Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Φίλοι μου καλημέρα. Προχθές σας ανέλυσα το άρθρο του ΒΜJ για τον πιθανό ρόλο της μαύρης σοκολάτας στην ελάττωση του κινδύνου για σακχαρώδη διαβήτη τύπου δύο.

Σήμερα θα σας εξηγήσω αναλυτικά τους πραγματικούς βιοχημικούς και κυτταρικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή του κακάο επιδρούν στον ανθρώπινο οργανισμό και ιδιαίτερα στον μεταβολισμό της γλυκόζης και στην αντίσταση στην ινσουλίνη.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι το κακάο δεν είναι απλώς ένα τρόφιμο.

Ο ακατέργαστος καρπός του κακάο αποτελεί μία από τις πλουσιότερες φυσικές πηγές πολυφαινολών στον κόσμο.

Οι σημαντικότερες από αυτές είναι οι φλαβανόλες, όπως η επικατεχίνη, η κατεχίνη και οι προκυανιδίνες.

Αυτές οι ουσίες δεν λειτουργούν απλώς ως αντιοξειδωτικά.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι επιδρούν σαν βιολογικά σήματα μέσα στα κύτταρα, ενεργοποιώντας ή καταστέλλοντας ολόκληρα μεταβολικά μονοπάτια.

Ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς αφορά την ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Στον διαβήτη τύπου 2 το βασικό πρόβλημα δεν είναι αρχικά ότι το πάγκρεας δεν παράγει ινσουλίνη.

Το πρόβλημα είναι ότι τα κύτταρα του οργανισμού σταματούν να ανταποκρίνονται σωστά στην ινσουλίνη.

Αυτό ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη.

Οι πολυφαινόλες του κακάο φαίνεται ότι μπορούν να βελτιώσουν αυτήν την αντίσταση μέσω πολλών διαφορετικών μηχανισμών.

Ένας από αυτούς είναι η ενεργοποίηση του AMPK, δηλαδή ενός κυτταρικού αισθητήρα ενέργειας. Το AMPK λειτουργεί σαν ένας μεταβολικός διακόπτης που λέει στο κύτταρο να καίει περισσότερη γλυκόζη και περισσότερο λίπος.

Όταν ενεργοποιείται, αυξάνεται η πρόσληψη γλυκόζης από τους μυς, μειώνεται η παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ και βελτιώνεται συνολικά η μεταβολική λειτουργία.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι φλαβανόλες του κακάο μπορούν να ενεργοποιήσουν το AMPK με τρόπο που θυμίζει ορισμένες επιδράσεις της άσκησης ή ακόμη και φαρμάκων όπως η μετφορμίνη.

Ένας άλλος σημαντικός μηχανισμός αφορά το ενδοθήλιο των αγγείων.

Οι πολυφαινόλες του κακάο αυξάνουν την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου.

Το μονοξείδιο του αζώτου προκαλεί αγγειοδιαστολή και βελτιώνει τη ροή του αίματος.

Αυτό δεν αφορά μόνο την καρδιά.

Όταν βελτιώνεται η μικροκυκλοφορία στους μυς και στους ιστούς, η γλυκόζη και η ινσουλίνη φτάνουν πιο αποτελεσματικά στα κύτταρα.

Έτσι μειώνεται η μεταβολική δυσλειτουργία που χαρακτηρίζει τον προδιαβήτη και τον διαβήτη τύπου 2. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η αντιφλεγμονώδης δράση των πολυφαινολών.

Ο διαβήτης τύπου 2 δεν είναι απλώς μια νόσος σακχάρου.

Είναι μια κατάσταση χρόνιας φλεγμονής χαμηλού βαθμού.

Τα λιποκύτταρα, ιδιαίτερα όταν υπάρχει κοιλιακή παχυσαρκία, απελευθερώνουν συνεχώς φλεγμονώδεις κυτταροκίνες όπως TNF α και IL 6. Αυτές οι ουσίες μπλοκάρουν τη φυσιολογική σηματοδότηση της ινσουλίνης.

Οι πολυφαινόλες του κακάο φαίνεται ότι καταστέλλουν μονοπάτια όπως το NF kappa B, μειώνοντας έτσι τη φλεγμονώδη ενεργοποίηση των κυττάρων.

Με αυτόν τον τρόπο δεν μειώνεται μόνο το οξειδωτικό στρες αλλά βελτιώνεται και η λειτουργία των υποδοχέων της ινσουλίνης.

Πολύ σημαντική είναι επίσης η επίδραση στο οξειδωτικό στρες.

Η χρόνια υπεργλυκαιμία οδηγεί σε υπερπαραγωγή ελευθέρων ριζών μέσα στα μιτοχόνδρια.

Οι ελεύθερες ρίζες προκαλούν βλάβες στις πρωτεΐνες, στις κυτταρικές μεμβράνες και στο DNA.

Επιπλέον, καταστρέφουν σταδιακά τα β κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη.

Οι πολυφαινόλες του κακάο διαθέτουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και φαίνεται ότι μπορούν να περιορίσουν αυτήν τη μιτοχονδριακή βλάβη.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί τα β κύτταρα του παγκρέατος έχουν σχετικά αδύναμα ενδογενή αντιοξειδωτικά συστήματα και είναι πολύ ευάλωτα στο οξειδωτικό στρες.

Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί τεράστια σημασία και στη σχέση κακάο και μικροβιώματος.

Ένα μεγάλο μέρος των πολυφαινολών δεν απορροφάται στο λεπτό έντερο αλλά φτάνει στο παχύ έντερο όπου αλληλεπιδρά με τα βακτήρια του μικροβιώματος.

Εκεί συμβαίνει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Οι πολυφαινόλες λειτουργούν σαν εκλεκτικά υποστρώματα για ωφέλιμα βακτήρια όπως τα Bifidobacteria και τα Lactobacilli.

Παράλληλα, τα βακτήρια μετατρέπουν τις πολυφαινόλες σε μικρότερα βιοδραστικά μόρια που μπορούν να απορροφηθούν και να δράσουν σε ολόκληρο τον οργανισμό.

Αυτή η αμφίδρομη σχέση φαίνεται ότι βελτιώνει τη μεταβολική υγεία, μειώνει τη διαπερατότητα του εντέρου και περιορίζει τη μεταφορά ενδοτοξινών στο αίμα, κάτι που συνδέεται στενά με την αντίσταση στην ινσουλίνη.

Επιπλέον, υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι οι φλαβανόλες του κακάο επηρεάζουν άμεσα και τα λιποκύτταρα.

Φαίνεται ότι μειώνουν τη λιπογένεση και αυξάνουν την οξείδωση των λιπαρών οξέων.

Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός καίει πιο αποτελεσματικά λίπος αντί να το αποθηκεύει.

Παράλληλα, φαίνεται ότι βελτιώνεται η έκκριση αδιπονεκτίνης, μιας εξαιρετικά σημαντικής ορμόνης που αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Ένα άλλο σημείο που πολλοί αγνοούν είναι ότι οι περισσότερες ευεργετικές μελέτες δεν αφορούν τις συνηθισμένες σοκολάτες του εμπορίου αλλά κακάο υψηλής περιεκτικότητας σε φλαβανόλες.

Η βιομηχανική επεξεργασία μπορεί να καταστρέψει μεγάλο μέρος αυτών των βιοδραστικών ουσιών.

Η λεγόμενη ολλανδική επεξεργασία με αλκαλοποίηση μειώνει σημαντικά την περιεκτικότητα σε φλαβανόλες.

Επομένως δεν είναι σωστό να εξισώνουμε όλες τις σοκολάτες ή όλα τα προϊόντα κακάο.

Αυτό ακριβώς εξηγούν και πρόσφατες μελέτες μεταβολομικής που έδειξαν ότι τα συστήματα αξιολόγησης τροφίμων συχνά αποτυγχάνουν να αποτιμήσουν σωστά τη βιολογική αξία προϊόντων πλούσιων σε πολυφαινόλες.

Ένα προϊόν μπορεί να έχει μέτρια διατροφική βαθμολογία αλλά να περιέχει πολύτιμες βιοδραστικές ενώσεις με σημαντική επίδραση στον ανθρώπινο μεταβολισμό.

Φυσικά πρέπει να είμαστε επιστημονικά ακριβείς.

Κανείς δεν υποστηρίζει ότι το κακάο αποτελεί θεραπεία του διαβήτη.

Ούτε ότι κάποιος μπορεί να καταναλώνει ανεξέλεγκτα σοκολάτες και να προστατεύεται μεταβολικά.

Αυτό που δείχνουν όμως τα δεδομένα είναι ότι τα φλαβονοειδή και οι πολυφαινόλες του κακάο διαθέτουν πραγματικούς, μετρήσιμους και βιολογικά τεκμηριωμένους μηχανισμούς δράσης που μπορούν να επηρεάσουν θετικά την αντίσταση στην ινσουλίνη, τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, τη λειτουργία των αγγείων και το μικροβίωμα.

Για αυτό θεωρώ σημαντικό να διαβάζουμε τη βιβλιογραφία με προσοχή και όχι να απορρίπτουμε εύκολα οτιδήποτε αφορά τη διατροφική βιοχημεία.

Η σύγχρονη επιστήμη δεν αντιμετωπίζει πλέον τα τρόφιμα μόνο ως πηγές θερμίδων.

Τα βλέπει ως πολύπλοκα βιολογικά πακέτα πληροφοριών που αλληλεπιδρούν συνεχώς με τα γονίδια, τα κύτταρα, τα μιτοχόνδρια και το μικροβίωμα μας.

Και το κακάο αποτελεί ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της νέας θεώρησης της διατροφής.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους