"MEGA-STRATEGY" ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΙΣΔΟΧΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον ένα τεχνολογικό εργαλείο περιορισμένης χρήσης, ούτε μια πρόσκαιρη μόδα της...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μετατρέπεται ταχέως και προοδευτικά σε βασική υποδομή ισχύος, παραγωγικότητας, διοίκησης, εκπαίδευσης, κρατικής αποτελεσματικότητας, ασφάλειας και κοινωνικής οργάνωσης.

Για την Ελλάδα, επομένως, το ερώτημα δεν είναι αν θα εισέλθει η ΤΝ στο κράτος, στην οικονομία και στην κοινωνία.

Αυτό ήδη συμβαίνει.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα εισέλθει άναρχα, αποσπασματικά και εξαρτημένα από ξένες πλατφόρμες ή αν θα ενταχθεί σε μια συνεκτική εθνική στρατηγική.

Η χώρα χρειάζεται μια Mega Strategy για την εισδοχή της Τεχνητής Νοημοσύνης . Με τον όρο Mega Strategy δεν εννοούμε απλώς μια «μεγάλη» ή φιλόδοξη στρατηγική.

Εννοούμε ένα υπερκείμενο στρατηγικό πλαίσιο που ενοποιεί επιμέρους στρατηγικές. Η Τεχνητή Νοημοσύνη διαπερνά οριζόντια όλους τους τομείς κρατικής λειτουργίας και παραγωγικής δραστηριότητας.

Δεν είναι επαρκές να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα ψηφιοποίησης, ούτε ένας κατάλογο πιλοτικών εφαρμογών, αλλά ένα συνολικό σχέδιο που θα συνδέει το Δημόσιο, τον ιδιωτικό τομέα, τα πανεπιστήμια, την άμυνα, την εκπαίδευση, την καινοτομία, τη δικαιοσύνη, την υγεία, την τοπική αυτοδιοίκηση και την προστασία των δικαιωμάτων.

Η ανάγκη για μια τέτοια "Mega - Strategy" γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, διότι τα ίδια τα μοντέλα ΤΝ αλλάζουν χαρακτήρα.

Δεν περιορίζονται πλέον στην απλή επίλυση ενός μεμονωμένου προβλήματος ή στην παραγωγή μιας απάντησης.

Μετακινούνται προς μοντέλα "reasoning" και "inference", δηλαδή συστήματα που μπορούν να αναλύουν πιο σύνθετα δεδομένα, να συσχετίζουν πληροφορίες, να εξετάζουν εναλλακτικές εκδοχές, να εντοπίζουν επιλογές και να υποστηρίζουν αποφάσεις με πιο δομημένο συλλογισμό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι αποκτούν ανθρώπινη κρίση ή πολιτική σοφία.

Σημαίνει, όμως, ότι μπορούν να γίνουν ισχυροί μηχανισμοί υποβοήθησης της ανθρώπινης κρίσης, υπό την προϋπόθεση ότι λειτουργούν με διαφάνεια, έλεγχο, εξηγήσιμη διαδικασία και τελική ανθρώπινη ευθύνη. ΠΥΛΩΝΕΣ ΤΗΣ MEGA-STRATEGY 1) ΠΡΩΤΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ είναι το Δημόσιο. Η ΤΝ μπορεί να μειώσει τις καθυστερήσεις, να οργανώσει φακέλους, να εντοπίσει αντιφάσεις, να υποστηρίξει υπαλλήλους, να βοηθήσει τον πολίτη να κατανοήσει διαδικασίες και να βελτιώσει την ποιότητα των αποφάσεων.

Κααι φυσικά και συνολικά ο κρατικός μηχανισμός και η τοπική αυτοδιοίκηση αποτελούν τομείς αυτού του Πυλώνα. ΑΡΧΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ: Όμως δεν πρέπει να αντικαταστήσει την ανθρώπινη ευθύνη.

Καμία διοικητική απόφαση για εργαζόμενο και για πολίτη δεν πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά από αλγόριθμο, χωρίς ανθρώπινο έλεγχο, απόληυτα εξακριβωμενα στοιχεία και δυνατότητα ένστασης. 2) ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ είναι ο ιδιωτικός τομέας, ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Αν η ΤΝ μείνει προνόμιο λίγων μεγάλων εταιρειών, η Ελλάδα δεν θα κερδίσει το μεγάλο στοίχημα παραγωγικότητας.

Χρειάζονται κλαδικά προγράμματα για τον τουρισμό, τη ναυτιλία, την αγροδιατροφή, τα logistics, τα λογιστικά και νομικά γραφεία, τη μεταποίηση, την ενέργεια και τις υπηρεσίες.

Χρειάζονται κίνητρα, πρακτικά εργαστήρια, εκπαίδευση προσωπικού και πρόσβαση σε δεδομένα και ασφαλείς υποδομές. 3) ΤΡΙΤΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ είναι τα δεδομένα. Η ΤΝ χωρίς αξιόπιστα, καθαρά και διαλειτουργικά δεδομένα είναι κενό κέλυφος.

Το κράτος πρέπει να δημιουργήσει πολιτική “AI-ready data”, με ασφάλεια, προστασία προσωπικών δεδομένων και ελεγχόμενη πρόσβαση για έρευνα, καινοτομία και δημόσιες εφαρμογές.

Δεν αρκεί να έχουμε αλγορίθμους· πρέπει να έχουμε οργανωμένη εθνική βάση δεδομένων, θεσμικά προστατευμένη και τεχνικά αξιοποιήσιμη.

Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει και εθνική τεχνολογική υποδομή. Η Ελλάδα δεν μπορεί να εξαρτάται πλήρως από ξένα υπολογιστικά νέφη, ξένα μοντέλα και ξένες πλατφόρμες.

Χρειάζεται ισχυρό ελληνικό ή ελεγχόμενο ευρωπαϊκό data center, συνδεδεμένο με ασφαλείς δημόσιες και ερευνητικές υποδομές.

Χρειάζεται επίσης δικό της γλωσσολογικό μοντέλο για την ελληνική γλώσσα, τη διοικητική ορολογία, τη νομοθεσία, τη ναυτιλία, τον πολιτισμό και την άμυνα.

Παράλληλα, πρέπει να αναπτύξει "agentive AI", δηλαδή συστήματα που δεν απαντούν απλώς, αλλά εκτελούν σύνθετες εργασίες, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε εφαρμογής, υπό ανθρώπινη εποπτεία και θεσμικό έλεγχο.

Η ανάγκη για agentive AI είναι καθοριστική, διότι το κράτος και οι επιχειρήσεις δεν χρειάζονται μόνο συστήματα που απαντούν σε ερωτήσεις, αλλά συστήματα που μπορούν να οργανώνουν και να εκτελούν σύνθετες ροές εργασίας.

Στον δημόσιο τομέα, ένας agent μπορεί να ελέγχει φακέλους, να εντοπίζει ελλείψεις, να αναζητά στοιχεία σε μητρώα, να παρακολουθεί προθεσμίες και να υποστηρίζει τον υπάλληλο στην ορθή διεκπεραίωση μιας υπόθεσης.

Στις επιχειρήσεις μπορεί να συνδέει πωλήσεις, αποθέματα, προμήθειες, λογιστήριο και εξυπηρέτηση πελατών.

Έτσι η ΤΝ παύει να είναι απλός συνομιλητής και γίνεται μηχανισμός παραγωγικότητας, υπό ανθρώπινη ευθύνη, έλεγχο και λογοδοσία. 4) ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ είναι η εθνική ασφάλεια.

Εκτιμάται από πλευράς αποτελεσματικότητας, αμεσότητας, τεχνικής υποδομής, ελεγχόμενης εισδοχης και ασφάλειας, να δοκιμαστεί πιλοτικά η εισαγωγή της ΤΝ στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Οι Ε.Δ. είναι κατάλληλες ως πρώτο πεδίο δοκιμής, διότι διαθέτουν ιεραρχία, πειθαρχία, κουλτούρα ασφάλειας, διαδικασίες αξιολόγησης, εμπειρία σε προσομοιώσεις, ασκήσεις και διαχείριση σύνθετων επιχειρησιακών δεδομένων.

Εκεί μπορεί να δοκιμαστεί η ΤΝ σε μη φονικές και μη αυτόνομες εφαρμογές: logistics, συντήρηση, κυβερνοάμυνα, εκπαίδευση, στρατηγικές προσομοιώσεις, ανάλυση ανοικτών πηγών, διοικητική υποστήριξη και διαχείριση κρίσεων.

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ - ΑΡΧΕΣ: 1) Η πρόταση αυτή, όμως, απαιτεί σαφή όρια. (α) Οι Ε.Δ. δεν πρέπει να γίνουν πεδίο ανεξέλεγκτης τεχνολογικής χρήσης, ούτε να μεταφερθεί αυτούσια η στρατιωτική λογική στο πολιτικό Δημόσιο. (β) Η βασική αρχή πρέπει να είναι ότι "ο άνθρωπος διοικεί, η ΤΝ υποστηρίζει". (γ) (γ) Κάθε σύστημα πρέπει να ελέγχεται ως προς την ακρίβεια, την ασφάλεια, τις μεροληψίες, την κυβερνο-ανθεκτικότητα, την πρόσβαση για εξήγηση και την δυνατότητα ανθρώπινης παρέμβασης. (δ) Όσα συμπεράσματα προκύψουν από τις Ε.Δ. μπορούν να μεταφερθούν στο Δημόσιο μόνο ύστερα από πολιτική, νομική και θεσμική πιστοποίηση. 2) Η Mega Strategy πρέπει, τέλος, να στηρίζεται σε μετρήσιμους στόχους. Π.χ. πόσες δημόσιες διαδικασίες επιταχύνονται, πόσες επιχειρήσεις υιοθετούν ΤΝ, πόσοι υπάλληλοι εκπαιδεύονται, ποια δεδομένα οργανώνονται, ποιες εφαρμογές ελέγχονται και ποια οικονομική αξία παράγεται. ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΥΠΕΡΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Αυτή η "Mega Strategy" για την ΤΝ πρέπει να λάβει υπόψη και το παράδοξο της υπερπαραγωγικότητας. Η ΤΝ μπορεί να παράγει τεράστιο όγκο εγγράφων, εισηγήσεων, αναφορών, απαντήσεων και προτάσεων σε ελάχιστο χρόνο.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει αυτομάτως καλύτερη διοίκηση ή μεγαλύτερη πραγματική παραγωγικότητα.

Αν ο ανθρώπινος έλεγχος δεν μπορεί να ακολουθήσει τον ρυθμό της μηχανικής παραγωγής, τότε δημιουργείται συμφόρηση επαλήθευσης, δηλαδή ένα νέο "verification bottleneck". Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι περισσότερες διορθώσεις, περισσότερες ενστάσεις, μεγαλύτερη ανάγκη για ελεγκτές, νομικούς, τεχνικούς και υπεύθυνους συμμόρφωσης.

Έτσι, αντί να μειωθεί το προσωπικό, μπορεί να απαιτηθεί νέο προσωπικό ελέγχου της ακρίβειας, της νομιμότητας και της αξιοπιστίας των εξαγωγών της ΤΝ. Παράλληλα, η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, ενέργεια, "data centers", κυβερνοασφάλεια και εξειδικευμένους ελεγκτές μπορεί να δημιουργήσει νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Γι’ αυτό η ΤΝ δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο με βάση το πόσο παράγει, αλλά με βάση το σε ποίες λειτουργίες μπάινει, σε ποίο βαθμό, πόση αξιόπιστη είναι λειτουργικά, εάν ελέγχεται ως προς την εσωτερική δομή (όχι black boxes) και ως προς τα εξαγόμενα και εάν δημιουργεί διαχειρίσιμη παραγωγική αξία, κοινωνικά χρήσιμη. ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίσει την εισδοχή της ΤΝ ενεξέλεγκτα, τυχαία και αποσπασματικά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι δοκιμασία κρατικής ικανότητας και δημόσιας αποτελεσματικότητας, γνωσιακής αναβάθμισης, παραγωγικής ανασυγκρότησης και εθνικής ισχύος.

Αν οργανωθεί σωστά, μπορεί να γίνει πολλαπλασιαστής ισχύος.

Αν αφεθεί στην τύχη της, μπορεί να γίνει παγίδα "ψηφιακής γραφειοκρατίας", αδράνειας και απαξίας εργαζομένων, νέος μηχανισμός εξάρτησης, ανεξέλεγκτης υπερπαραγωγικότητας, ανισότητας και θεσμικής αδιαφάνειας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους