Original Post

Πλήρες Κείμενο:

📰 09 Οκτωβρίου 1938 Ο Δήμος Βύρωνος σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας του.

Στις 9 Οκτωβρίου 1938, η εφημερίδα Ελληνικόν Μέλλον παρουσιάζει στη σελίδα 7 μια εκτενή αναφορά για τα «μεγάλα έργα» που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στον Δήμο Βύρωνος: οδοποιία, πολυϊατρείο, ενίσχυση των απόρων δημοτών, συνεργασία με τα υπουργεία.

Μια εικόνα αισιοδοξίας και προόδου — όπως ακριβώς επιθυμούσε να προβληθεί εκείνη την περίοδο. ✨ Όμως πίσω από αυτή τη δημόσια εικόνα, βρισκόταν μια βαθιά πολιτική πραγματικότητα. ⚖️ Το ιστορικό πλαίσιο.

Λίγες εβδομάδες πριν από τη δημοσίευση του άρθρου, με διάταγμα που υπέγραψε ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ στην Κέρκυρα (5.9.1938) και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 350/27.9.1938, το καθεστώς της 4ης Αυγούστου προχώρησε στη διάλυση του Δημοτικού Συμβουλίου Βύρωνος.

Η αιτιολογία: «λόγω της υφισταμένης των μελών αυτού και του Δημάρχου αντιθέσεως και της εντεύθεν σοβαράς παρακωλύσεως της ομαλής λειτουργίας του Δήμου τούτου». Με το ίδιο διάταγμα διορίστηκε επταμελής διοικούσα επιτροπή και ανατέθηκαν καθήκοντα Δημάρχου στον Κωνσταντίνο Κωνσταντάρα, αντικαθιστώντας τον πρώτο εκλεγμένο Δήμαρχο Βύρωνος, Νικόλαο Φραγκιάδη. 📌 Σημαντικό: Η πρακτική αυτή δεν ήταν μεμονωμένη, δηλαδή η διάλυση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Βύρωνος, αλλά και σε πληθώρα άλλους Δήμους και Κοινότητες της Ελλάδας συνέβη το ίδιο.

Ήταν απόφαση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου, όπως ονομάστηκε το δικτατορικό καθεστώς που είχε η Ελλάδα από τις 4 Αυγούστου 1936, ημερομηνία στην οποία ο Ιωάννης Μεταξάς, σε συνεργασία με το βασιλιά Γεώργιο, κατήργησε τον κοινοβουλευτισμό και επέβαλε δικτατορία, και λειτούργησε μέχρι την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1941. 👤 Ο νέος Δήμαρχος και το νέο Συμβούλιο.

Το δημοσίευμα συνοδεύεται από φωτογραφία του νέου Δημάρχου Βύρωνος Κωνσταντίνου Κωνσταντάρα μαζί με τα μέλη της διορισμένης επιτροπής.

Η φωτογραφία έχει αποκατασταθεί ψηφιακά με σεβασμό στο ύφος και τα χαρακτηριστικά της εποχής. 📷 Λεζάντα φωτογραφίας: «Ο νέος Δήμαρχος Βύρωνος κ. Κωνσταντάρας μετὰ τῶν νέων δημοτικῶν συμβούλων κ.κ. Γαϊτάνου, Καρακλή, Κατσιμπούρη, Κουλοσούλου, Σταυροπούλου, καὶ Χάσκου κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων των». 🏛️ Η εικόνα της εποχής.

Το άρθρο του 1938 παρουσιάζει έναν Δήμο που «μπαίνει σε νέα εποχή έργων». Στην πραγματικότητα, ο Βύρωνας βρισκόταν υπό διορισμένη διοίκηση, σε μια περίοδο όπου ο κοινοβουλευτισμός είχε καταργηθεί και η τοπική αυτοδιοίκηση λειτουργούσε υπό αυστηρό κρατικό έλεγχο.

Κι όμως, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η καθημερινότητα των Βυρωνιωτών συνέχιζε να γράφει τη δική της ιστορία: οι δρόμοι, τα έργα, οι ανάγκες των απόρων, η ζωή του συνοικισμού. 🕯️ Μνήμη και κατανόηση.

Σήμερα, κοιτώντας πίσω, δεν αναζητούμε μόνο τα γεγονότα.

Αναζητούμε το πώς τα έζησε ο τόπος.

Και ο Βύρωνας, με τη βαθιά προσφυγική του ρίζα και τη συλλογική του μνήμη, κουβαλά ακόμη τα ίχνη εκείνης της εποχής. 📌 Η ιστορία δεν είναι ποτέ μονόχρωμη.

Είναι οι άνθρωποι, οι αποφάσεις, οι συνθήκες, οι συνέπειες.

Και κάθε τεκμήριο —όπως αυτό του 1938— μας βοηθά να φωτίσουμε λίγο καλύτερα το παρελθόν μας. 🕯️📜 📰Ακολουθεί αυτούσιο το κείμενο της δημοσίευσης : «ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΔΗΜΟΙ Ο ΔΗΜΟΣ ΒΥΡΩΝΟΣ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ. ΤΙ ΛΕΓΕΙ Ο Κ. ΔΗΜΑΡΧΟΣ. ΟΔΟΠΟΙΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥΙΑΤΡΕΙΟΝ. - Η ΕΝΙΣΧΥΣΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΡΩΝ ΔΗΜΟΤΩΝ. ΤΟ ΝΕΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ Εἰς στιβαράς χεῖρας περιῆλθεν ὁ Δῆμος Βύρωνος μετὰ τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Κωνσταντάρα ὡς Δημάρχου.

Διότι ὁ νέος Δήμαρχος προέρχεται ἀπὸ τὰς ἀθλητικὰς τάξεις, ὅπου ἐχει νὰ ἐπιδείξη ἐργασίαν πραγματικῶς ἀξιοθαύμαστον.

Ὁ σύμβουλος τῆς ΕΠΟ εἰργάσθη πάντοτε μὲ δραστηριότητα καὶ αὐταπάρνησιν καὶ ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ ζῆλος του καὶ ἡ ἐργατικότης του, τὸν κατέστησαν πολύτιμον συνεργάτην τοῦ ὑπουργοὺ Διοικητοῦ Πρωτευούσης κ. Κ. Κοτζιά.

Ἄλλ' ἐκεῖ ὅπου τοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαρία νὰ ἀποκαλὺψῃ πλήρως τὰ ἀξιόλογα προσόντα του εἶνε ἡ Διεύθυνσις τῆς Φυσικῆς Ἀγωγῆς εἰς τὸ ὑπουργεῖον Πρωτευούσης.

Ἔμψυχωτὴς τῶν κέντρων νεότητος, ὠργάνωσε τὰ κέντρα παιδικῆς χαρᾶς, τῶν ὁποίων ἡ ἐπιτυχία εἶνε ἀναμφισβήτητος.

Τὸ γεγονὸς ἐξ ἄλλου ὅτι εἰργάσθη πάντοτε διὰ τὴν νεότητα, ἀρκετὰ νέος καὶ ὁ ἴδιος, ἀποτελεὶ ἕν ἐκ τῶν σημαντικωτέρων προσόντων του, ποὺ ἀσφαλῶς πολὺ θὰ τὸν βοηθὴσῃ εἰς τὸ βαρὺ ἔργον ποὺ ἀνέλαβε. Ὁ Δῆμος Βύρωνος, ὅπως ἄλλως τε καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι Δῆμοι, τῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης, ἔχει πολλὰς καὶ μεγάλας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας δυστυχῶς δὲν εἶνε εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίση εὐκόλως, διότι στερεῖται τῶν ἀναγκαίων πρὸς τοῦτο πόρων.

Ἡ οἰκονομική του κατάστασις δὲν εἶνε καθόλου καλή.

Ἀρκεῖ νὰ σημειωθῇ, ὅτι καθ' ἥν στιγμὴν ἀνέλαβεν ὁ κ. Κωνσταντάρας ὁ Δῆμος καθυστερεῖ εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους του, ἡμερομίσθια τριῶν ἑβδομάδων.

Εὐθύς λοιπὸν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὁ κ. Δήμαρχος ἀντιμετώπισε σκληρὸν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα καὶ αἱ πρῶται προσπάθεια τοῦ ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἐξοικονόμησιν τῶν ἀναγκαίων χρημάτων, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐργατὼν καὶ ὑπαλλήλων τοῦ Δήμου, οἱ ὁποῖοι πτωχοὶ ἄνθρωποι, ὑποφέρουν πραγματικῶς ἐκ τῆς καθυστερήσεως ταύτης.

Ἡ μελέτη τῶν διαφόρων προβλημάτων τοῦ Δήμου, τὰ ὁποῖα ὅπως μᾶς ἐτόνισεν εἶνε ἀρκετά, τοῦ ἀπασχολεῖ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ἐργασίας.

Ἐν τούτοις παρ' ὅλον ὅτι δὲν ἔχουν περάσει παρὰ ὀλίγαι ἡμέραι ἀφ' ὅτου ἀνέλαβεν ἔχει κατατοπισθῇ σχεδὸν πλήρως.

Σχετικῶς μὲ τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ τὰς μελλοντικὰς ἐπιδιώξεις του ὁ κ. Κωνσταντάρας εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς εἴπῃ τὰ ἐξῆς : Εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἔλαχεν εἰς ἐμὲ ὁ κλῆρος νὰ διοικήσω τὸν Δῆμον Βύρωνος καὶ φιλοδοξῶ νὰ ἀναδείξω τοῦτον εἰς τὸ ὕψος ποὺ ἁρμόζει διὰ γείτονα πρὸς τὰς Ἀθήνας Δήμον. ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Πρόκειται περὶ Δήμου ταλαιπωρηθέντος πολὺ κατὰ τὸ παρελθόν, ὡς ἐκ τούτου ἡ εἰκῶν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει πᾶν ἄλλο ἢ ἐνθαρρυντικὴ εἶνε ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς τοὐλάχιστον ἀπόψεως λόγῳ τῶν καταθλιπτικῶν ὑποχρεώσεων, αἵτινες τὸν βαρύνουν.

Τὸ παρελθὸν ἔχει ἀφήσει ἀνεξίτηλα τὰ ἴχνη του καὶ θὰ χρειασθῇ μεγάλη καὶ δημιουργικὴ ἐργασία διὰ τὴν οἰκονομικήν του ἀποκατάστασιν.

Δὲν ὑπερβάλλω τὰ πράγματα ἐὰν σᾶς εἴπω ὅτι θὰ τὸν «φτιάξωμεν» ἀπὸ τὴν ἀρχήν.

Πρὸς τοῦτο φυσικὰ θὰ χρειασθῇ κόπος πολὺς καὶ προσοχὴ μεγάλη.

Ἐκ φύσεως εἶμαι συντηρητικὸς καὶ δὲν μοῦ ἀρέσουν τὰ μεγάλα λόγια καὶ αἱ ὑποσχέσεις.

Πάντως θὰ προσπαθήσω νὰ ἐπιτύχω εἰς τὸ ἔργον μου καὶ νὰ φανῶ ἄξιος τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Διοικητοῦ Πρωτευούσης πρὸς τοῦτο δὲ δὲν θὰ φεισθῶ κόπων.

Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο ἂν ζητῶ πρὸς τὸ παρὸν ἀπὸ τοὺς δημότας μου εἶνε νὰ μοῦ χορηγήσουν πίστωσιν χρόνου καὶ νὰ μὲ συνδράμουν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζωτικῶν ζητημάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἔχω, ἐὰν κρίνω ἀπὸ τὰς καθημερινὰς ἐκδηλώσεις συμπαθείας πρὸς τὴν νέαν κατάστασιν τοῦ Δήμου των.

Ἔχω εὐτυχῶς τὴν τύχην νὰ περιβάλλωμαι ἀπὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἐκ τῶν πλέον ὑγιῶν στοιχείων τῆς κοινωνίας τοῦ Βύρωνος, ἤτοι τῶν κ.κ. Γαϊτάνου, Καρακλή, Κατσιμπούρη, Κουλοπούλου, Σταυροπούλου καὶ Χάσκου, ἐπιστημόνων καὶ ἐμπόρων περιωπῆς, οἵτινες θὰ διαθέσουν ὅλας των τὰς δυνάμεις, προκειμένου νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸν Δῆμον των.

Ἑτέρα εὐτυχὴς προϋπόθεσις, ἡ ὁποία μᾶς ἐνθαρρύνει εἰς τὸν ὡραῖον μας ἀγῶνα εἶνε ἡ μέριμνα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν Δήμων της Πρωτευούσης, μέριμνα ἐκδηλωθεῖσα καὶ εἰς τὸν Δῆμον μας διὰ τῆς ἀνεγέρσεως ἐπιβλητικοῦ οἰκήματος μέλλοντος νὰ στεγάση πολυιατρεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ λειτουργῇ κατὰ τὸ σύστημα τῆς Ἀστυκλινικῆς τοῦ Πανεπιστημίου, χάριν τῶν ἀπόρων ἀσθενῶν τοῦ Δήμου μας.

Ἡ λειτουργία του δὲν θὰ βραδύνῃ». »Τέλος ἡ ἀμέσως προϊσταμένη μας ἀρχή, τὸ Σεβαστὸν ὑπουργείον Διοικήσεως Πρωτευούσης, ἄρχισε συμμεριζόμενον τὰς εὐθύνας μας καὶ διὰ τῶν μέχρι τῆς στιγμῆς φροντίδων του, μᾶς ἔκανε νὰ ἐπιτελέσωμεν σταθερὸν βῆμα πρὸς τὴν οἰκονομικὴν περισυλλογήν.

Ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω προϋποθέσεις ἐλπίζω νὰ ἀνατείλουν διὰ τὸν Δῆμον Βύρωνος ἡμέραι φωτειναί, ήμεῖς δὲ νὰ φανῶμεν ἄξιοι τῆς ἀποστολής μας». Ὁ κ. Δήμαρχος δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπεκταθῇ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ προγράμματός του. «Δὲν θέλω, μᾶς εἶπε χαρακτηριστικῶς, νὰ ὑποσχεθὼ πράγματα, ποὺ ἴσως νὰ μὴ μπορέσω νὰ τὰ πραγματοποιήσω.

Προτιμῶ καλύτερα οἱ συνδημόται μου νὰ ἐκτιμήσουν τὰς προσπαθείας μου ὅταν θὰ ἴδουν τὰ ἔργα μου ἕτοιμα.

Πάντως πρέπει νὰ τονισθῇ καὶ πάλιν ὅτι ἐκείνο ποὺ διακρίνει τὸν κ. Κωνσταντάραν εἶνε ἡ θέλησις τοῦ νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ ἀναδημιουργὴσῃ τὸν Δῆμον Βύρωνος.

Καὶ θὰ τὰ ἐπιτύχη, διότι καὶ ὁ ἴδιος ἔχει ἀξιοθαύμαστον ζῆλον καὶ ἐξαιρετικὴν ὄρεξιν καὶ διότι ηὐτύχησε νὰ ἔχει ἐκλεκτοὺς συνεργάτας ἐν τῷ προσὼπῳ τῶν νέων δημοτικῶν συμβούλων, τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Δήμου κ. Β. Φρυδᾶ, καὶ τοῦ ἰδιαιτέρου του γραμματέως κ. Τζαντάκη.

Τοῦ τό ηὐχήθησαν ἄλλως τε καὶ ὅλοι οἱ συνδημόται του, οἱ ὁποῖοι τὸν περιέβαλαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς μὲ ἀμέριστον συμπάθειαν καὶ μεγάλην ἀγάπην. Λ. Κ. ΧΡΟΝΟΠΟΛΥΟΣ». 📚Πηγή Τεκμηρίου : Εφημερίδα «ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΜΕΛΛΟΝ», 7η σελίδα του φύλλου της 09.10.1938.

Από το Αρχείο των «Ψηφιακών Συλλογών της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων». 📝Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας και σχολιασμός : Μιχαήλ Γ. Τοπούζης.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους