παπαδιαμάντη προς την ξαδέλφη του, είτε για τον έρωτα του Τόμας Μαν για τον γιο του Κλάους, είτε για τον έρωτα του Παλαμά για την, κατά πολύ νεότερη του, Στέλλα, είτε για την επικοινωνία του Καζαντζάκη με το Σικελιανό κατά την οποία του εξομολογείται την αδυναμία του να τεκνοποιήσει, είτε για τον πολύπλοκο ερωτισμό της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, είτε για τον πόθο και τον δημιουργικό οίστρο ενός περιπλανώμενου κλαρινίστα με τον τρόπο του Φώτη Κόντογλου.

Οι ήρωες του Ακρίβου είναι σάρκινοι: θέλουν, επιθυμούν, κοντοστέκονται, δειλιάζουν, διεκδικούν.

Ο συγγραφέας προφανώς μελετώντας και γνωρίζοντας πολύ καλά το ιστορικό πλαίσιο καθώς και το γλωσσικό ιδίωμα που, κάθε φορά, σε κάθε περίοδο και σε κάθε κατάσταση, το συνοδεύει, γίνεται η φωνή των ηρώων του.

Οι αφηγήσεις του έχουν τη δύναμη του αδιαμεσολάβητου, χωρίς να χάνεται ούτε στιγμή το προσωπικό του στίγμα.

Εκεί όπου πολύ εύκολα θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ασκήσεις ύφους – είναι και τέτοιες – βρισκόμαστε μπροστά σε σπαρακτικά αληθινές αφηγήσεις οι οποίες, όπως απλώνονται σε μεγάλο χρονικό εύρος, καταγράφουν με σχεδόν ιστορική ακρίβεια, την έννοια – τους περιορισμούς, τις διακυμάνσεις, τις μεταλλάξεις – της επιθυμίας μέσα στους αιώνες. Ο Ακρίβος μας κάνει κοινωνούς στα υπαρξιακά αδιέξοδα των ηρώων του.

Δεν κρατά απόσταση από αυτούς, τους κοιτά κατάματα και τους αναγκάζει να κοιτάξουν κι εκείνοι με τον ίδιο τρόπο τον αναγνώστη.

Γινόμαστε το βλέμμα του Άλλου καθώς αυτό πέφτει πάνω στο αντικείμενο του πόθου του.

Η γραφή εδώ δεν εξευγενίζει, δεν παρηγορεί.

Αναδεικνύει τις αντιφάσεις.

Δίνει φωνή στο ανομολόγητο.

Στις αφηγήσεις του Ακρίβου δεν έχει θέση ο υπαινιγμός.

Τα πράγματα λέγονται με το όνομά τους.

Στη λογοτεχνία είναι πάντα δύσκολες οι ερωτικές σκηνές.

Πολλοί – ακόμη και σπουδαίοι – λογοτέχνες είτε πέφτουν σε έναν ενοχλητικό λυρισμό είτε σε μια κραυγαλέα ωμότητα.

Η γραφή του Ακρίβου ούτε διστάζει, ούτε αφήνεται στην αμηχανία.

Τα πράγματα έχουν τη δύναμη του βιωμένου δίχως να χάνουν την ομορφιά της επεξεργασμένης φράσης. «Τα κορμιά μας ήρθαν σε επαφή το ένα το άλλο.

Τα ρούχα τα ένιωσα άχρηστα.

Αισθάνθηκα το όργανό του κολλημένο πάνω στο δικό μου.

Σκληρά και τα δύο.

Όπως σπαθιά σε σχήμα Χ. Δεν ήξερα τι να κάνω.

Έγειρα το κεφάλι στο πλάι και ένιωσα πως ήθελα να κλάψω.

Από απελπισία; Από χαρά;» Ο Τόμας Mαν γίνεται έρμαιο του κάλους του έφηβου γιου του Κλάους.

Γράφει στο ημερολόγιό του σκέψεις βασανιστικές.

Συγκρίνει τον Κλάους με τον Τάτζιο από το «Θάνατος στη Βενετία». Γραφή και πραγματικότητα ταυτίζονται, συγχέονται, αλληλεπιδρούν.

Αναρωτιέται για τη δύναμη της ομορφιάς. «Αλήθεια όμως, έχει η ομορφιά μοίρα; Ανήκει σε κάποιο πεπρωμένο ή μήπως είναι κάτι ανάμεσα στην ευλογία και στην κατάρα;» Ένα από τα ωραιότερα διηγήματα – σε μια συλλογή που κανένα δεν υπολείπεται του άλλου – είναι το «Τι; Η αγάπη» το οποίο αναφέρεται στην πολυκύμαντη ερωτική ζωή της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ: ένας αρχειοθέτης που δουλεύει στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου «κλέβει» στιγμές του βίου της έναντι αντιτίμου.

Έτσι, η ιδιωτικότητά της, πτυχές της ζωής της πολύ προσωπικές, γίνονται βορά στα μάτια των περίεργων.

Κανείς δεν ανήκει ποτέ ολοκληρωτικά στον εαυτό του.

Πόσο μάλλον μια συγγραφέας του διαμετρήματος της Γιουρσενάρ.

Η θαυμαστή δουλειά που έχει κάνει ο Ακρίβος με τη γλώσσα, υπηρετεί, συμπληρώνει, δημιουργεί, την ατμόσφαιρα των ιστοριών του.

Ξεγυμνώνει εντέλει την ψυχή των ηρώων του αφήνοντάς τους έκθετους στο βλέμμα του αναγνώστη. Μια συλλογή διηγημάτων που αξίζει να (ξανά)διαβαστεί.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους