Ο Daniel Kahneman με τον Amos Tversky, απέδειξαν πειραματικά κάτι που οι περισσότεροι διαισθανόμαστε αλλά αρνούμαστε να παραδεχτούμε: ο πόνος της απώλειας βιώνεται ψυχολογικά δύο φορές πιο έντονα από...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Αυτό ονομάζεται Αποστροφή Απώλειας (Loss Aversion). Δεν πρόκειται για κάποια αδυναμία του χαρακτήρα σου ούτε για έλλειψη φιλοδοξίας αλλά αντίθετα είναι ένα εξελικτικό δώρο του ανθρώπινου εγκεφάλου, ένα "ραντάρ" που για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια μας κράτησε ζωντανούς, αποτρέποντάς μας από το να πάρουμε περιττά ρίσκα στη σαβάνα.

Στο σύγχρονο, όμως, εταιρικό περιβάλλον, αυτό το αρχέγονο ραντάρ είναι εντελώς απορρυθμισμένο και συχνά λειτουργεί εναντίον σου με τον πιο ύπουλο τρόπο.

Όταν κάθεσαι το βράδυ και σκέφτεσαι να αλλάξεις δουλειά ή να υψώσεις το ανάστημά σου σε μια στρατηγική απόφαση που ξέρεις ότι οδηγεί την εταιρεία στα βράχια, ο εγκέφαλός σου δεν κάνει ορθολογικούς υπολογισμούς αλλά μια ασύμμετρη αξιολόγηση.

Το αποτέλεσμα είναι οτι το βάρος αυτών που ενδέχεται να χάσεις (ο μισθός που μπαίνει κάθε μήνα, η καρέκλα που έχεις συνηθίσει, ο φανταχτερός τίτλος στο LinkedIn) μοιάζει δυσανάλογα τεράστιο με αυτό που θα κερδίσεις.

Αυτό σε οδηγεί να παραμένεις ακίνητος και “παγωμένος”. Δεν παίρνεις εσύ την απόφαση να μείνεις αλλά ο φόβος που νιώθεις, για λογαριασμό σου.

Ας δούμε όμως τι συμβαίνει στην Ελληνική και Κυπριακή αγορά σε πραγματικές συνθήκες.

Όποιος έχει εργαστεί σε πιο ώριμες και δομημένες αγορές, όπως για παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, καταλαβαίνει αμέσως τη χαώδη διαφορά όταν επιστρέφει στην Ελλάδα ή στην Κύπρο.

Εδώ, ο φόβος έχει στερεό έδαφος γιατί δεν ζούμε σε ένα οικοσύστημα ατελείωτων ευκαιριών και έχουμε συχνά να κάνουμε με επιχειρηματίες που βαφτίζουν το Micromanagement "ηγεσία" και με εταιρείες που αθετούν τις συμφωνίες τους με την πρώτη ευκαιρία.

Τα επαγγελματικά μας δίκτυα είναι μικρά και η φήμη ταξιδεύει πολύ πιο γρήγορα.

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι να απορρίψουμε τον φόβο γιατί είναι απολύτως λογικός.

Το ζήτημα είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι ο εγκέφαλός μας τείνει να διογκώνει αυτό το ρίσκο σε βαθμό παράλυσης, ακόμα και όταν η υπάρχουσα κατάσταση είναι αντικειμενικά χειρότερη από το όποιο ρίσκο αποχώρησης.

Το τραγελαφικότερο της υπόθεσης συμβαίνει στη ραχοκοκαλιά των επιχειρήσεων και στα μεσαία στελέχη.

Οι επιχειρηματίες λατρεύουν να γκρινιάζουν ότι οι managers τους αντιστέκονται στην αλλαγή και τους χαρακτηρίζουν "δειλούς" ή "γραφειοκράτες" που προστατεύουν το μικρό τους βασίλειο.

Αυτή η ανάλυση δεν είναι απλώς ρηχή αλλά καταντά κωμική.

Τα μεσαία στελέχη στις περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα μόνιμο δομικό αδιέξοδο γιατί ενώ έχουν την απόλυτη ευθύνη για την απόδοση της ομάδας, δεν διαθέτουν καμία ουσιαστική εξουσιοδότηση για να αλλάξουν τις διαδικασίες.

Όταν λοιπόν ο manager υπερασπίζεται την υπάρχουσα Κατάσταση Πραγμάτων (Status Quo), δεν είναι δειλός αλλά αντίθετα λειτουργεί απολύτως ορθολογικά απέναντι σε ένα σύστημα που τιμωρεί σκληρά την αποτυχία και ποτέ δεν επιβραβεύει την καινοτομία.

Γιατί να ρισκάρει, όταν η "αστοχία" θα του κοστίσει το κεφάλι του, ενώ η "επιτυχία" θα φέρει απλώς ένα χτύπημα στην πλάτη από το αφεντικό; Εδώ ακριβώς καταρρέει η κλασική ανάλυση της αγοράς.

Μας παρουσιάζουν την Αποστροφή Απώλειας σαν ένα ατομικό ψυχολογικό πρόβλημα το οποίο χρειάζεται απλώς ένα "θετικό mindset" για να ξεπεραστεί και αυτό το αφήγημα βολεύει αφάνταστα τις εταιρείες, γιατί τις αθωώνει σιωπηλά.

Η αλήθεια που αποφεύγουν να κοιτάξουν και να ομολογήσουν όμως είναι οτι το περιβάλλον καθορίζει τη συμπεριφορά.

Οργανισμοί που δεν διαθέτουν διαφάνεια, που δεν τηρούν τις υποσχέσεις τους και που δεν παρέχουν πραγματική ψυχολογική ασφάλεια, δεν "υποφέρουν" απλώς από τη στασιμότητα των υπαλλήλων τους αλλά την παράγουν συστηματικά και με απόλυτη ακρίβεια σαν να είναι ένα ακόμη προϊόν.

Η στασιμότητα είναι ο ελέφαντας στο δωμάτιο και έχει τεράστιο οικονομικό και προσωπικό κόστος απλώς αλλά δεν εμφανίζεται στην εκκαθάριση της μισθοδοσίας σου.

Κάνει την εμφάνισή της αθόρυβα στις δεξιότητες που άφησες να σκουριάσουν και στις γενναίες αποφάσεις που δεν πάρθηκαν ποτέ.

Στα καλύτερα παραγωγικά σου χρόνια που χαραμίστηκαν σε project και ανθρώπους που δεν άξιζαν καν την προσοχή σου.

Ο εγκέφαλός σου αρνείται να το καταγράψει ως απώλεια, γιατί δεν υπήρξε ποτέ μια ξεκάθαρη μέρα, μια συγκεκριμένη στιγμή που ακούστηκε το "μπαμ" της συντριβής.

Δεν είδες χρήματα να φεύγουν από τον λογαριασμό σου αλλά η απώλεια είναι εκεί και τη ζεις κάθε μέρα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους